De communist Alberto Garzón, woordvoerder van Izquierda Unida (Verenigd Links) (Foto Izquierda Unida)

Spanje: de modelleerling van de Commissie is ontslagen. Wat nu?

auteur: 

Marc Botenga

“Eindelijk!” Dat gevoel overheerste bij heel wat Spanjaarden toen het parlement voor de afzetting van premier Mariano Rajoy stemde. De jaren dat Rajoy aan het bewind was, zullen de geschiedenisboeken ingaan als een tijd van genadeloze besparingen. De eeuwige bondgenoot van Merkel en de Europese Commissie. Maar hoe moet het nu verder met Spanje?

Rajoy, de trouwe bondgenoot van het Europese besparingsbeleid

Zeven jaar lang was Rajoy de meest loyale bondgenoot van het Europese beleid dat in Spanje tot een waar sociaal en democratisch bloedbad heeft geleid. Alleen al tussen 2012 en 2014 moest de bevolking meer dan 150 miljard besparingen slikken. Bijna een kwart van de Spanjaarden, en de helft van de jongeren tussen 16 en 25 jaar, werd werkloos. Meer dan 400.000 gezinnen verloren hun woning.

In ruil mocht Rajoy op belangrijke momenten rekenen op de steun van de Europese Commissie. Toen hij het bevel gaf geweld te gebruiken en de wapenstok in te zetten tegen de Catalaanse betogers, repten de Europese leiders daar met geen woord over. Toen zijn regering de Knevelwet stemde, maakte de Europese Unie zich daar niet druk om. Nochtans was die wet heel duidelijk bedoeld om de vele sociale bewegingen monddood te maken door ze boetes op te leggen die tot 600.000 euro konden oplopen. Voor een actie van het platform tegen de huisuitzettingen, een organisatie die mensen mobiliseert om deurwaarders tegen te houden, kon de boete oplopen tot 30.000 euro.

Toen in 2016 de partij van Rajoy, de Partido Popular (PP), in de problemen kwam door de opkomst van het linkse Unidos Podemos, heeft de Europese Unie hem bij de verkiezingen een handje geholpen. Eigenlijk had de EU Spanje dat jaar moeten straffen omdat het begrotingstekort te groot was. Europa heeft toen wel degelijk nieuwe besparingsmaatregelen geëist, maar verschoof de toepassing van de sancties tot na de verkiezingen. Europees Commissaris Pierre Moscovici heeft openlijk erkend dat men zo de verkiezingen wou beïnvloeden: “Zowel op economisch als op politiek vlak was het niet het moment om die maatregel [sancties] toe te passen.” Volgens de kranten “El Mundo” en “The Wall Street Journal” nam de EU die beslissing om het “anti-Rajoy gevoel” toch zeker niet aan te wakkeren. Met andere woorden, doordat de Europese Commissie de sancties opschortte, kon Rajoy tijdens zijn verkiezingscampagne verklaren “dat hij geholpen had om het land weer op de rails te krijgen”.

Waarom is Rajoy gevallen?

Officieel zijn de oerconservatieve Rajoy en zijn Partido Popular moeten opstappen vanwege corruptie. Het klopt dat het aantal corruptieschandalen niet meer te tellen is. “Geïsoleerde feiten”, beweerden de leiders van de PP. Een Spaanse website heeft ze dus maar eens opgelijst. Bijna 200 “geïsoleerde gevallen” voor een totaalbedrag van meer dan 200 miljard euro. Niemand symboliseerde de verwevenheid tussen de politiek en de financiële wereld beter dan Rajoy. In 2017 was hij de allereerste Spaanse premier die voor een rechtbank moest getuigen. Tijdens zijn vicevoorzitterschap van de Partido Popular (PP) werden 37 personen in beschuldiging gesteld voor het ontvangen van steekpenningen in ruil van vette contracten en het verduisteren van overheidsgeld.

