Peter Franssen is een van de vier patiënten die Pfizer op de knieën dwongen. (Foto familie Franssen)

Vier patiënten dwingen Pfizer levering artritismedicament te hervatten

Het was nog nooit gebeurd in onze Belgische geschiedenis. Maar nu dus wel: een groep patiënten heeft een reus van de farmaceutische industrie via gerechtelijke weg doen plooien. De reus heet Pfizer, de nummer twee in de wereld. Einde oktober stopte Pfizer de bevoorrading van het medicament Ledertrexate. Daardoor kwamen vele duizenden patiënten ernstig in de problemen. Vier van hen gingen samen in het verweer. Eén van hen zit hier voor me: Peter Franssen.

Ik ben blij Peter terug te zien. Voor hij ziek werd, was hij zo een beetje mijn baas op de redactie van Solidair. Ik vraag meteen hoe het nu gaat.

Peter Franssen. Niet zo best. M’n artritis speelt op en het gaat van kwaad naar erger. Tot nog toe kon ik die ziekte onder controle houden met het medicament Ledertrexate. Ik krijg dat één dag per week toegediend met een spuit in de bil. Het bestaat ook in de vorm van pillen maar ik verdraag die niet. Net zoals veel patiënten. Rond 10 januari was mijn voorraadje ampullen op. Ik trok met een voorschrift naar mijn apotheek. Daar was het medicament niet meer in voorraad. Hetzelfde bij vijf andere apotheken. En alle zes zegden hetzelfde: het wordt niet meer aangevoerd sinds eind oktober. Daar geraakt een mens van in paniek. Ik heb in de bestrijding van deze ziekte een hele rits medicijnen geprobeerd. Geen daarvan was echt efficiënt. Professor Westhovens in Leuven zei ten slotte dat er niets anders opzat dan Ledertrexate te nemen. Dat is een zwaar medicijn met alles behalve amusante bijwerkingen. Als een patiënt zover komt dat hij Ledertrexate neemt, is het omdat het absoluut noodzakelijk is. Dat is niet gelijk een pijnstiller. Als je Dafalgan niet in huis hebt, neem je een Perdolan of een aspirientje. Met Ledertrexate gaat dat niet. Je moet werkelijk die chemische samenstelling hebben.

Was er geen medicament met dezelfde samenstelling maar van een andere producent dan Pfizer?

Peter Franssen. Jawel. Er bestaat een generisch middel dat geproduceerd wordt door de firma Teva. Maar die voorraad was eind december al uitgeput.

Wat doet een patiënt in zo’n geval?

Peter Franssen. Ja, wat kan hij doen? Terug overschakelen op de pil-vorm. Ik heb dat gedaan. Noodgedwongen. Binnen de twee uur na inname had ik stekende hoofdpijn, was ik misselijk en moest ik braken. De pillen kwamen er terug uit. Toen dacht ik: dat is toch niet doenbaar, hoe kan Pfizer zo weinig om zijn patiënten geven? Ik postte een bericht op Facebook. De dag erna krijg ik een mevrouw aan de lijn. Ze vertelde dat haar vader al sinds midden december geen medicament meer had en steeds meer achteruit ging. Ze huilde aan de telefoon en zei: “Waarom doet Pfizer hem dat aan?” Ik was echt gepakt door dat verhaal. We moesten iets doen om die duizenden en duizenden mensen te helpen.

Dus belde je een advocaat.

Peter Franssen. Nee, nog niet. Ik contacteerde eerst Geneeskunde voor het Volk – ik ben patiënt van hun dokterspraktijk in Genk. Ik vroeg of ze wilden helpen Pfizer te dwingen de bevoorrading terug te herstellen. Ik deed hetzelfde met verantwoordelijken van de PVDA. Toen hebben we samen twee advocaten aangesproken die direct bereid waren deze zaak via juridische weg voor ons aan te pakken.

Pfizer wist toen nog niet wat er te gebeuren stond?

