Foto Giancarlo Foto4U / Flickr

Waarom is er zoveel onrust bij het spoor?

Na de dagen van sterke mobilisatie op 29 en 30 juni, kenden de Belgische spoorwegen op 10 en 11 juli een nieuwe stakingsbeweging, op initiatief van de Onafhankelijke Vakbond Spoorwegpersoneel (OVS). Deze keer staken alleen de machinisten, maar zij zijn niet de enigen die boos zijn op de NMBS-directie.

Opnieuw 2% meer productiviteit: de druppel te veel voor de machinisten

In het kader een overeenkomst om hun beroep te herwaarderen, stelt de directie een loonsverhoging voor die wel moet worden gecompenseerd door een productiviteitsstijging van 2%. Met andere woorden, de machinisten krijgen voor het eerst sinds 2008 iets meer loon maar daarvoor zouden ze tot 13 rustdagen per jaar moeten afgeven. Maar zoals de PVDA-scoop eind juni al onthulde, is de productiviteit de laatste 15 jaar al sterk gestegen. Terwijl het aantal werknemers bij de spoorwegen in 15 jaar met 25% daalde, steeg het aantal vervoerde reizigers met 40%. 


In deze context is rust voor een bestuurder geen luxe. Spoorwegongevallen bewijzen dat  de kleinste fout fataal kan zijn. Ook met de beste beveiligingssystemen is maximale concentratie nodig. En daar hebben vooral de reizigers belang bij: de rusttijden van de machinisten inkorten brengt de veiligheid van de reizigers in gevaar. Ook de bijzondere commissie-Buizingen schrijft in haar verslag: hoe groter de werklast voor de machinisten, hoe groter de veiligheidsrisico's. Kortom: de spoordirectie en de Belgische regering steken hun middenvinger op tegen de bijzondere commissie die onderzoek deed naar de grootste Belgische spoorwegramp van de laatste 40 jaar.
Overal bij het spoor groeit de woede over de maatregelen om de productiviteit te verhogen. In de seinhuizen moeten de seingevers mogelijk tot 12 uur zonder onderbreking werken. Ook dat brengt de veiligheid van de reizigers in gevaar. En de gezondheid en het sociale leven van de werknemers.
In de ateliers is er personeelstekort, omdat veel uittredende spoorwegwerknemers niet worden vervangen. De directie wil dat oplossen door nachtarbeid te veralgemenen. Idem voor de spoorwerven. De directie zegt wel dat dit allemaal bedoeld is de stiptheid te verhogen, maar dat is toch maar kortetermijnvisie: nachtwerk levert minder kwaliteit en het is vooral gevaarlijker voor het spoorwegpersoneel.

Komt er een brede beweging?

De nieuwe maatregelen komen er dus boven op de productiviteitsgroei waartoe al in 2014 is besloten. De Belgische regering heeft de NMBS en Infrabel immers gedwongen hun productiviteit met 4 % per jaar te verhogen. Daarom komen die met concrete maatregelen: minder rust voor het spoorwegpersoneel, geen vervanging van het uittredende spoorwegpersoneel, meer werkuren, enzovoorts. Sophie Dutordoir, die na Jo Cornu aan het hoofd van de NMBS kwam te staan, kondigde zelfs aan dat ze de productiviteit tot 2022 met 4% per jaar wil doen blijven stijgen. Dit alles heeft grote gevolgen voor de stiptheid, de kwaliteit van de dienstverlening en de veiligheid op het spoorwegnet.
We schreven het al tijdens de vorige staking van eind juni: "De reden waarom de directie van de NMBS en Infrabel de werkomstandigheden zo doen achteruitgaan is dat ze  de weg willen vrijmaken voor meer concurrentie, als eerste stap naar de liberalisering. Tussen nu en 2023 moet de NMBS opboksen tegen de concurrentie van andere spoorbedrijven, zo kondigde de regering aan. En we voelen nu al de gevolgen van deze bedreiging. (…) Door de NMBS te desorganiseren hoopt de regering de reizigers nog meer malcontent te maken. Zo kan ze gemakkelijker de concurrentie introduceren en later het bedrijf privatiseren. Minister De Croo (Open Vld) kwam er vorige week nog openlijk voor uit dat hij die wil doorgevoerd zien. Momenteel loopt dat plan van de regering vrij goed: minder stiptheid, ongevallen, personeel dat zodanig onder druk staat dat ze overwegen het bedrijf te verlaten...”
Maar de spoorwegarbeiders zijn niet van plan om de dienstverlening aan de bevolking en hun werkomstandigheden te laten verslechteren door de overheid. Voor stipte treinen, voor veiligheid en hun werkomstandigheden zijn ze klaar om het niet te laten gebeuren. Vandaag verdedigen vooral de machinisten hun werkomstandigheden en de veiligheid van de reizigers, maar hun protest kan de komende weken en maanden uitdijnen.

 

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.