Aankomst van de eerste vluchtelingen in Doornik, op 1 september. (Foto : Christian Printz)

Vriendschap Zonder Grenzen lanceert Handboek voor solidariteit met vluchtelingen

auteur: 

Axel Bernard

Sinds vier weken trekt ze bijna dagelijks naar het Brusselse Maximiliaanpark om er de vluchtelingen mee een hart onder de riem te steken. Ze is intens fier op de enorme golf van solidariteit die er intussen op gang kwam. Maar niet helemaal tevreden, want Riet Dhont, verantwoordelijke voor de PVDA werkgroep “Vriendschap zonder grenzen”, wil deze beweging uitbreiden over heel België.

Riet Dhont is duidelijk: staatssecretaris Theo Francken en de regering zijn verantwoordelijk voor de huidige opvangcrisis die honderden asielzoekers in een onmenselijke chaos deed belanden. “Een heel concreet voorbeeld: de regering moest het opvangcentrum in Sint-Pieters-Woluwe opnieuw openen, terwijl ze nog in juli 2015 de directeur verplicht had het centrum net te sluiten. Het was een centrum dat helemaal in orde was en heel goed werkte. Ondanks de grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog besloten ze wetens en willens dat centrum te sluiten…”

Je bent heel hard voor de regering…

Foto : Bruno Bauwens

Riet Dhont. Maar het is de regering zélf die de chaos bij de Dienst Vreemdelingen deed ontstaan door het aantal mensen die een asielaanvraag mag indienen te beperken tot 250 per dag. De anderen krijgen een papier dat ze de volgende dag of twee dagen later mogen terugkomen. Die mensen staan dus op straat en weten niet waar naartoe. Maandag kregen vluchtelingen zelfs een papier met de vraag om donderdag terug te komen, dat is 3 dagen later! Drie dagen waarin ze dus niet anders kunnen dan op straat leven.

Maar er is ook veel solidariteit.

Riet Dhont. Vorig weekend was er een openbare algemene vergadering waaraan meer dan 1.000 mensen deelnamen die allemaal de vluchtelingen willen helpen. Er zijn een aantal grote organisaties zoals Dokters van de Wereld, Artsen zonder grenzen en de Brusselse opvangdienst “Samu social”. Maar daarnaast komen elke dag ook bewoners giften brengen, eten klaarmaken,… Het zijn gewone burgers van allerlei afkomst, die mee instaan voor het beheer van het kamp.

Wat doet Vriendschap Zonder Grenzen precies?

Riet Dhont. Vier weken geleden zijn we begonnen met het uitdelen van ontbijtpaketten bij de Dienst Vreemdelingenzaken. Daar schuiven vluchtelingen dagelijks vanaf 5 uur ’s ochtends aan zich te laten registreren. In de hoop dat ze bij de eerste 250 zijn. Aanvankelijk deden we dat elke vrijdag. Maar omdat de noden steeds groter worden, komen wij en heel wat andere mensen voortaan drie keer per week, op maandag, woensdag en vrijdag. Van overal komen mensen helpen. Vorige maandag kwam er bijvoorbeeld een groepje kotstudenten van Oxfam in Louvain-la-Neuve. Zij hadden 600 sandwiches klaargemaakt. Nu vrijdag komen jonge scholieren uit het Brusselse ook met fruit.

Zijn er nog meer van die initiatieven?

Riet Dhont. Enorm veel. Ik zeg maar iets, vanochtend belde een kapper mij op: dat hij gratis mensen hun haar wilde komen knippen. En vorige vrijdag kwam een delegatie langs van het departement Economie en Wetenschap van de Vlaamse administratie om te vragen wat zij konden doen. De verantwoordelijke legde mij uit dat hij elke dag op weg naar zijn werk langs het kamp loopt en dat hij die hele toestand niet langer kon aanzien. Ze hebben een loods van hun kantoren ter beschikking gesteld om ons materiaal op te slaan. Er staat ook een hele grote koelkast waar we onze voorraad yoghurt in kunnen zetten. Ze zijn kookfornuizen komen brengen om te koken… En ze stuurden een mail naar al hun collega’s om hen aan te moedigen in hun eigen gemeente lokale initiatieven van solidariteit met de vluchtelingen te steunen. Ik heb hun meteen de lijst doorgestuurd met alle plaatselijke opvangcentra voor vluchtelingen in België. En natuurlijk de handleiding die we maakten Hoe in je eigen gemeente aan de slag gaan voor solidariteit met de vluchtelingen, uitgegeven door Vriendschap Zonder Grenzen! (Lacht)

Ook in de rest van het land komt een gelijkaardige solidariteit op gang…

Riet Dhont. Ja, een mooi voorbeeld van hoe je dat doet, die solidariteit in je gemeente organiseren, is Doornik. Daar is een centrum met 700 plaatsen. Een aantal ongelukkige uitspraken van Rudy Demotte veroorzaakten een hele polemiek rond dat centrum. Daarop hebben een aantal inwoners het idee gelanceerd om een peter of meter te zoeken voor elke vluchteling. Ze hielden verschillende bewonersvergaderingen, waarop ze die band tussen bewoner en vluchteling concreet uitwerkten. Met Vriendschap Zonder Grenzen willen we verder gaan op het elan van dit voorbeeld. We gaan werken op twee assen. Enerzijds het concrete, de solidariteit, zoals de ontbijtpakketten die we uitdelen, het peterschap of sociale en juridische permanenties, bijvoorbeeld met studenten in de rechten of maatschappelijke assistenten in opleiding. De behoefte aan begeleiding is enorm groot onder de vluchtelingen: concrete hulp bij de stappen in hun procedure, documenten vertalen… Vanochtend praatte ik met een 15-jarige jongen uit Irak. Hij kan terecht bij zijn broer die in Antwerpen woont. En die broer is nu bang voor zijn broertje omdat die ziek is en medische zorg nodig heeft. Hij is bang dat zijn broertje een plaats toegewezen krijgt in een centrum ver van Antwerpen en dat hij dan niet bij hem kan blijven. Lauranne, een van de jongeren die meehielpen bij het ontbijt, heeft hem geholpen bij de concrete stappen en is nu meter geworden van die jongen.

