David Pestieau

David Pestieau est directeur du service d'études du PTB.

David Pestieau

In 2008 zag het er uit als een financiële crisis. In werkelijkheid sluimert er al sinds 1973 een crisis van overproductie. En dat is een heel verschil.

Begin 2017 brak de zaak-Publifin los. Daarna kregen we Publilec en Brackegate in Vlaanderen. Nog later kwam daar ook nog Samusocial bij. En op de achtergrond speelde de hele tijd Kazachgate. “Geestelijk gestoorden”, “mensen die hun principes al lang zijn vergeten”, “corrupte figuren”, “het zijn verschillende zaken die los staan van elkaar”, zo werd ons verzekerd door Bart De Wever, Gwendolyn Rutten, Elio Di Rupo, Olivier Chastel en anderen. Is corruptie echt iets uitzonderlijks in ons systeem? Is belangenvermenging niet meer dan een slippertje? Of gaat het over iets dat eigen is aan dit systeem, waardoor dit net kan functioneren? Een terugblik op de Publifin-, Samusocial- en andere Kazachgates.

Honderd jaar geleden, in 1917, waren er in Rusland kort na elkaar twee revoluties: een in februari en een in oktober. De eerste leidde tot het afzetten van de tsaar, tot de scheiding van kerk en staat, en tot het algemeen stemrecht. De tweede kwam recht uit het volk en bracht de communisten (de bolsjewieken) aan de macht. Het volk wilde een andere samenleving en daarvoor moest de gevestigde orde – kapitalistisch en in Rusland nog grotendeels feodaal – omvergeworpen worden. Het was het begin van een eerste poging om het socialisme op te bouwen. Dat was nog nergens anders ter wereld gebeurd. Die onderneming, met al haar verwezenlijkingen maar ook met ernstige fouten, drukte haar stempel op de geschiedenis van de 20ste eeuw. In welke context vond deze revolutie plaats? Hoe verliep ze? Welke invloed had ze bij ons en over de hele wereld?

De meerderheid van de Fransen wil gelukkig geen extreemrechtse president. Al haalde Marine Le Pen toch 34,5% van de stemmen. Ondanks het enorme wantrouwen ten opzichte van bankier Emmanuel Macron – met een historische lage opkomst en een recordaantal blanco- en ongeldige stemmen – hebben vele Fransen tegen het Front National gestemd. Wie voor Macron stemde, deed dat niet zozeer uit overtuiging, maar omdat Le Pen sowieso moest weggestemd worden. Nu kan de strijd tegen het besparingsprogramma van de nieuwe president beginnen.

Publi-schandalen, Telenetgate … de golf van schandalen noopte het parlement tot het oprichten van een werkgroep “politieke vernieuwing”. Wie gedacht had dat de werkgroep op de proppen zou komen met radicale maatregelen tegen de graaicultuur in de politiek, is eraan voor de moeite. Open Vld’er Vincent Van Quickenborne, geruggensteund door Bart De Wever en Jan Jambon (beiden N-VA), kwam met een vreemd voorstel aandraven: het aantal Kamerleden terugbrengen van 150 naar 100.

De nieuwe president van de Verenigde Staten is slecht nieuws voor de werkende mensen. Het establishment zal wellicht met een belerend vingertje naar de “domme kiezer” wijzen. De Democratische partijtop verkoos nochtans zelf Hillary Clinton, “Madam Wall Street”, als kandidaat, boven Bernie Sanders, die het wel vlot zou gehaald hebben van de steenrijke zakenman. Het neoliberale programma en ook de oorlogstaal van Donald Trump beloven niet veel goeds. Vandaag is Sanders’ beweging dan ook broodnodig. Enkel uit die hoek kan een oplossing komen voor de problemen van de werkende klasse en de jongeren.

Caterpillar, Axa, IBM, ... De aankondigingen van sluitingen en massale ontslagen stapelen zich op. De zogeheten politiek van "jobs, jobs, jobs" toont zich machteloos tegenover aandeelhouders die hongeren naar dividenden. Er dringt zich een verandering van koers op.

Toen premier Michel op 3 september in de Tijd werd gevraagd naar de informatie die de PVDA naar buiten bracht over hoe Caterpillar gebruik maakte de notionele interestaftrek, antwoordde hij: "Ik vind de studiedienst van de PVDA een weinig betrouwbare bron." Antwoord van de studiedienst: "Onze bron is de site van de Nationale Bank, rubriek Balanscentrale".

Je hebt het misschien al gemerkt toen je deze zomer in het buitenland was: het leven is in ons landje aanzienlijk duurder geworden dan in Frankrijk, Nederland of Duitsland. Dat heeft minister Peeters nu ook ontdekt, maar hij had het kunnen weten, want de PVDA-studiedienst heeft dat al lang voorspeld. Wat nog meer zorgen wekt is dat hij een nieuwe loonstop wil.

Vorige zondag wist het extreemrechtse Front National in Frankrijk in geen enkele regio de macht te grijpen. Met scores tot 46% in Zuid-Frankrijk is het gevaar Le Pen echter verre van geweken.

Pagina's