Foto Solidair, Karina Brys

Liever het einde van de planeet dan het einde van het kapitalisme?

auteur: 

Webredactie

PVDA-volksvertegenwoordiger Marco Van Hees was de enige die in het Parlement fundamentele kritiek had op het Belgische klimaatbeleid. Voor de andere partijen komt het hierop neer: als je huis in brand staat, draai dan de thermostaat een beetje lager. De PVDA vraagt een ambitieus en radicaal klimaatbeleid op maat van het gigantische probleem.

Op dinsdag 18 september discussieerde de bijzondere klimaatcommissie van de Kamer over een interparlementaire resolutie over het Belgische klimaatbeleid. Die werd opgesteld met het oog op de COP24, de klimaattop van de Verenigde naties, die in december in Polen plaatsvindt. Hoewel de voorbije zomer toch al een beetje een beeld gaf van de mogelijk catastrofale gevolgen van de klimaatverandering, is de tekst die de machtspartijen voorstellen een zoveelste nepverklaring. De resolutie zegt dat we ons wel volkomen bewust zijn van de omvang en de urgentie van het probleem, maar ze toont vooral dat er niet de minste ambitie is om snel te reageren of radicaal van koers te veranderen.

Bij zowel regeringspartijen (N-VA, CD&V, Open Vld en MR) als de oppositie (van PS tot sp.a en Ecolo-Groen) heerst er over de klimaatverandering grote unanimiteit. MR-volksvertegenwoordiger Damien Thierry opende het debat met te zeggen dat “we allemaal akkoord gaan over de inhoud van de tekst”. Waarop Jean-Marc Nollet (fractievoorzitter van Ecolo-Groen) het belangrijk vond een opmerking te maken, zij het “een opmerking van louter taalkundige aard”, die “niets aan de grond van de tekst verandert”. Hetzelfde voor de PS, waarvoor volksvertegenwoordiger Daniel Senesael enkel een paar “technische” correcties wilde aanbrengen.

Net toen de N-VA-commissievoorzitter wilde gaan zeggen hoe blij hij was met deze grote unanimiteit, nam Kamerlid Marco Van Hees (PVDA) het woord om te zeggen dat deze resolutie voor hem totaal niet voldoet en om enkele voorstellen van de PVDA om de planeet te redden te verdedigen.

Nog altijd niet de minste bedenking bij huidige beleid

Integendeel, de resolutie vraagt dat België “een pioniersrol blijft spelen”. Pionier? In welke film? De laatste cijfers tonen aan dat België slabakt en zijn klimaatdoelstellingen voor 2020 al niet zal halen. Tussen 1990 en 2017 heeft ons land zijn broeikasuitsstoot met ongeveer 1% per jaar verminderd, acht keer minder dan overeengekomen. En bovendien is die uitstoot tussen 2014 en 2016 in ons land zelfs weer toegenomen …

De tijd dringt nochtans. Op 10 september trok VN-secretaris-generaal Guteres nog maar eens aan de alarmbel: “Als we voor 2020 niet van koers veranderen, riskeren we een ongecontroleerde klimaatverandering met desastreuze gevolgen voor de mensen en alle natuurlijke systemen waarvan we afhangen. Wij hebben genoeg kennis en kunde om efficiënte acties op touw te zetten, maar we hebben – ook na het Akkoord van Parijs – niet de ambitie en het leiderschap om te doen wat we moeeten doen.”

En we zullen niet kunnen zeggen dat we niet gewaarschuwd waren. Wetenschappers waarschuwen ons al tientallen jaren, opnieuw en opnieuw, ondersteund met cijfers en studies. De opeenvolgende rapporten van het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) worden steeds alarmerender. In 2014 waarschuwde het IPCC nog dat de kansen om de klimaatverandering onder controle te houden voortdurend verminderen.

Tegenover deze evolutie is het absoluut essentieel dat politici erkennen dat het huidige beleid totaal niet voldoet. Maar deze kritiek ontbreekt volledig bij de traditionele partijen, zowel bij de meerderheid als bij de oppositie.

Nog altijd geen ambitieus, bindend en becijferd engagement

De resolutie vraagt alleen dat België “in het Europees koppeloton werkt […] voor een versterking van de Europese doelsstellingen voor 2030” en dat we “pleiten voor een meer ambitieuze doelstelling, op vrijwillige basis, inzake de vermindering van broeikasgas dan de overeengekomen 40% tegen 2030”... Maar de resolutie ‘vergeet’ zelfs te vermelden dat landen als Nederland gaan tot een vermindering met 55% tegen 2030. Hoe eerlijk zijn de indieners van deze resolutie eigenlijk, kan men zich echt afvragen.