En de tweede as?

Riet Dhont. De tweede as draait rond het sensibiliseren van de bevolking in de steden en gemeenten waar vluchtelingen aankomen. We willen bijvoorbeeld info-avonden organiseren om een antwoord te kunnen geven op alle vragen die de mensen zich stellen. Waar komen die vluchtelingen vandaan? Wat zijn eigenlijk hun rechten hier? Vormen ze een bedreiging voor onze sociale rechten? Welke plannen heeft de regering? Hoe reageren op deze opvangcrisis terwijl er al niet genoeg sociale woningen zijn? Wij vinden die heel belangrijk, die info-avonden. Het geeft alle inwoners de kans alles te vragen wat ze niet eerder durfden vragen.

 

Wat kan jij doen?

 

“Ze kweken bewust angst”

Foto : Bruno Bauwens

Hadden we deze crisis kunnen zien aankomen?

Riet Dhont. Absoluut. In Syrië woedt al vier jaar oorlog; in Irak al twintig jaar. Libië is één grote chaos. Vanochtend nog ontmoette ik een Palestijns gezin dat in Libië woonde maar het land moest verlaten omwille van de chaos die er heerst. Een chaos die het Westen creëerde, trouwens. Al die oorlogen zijn al heel lang aan de gang. En ondertussen is de toestand in de vluchtelingenkampen, in Turkije (met 2 miljoen vluchtelingen), in Jordanië (bijna 1 miljoen) of ook nog Libanon (1,2 miljoen), compleet onhoudbaar geworden. Ze was dus wel te voorzien, deze crisis, ja. Maar tot juli van dit jaar is de Belgische regering opvangplaatsen blijven sluiten. Daar is trouwens al veel langer bezig. De regering Di Rupo bouwde 6.000 plaatsen af, met staatssecretaris Maggie De Block die nota bene trots was op de budgettaire besparingen die ze wist te realiseren. Francken ging op hetzelfde elan verder, met de afbouw eerst van 2.300 en later 2.600 opvangplaatsen voor vluchtelingen.

Hoe is dat toch kunnen gebeuren, zo’n chaos aan de Dienst Vreemdelingen?

Riet Dhont. De regering wil volgens mij een sfeer creëren die de mensen doet denken dat “wij overvallen worden”, dat “de ellende van de hele wereld” is aanbeland op de stoep voor de Dienst Vreemdelingen, dat we overspoeld zullen worden... Ze kweken bewust angst, en de idee dat de komst van al die vluchtelingen “teveel” is.

Waren er oplossingen?

Riet Dhont. Wij zeggen nu al 10 dagen dat een eenvoudige registratie van de asielaanvraag perfect mogelijk is en dat er 1 miljoen vierkante meter kantoorruimte leegstaat, waar we ze allemaal kunnen opvangen. Ik heb Theo Francken daar persoonlijk over aangeschreven en hem gezegd: “Kijk gewoon hier rond de Dienst Vreemdelingen, vlakbij het Noord-Station in Brussel, zoveel leegstaande ruimte!” Het kostte hem 10 dagen om vlak ernaast een ruimte te openen voor 500 mensen.

Francken vraagt nu excuses omdat hij preopvang biedt in dat kantoorgebouw vlakbij de Dienst Vreemdelingen en dat er maar 14 mensen de nacht doorbrachten. Wat denk jij daarvan?

Riet Dhont. Wat bedoelt hij eigenlijk? Dat de vluchtelingen ondankbare wezens zijn? Francken moet misschien toch eens ter plaatse gaan kijken. Die mensen krijgen een blaadje waarop verder geen enkele praktische informatie staat. Ze mogen alleen ’s nachts in dat gebouw blijven, krijgen enkel een dak boven het hoofd (en een bed), geen eten, geen mogelijkheid om je te wassen. Moeten ze dan hun tent en hun hele hebben en houden zomaar achterlaten? En wat moeten ze dan overdag doen, op straat blijven rondslenteren? Neen, hun oplossing is dan terugsturen naar het tentenkamp. Maar waarom zouden ze er dan weggaan? Die slaapzaal ziet er trouwens bijzonder weinig gastvrij uit als je het vergelijkt met wat de burgers hebben weten te realiseren met dat tentenkamp in het Maximiliaanpark. Daar is een hele andere sfeer. Er zijn nu toiletten geïnstalleerd en wasgelegenheid, mensen brengen eten. Er is zelfs een schooltje opgezet voor de kinderen.

 

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.

Reacties

Interessant. Er staat één taalfoutje in de handleiding. Bij punt 6 'Ontmoetingspunt', het tweede punt, staat 'commune' ipv gemeente. Dit best nog aanpassen.
Bij de manifestatie gisteren werden posters uitgedeeld met de tekst,; we are not dangerous, we are in danger. Waren deze posters van jullie organisatie? En zo ja, kan ik ze bestellen? Met vriendelijke groeten
Via de PVDA-shop kan je die bestellen: http://www.pvdashop.be/types/affiches/affiche-we-are-not-dangerous.html Je kan daar waarschijnlijk ook de nieuwe kleuren poster vinden.