Maar zijn ontslag betekent niet dat de Spaanse instellingen nu een democratische “heropleving” meemaken. Integendeel, de strijd van de Spanjaarden heeft miljoenen burgers op straat doen komen en dat heeft in heel grote mate bijgedragen tot het ontslag van Rajoy. De strijd van de studenten tegen de doelbewuste onderfinanciering van het onderwijs, de strijd van de werknemers voor hun rechten, de strijd van gezinnen voor het recht op een woning, de strijd van de mensen voor de democratie. En zeker ook de strijd van de vrouwen tegen het machisme. Op 8 maart, naar aanleiding van de Internationale Vrouwendag, hebben 5 miljoen Spaanse vrouwen en mannen gestaakt. En in april, toen een rechter vijf jongeren voor verkrachting vrijsprak, hebben 50.000 mensen voor het kantoor van de minister van Justitie geprotesteerd.

Sinds de herfst van 2017 komen overal in Spanje geregeld duizenden “pensionistas” op straat. In februari werden de eerste grote acties georganiseerd van de “Nationale coördinatie voor het behoud van het publieke pensioensysteem”. In meer dan 80 Spaanse steden betoogden tienduizenden gepensioneerden voor een waardig pensioen. Ook de twee grootste vakbonden hebben overal in het land grootschalige acties opgezet.

Die acties, die strijdvaardigheid, heeft ook de Spaanse socialistische partij (PSOE) ertoe aangezet te doen wat ze twee jaar geleden nog geweigerd had. Toen maakten de Spaanse socialisten de keuze om de vorming van een conservatieve regering te steunen en kozen ze niet voor een socialistische regering met de steun van radicaal-links. Onder druk van de acties en de peilingen, die een grote winst voorspelden voor de nieuwe rechtse partij Ciudadanos, zijn de socialisten nu van strategie veranderd in de hoop dat zij zich als alternatief voor Rajoy zullen kunnen profileren.

Hoe moet het nu verder met Spanje?

De nieuwe regering van premier Pedro Sanchez is een minderheidsregering. De PSOE wil werk maken van sociale thema’s zoals een verhoging van de pensioenen en een verlaging van de elektriciteitsfactuur. Dat zou in elk geval een stap in de goede richting zijn. Maar als de PSOE alleen maar zijn sociaal blazoen wil oppoetsen met het oog op de volgende verkiezingen dan zal het niet ver komen. Zeker niet omdat de partij ermee heeft ingestemd te regeren met een budget dat door Rajoy en de Europese Unie is vastgelegd.

De aanstelling van Nadia Calviño als minister van Economie voorspelt ook al niet veel goeds. Calviño is een enthousiaste voorstander van een streng nageleefde begroting en zal dus zeker geen komaf willen maken met het neoliberale beleid.

De communist Alberto Garzón, woordvoerder van Izquierda Unida (Verenigd Links) heeft erop aangedrongen “het land een hoopvolle toekomst te bieden”. Deze stemming heeft niet alleen de bedoeling een einde te maken aan de corruptie van de PP,” waarschuwde hij. “Het is de bedoeling de bladzijde om te slaan van de ‘PP-politiek’, die ‘de gewone man’ zo hard getroffen heeft. Deze fase van hoop moet ons in staat stellen een einde te maken aan het neoliberale beleid. En dat hangt van u af,” gaf hij Pedro Sanchez als waarschuwing mee toen hij zich rechtstreeks tot hem richtte. Garzón heeft de socialistische regering opgeroepen komaf te maken met de budgettaire besparingsregels die de Europese Unie heeft opgelegd, en die zelfs in de Spaanse grondwet verankerd zijn. Een beslissing die de Spaanse socialistische partij tot dusver nooit geneigd was te nemen. Die beslissing moet er nochtans absoluut komen, en er zullen grote acties moeten komen om de druk op de ketel te houden.

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.

Reacties

'Bijna 200 “geïsoleerde gevallen” voor een totaalbedrag van meer dan 200 miljard euro' Dat is 1 miljard per 'geïsoleerd geval' Samen meer dan 10% van het nationaal inkomen! Bent u zeker van dat cijfer?
Op deze website, met details case by case, kan je alle info vinden waarvan sprake in het artikel: https://www.casos-aislados.com/Caso-por-partido.php?Partido=PP