Peter Franssen. Toch wel. Op een of andere manier waren ze het te weten gekomen. Ze hadden m’n berichten op Facebook gelezen – ik wist niet dat ik zo veel vrienden op Facebook had! (lacht) De woordvoerster van Pfizer belde me op. Ze wilde de zaak onder ons regelen. Ik antwoordde dat de enig mogelijke oplossing het hervatten van de bevoorrading was, want het ging hier niet alleen om mij maar om naar schatting 10.000 patiënten. Die mevrouw zei dat het echt hun schuld niet was. Er was een productieprobleem geweest, maar daar waren ze nu aan het werken en vermoedelijk zou dat snel opgelost zijn. Ik vroeg of ze dan maar één fabriek hadden waar Ledertrexate in inspuitbare vorm gemaakt werd. Ze zei: “We hebben zo maar één fabriek.” Kortom, het was een kwestie van overmacht en Pfizer kon daar helemaal niets aan doen.

Maar jij geloofde dat niet?

Peter Franssen. Ik geloofde er geen woord van. Pfizer is de nummer twee in de wereld. Ledertrexate staat op de lijst van de Wereld Gezondheidsorganisatie vermeld als een essentieel geneesmiddel. En dan zou Pfizer maar één fabriek hebben? Een mens moet veel vertrouwen hebben, maar met zo’n geldgraaier als Pfizer moet je toch oppassen. Dus startten wij een onderzoek naar de productie van Ledertrexate. Daaruit bleek dat Pfizer fabrieken heeft voor dat product in Australië, Engeland, Portugal, India. Als er een productieprobleem geweest was in één fabriek, waarom had Pfizer dan niet de andere fabrieken ingeschakeld om het tekort in België op te vangen? De enig mogelijke verklaring is dat Pfizer die productie liever aan de man brengt in andere landen omdat daar de verkoopprijs hoger ligt. De reorganisatie van hun transportroutes zou vermoedelijk ook teveel gekost hebben. Het was dus allemaal een kwestie van geld. De vervloekte miljarden van Pfizer waren belangrijker dan de zieken.

Hoe heb je daarop gereageerd?

Peter Franssen. Ik kon nog niet veel reageren want ik kreeg opnieuw telefoon van Pfizer. Dit keer van de chef productie. Hij vertelde me hetzelfde verhaal van het productieprobleem en nog meer patati-patata. Dat was onder meer dat het toch hun fout niet was dat ze zonder stock gevallen waren. Ik bedacht: wat een onzin. Ledertrexate in inspuitbare vorm is twee jaar houdbaar. Hun stock was al na twee maanden uitgeput toen dat productieprobleem opdook. Als ze een beetje bekommerd waren om hun patiënten, hadden ze een veel grotere stock aangelegd want ze weten uit ervaring dat Ledertrexate een moeilijk aan te maken product is en dat er dus in de productie al eens iets kan mislopen. Het is zware nalatigheid als ze daarop niet voorbereid zijn.

Wat gebeurde toen?

Peter Franssen. Drie andere patiënten van Geneeskunde voor het Volk hadden zich intussen aangesloten bij ons proces in voorbereiding. Het was tijd voor actie. Temeer omdat de Wet op de Geneesmiddelen van 1964 een fabrikant die een licentie heeft voor de verkoop van een medicament wettelijk verplicht voor een continue bevoorrading te zorgen. Op 25 oktober ’s middags stuurden de advocaten een ingebrekestelling naar Pfizer. Daarin staat dat ze lelijk in de fout gegaan zijn, met veel pijn en leed voor duizenden patiënten tot gevolg. Pfizer kreeg 24 uur de tijd om de zaak terug recht te zetten, zo niet zouden we de firma in kort geding dagen. Exact 24 uur later stuurde Pfizer een fax zeggende dat de leveringen terug hernomen zijn. De patiënten kunnen hun medicatie hervatten.

Hoe kwam dat aan?

Peter Franssen. Ik was heel, heel blij. Vooral voor al die patiënten. Ik zal die wenende vrouw aan de telefoon niet gauw vergeten. Zij en haar vader kunnen nu verder. Het is de eerste keer dat vier patiënten, bijgestaan door dokters en advocaten, een reus als Pfizer verplichten te plooien. Het toont ons dat we sterker zijn dan we al eens vermoeden. Een Chinees spreekwoord zegt: ‘Grote reuzen zijn dikwijls reuzen op lemen voeten.’ Je kan ze met vereende krachten omver duwen. En dat hebben we gedaan.    

 

 

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.