Het illustreert nog maar eens hoe zwaar het patronaat op de Belgische politiek weegt. Het was inderdaad het VBO dat België waarschuwde voor een te ambitieuze doelstelling in de vermindering van de uitstoot. En het was het VBO dat zei dat zo’n doel “de competitiviteit van de industrie niet mag schaden”. Die zin vind je letterlijk in dit resolutievoorstel terug. Datzelfde VBO betreurde ook dat “in het rapport over het kosten-batenaspect niet echt rekening werd gehouden met de verdeling van de inspanningen”2. Ook op dit punt komt de resolutie tegemoet aan de vragen van de werkgevers: ze vraagt het Planbureau om in “de huidige verdeling klimaatvoor- en nadelen” te evalueren en een “kostenbatenanalyse van het uit te voeren klimaatbeleid” op te maken.

Wij hebben geen nieuwe studies nodig. In 2013 al (!) hebben twee studiebureaus, op vraag van de federale regering, zeer gedetailleerde scenario’s uitgewerkt om de doelstelling van een uitstootvermindering met 95% te bereiken tegen 2050. Die studies en ook de analyses van het Planbureau over de macro-economische impact zijn beschikbaar op de site www.klimaat.be, de Belgische federale site voor betrouwbare informatie over de klimaatveranderingen.

Het is tijd om in actie te komen.

Voorstellen PVDA

1.     Herfederalisering van alle bevoegdheden die te maken hebben met milieu, energie en klimaat. Dat is een voorwaarde voor een efficiënte planning, en om een nieuwe ronde van eindeloos gekibbel tussen de verschillende entiteiten in ons land te vermijden.

2.     Bij het Planbureau een departement creëren belast met het omzetten van de conclusies van die studies in realistische actieplannen om de ecologische transitie voor te bereiden. Deze planning moet een parcours voor uitstootvermindering uitstippelen om zo snel mogelijk klimatologische neutraliteit te bereiken.

3.     Bindende doestellingen vastleggen voor België, conform de conclusies van het 6de IPPC-rapport, dat in oktober 2018 verschijnt. Op basis van de meest geloofwaardige recente berekeningen weten we vandaag al dat we moeten mikken op een emissievermindering met 60% tegen 2030.

Veel te weinig financiële investeringen

Om een uitstootvermindering met 95% te realiseren tegen 2050, zijn voor 11 miljard euro aan bijkomende investeringen per jaar nodig, zo berekende het Planbureau. De PVDA schat dat de helft van die investeringen uit de publieke sector moeten komen, de andere helft uit de private sector.

Voor de openbare sector betekent dat een substantiële verhoging van het tempo van de investeringen, dat, zoals ook het Planbureau aangaf, vandaag veel te traag is. Tegenover de noden is het voorstel van de resolutie - een overheidsinvestering van 50 miljoen per jaar - ronduit belachelijk.

De PVDA pleit voor de oprichting van “een openbare maatschappij voor klimaatinvesteringen”, die, naar het voorbeeld van de Kreditanstalt fur Wiederaufbau in Duitsland, de financiële sterke arm moet zijn van de ecologische planning. Zij zal uitsluitend openbare investeringen steunen die duurzaam zijn en het klimaat steunen, onder andere door de lokale openbare energiebedrijven te steunen.

Wat de privésector betreft kunnen we er niet naast kijken dat het emissiehandelssysteem (ETS), waarbij uitstootquota worden verhandeld, compleet mislukt is. Dat vermindert de uitstoot niet, maar maakt er een speculatieobject van. Nochtans blijft de resolutie dit ETS zonder de minste kritiek steunen. De PVDA is de enige partij die zich hiertegen verzet. Er is al uitgebreid aangetoond dat het niet werkt en dat multinationals dit gebruiken om zich te verrijken op de rug van het klimaat en de gemeenschap!

De PVDA vindt dat dit ETS-systeem moet vervangen worden door bindende maximale uitstootnormen, die sector per sector worden vastgelegd en die jaar na jaar strenger worden, met een tempo dat wordt opgelegd door de evolutie van het koolstofbudget.

De vervuiler betaalt, niet de consument

De resolutie herneemt het voorstel om een koolstofbelasting te heffen (een belasting op elke CO2-uitstoot). De PVDA verzet zich met klem tegen dit voorstel. Lees hier5 onze visie daarover.

Als het ETS-systeem niet wordt vervangen, kan het invoeren van een koolstoftaks erop neerkomen dat de grote vervuilers goedkope emissiequota blijven behouden – en dus het recht om te vervuilen – terwijl de kleine verbruikers verplicht worden de factuur te betalen. Zo'n belasting zou bijzonder onrechtvaardig zijn. De verwarmingsfactuur bedraagt 2% van het budget van de rijkste gezinnen, maar 5% van het budget van de gezinnen met een laag inkomen. Een koolstoftaks is voor hen dus naar verhouding veel zwaarder. De administratie van de minister van Energie en Leefmilieu, Marie-Chrisine Marghem (MR), berekende al dat de verhoging van de kosten voor levensonderhoud die daarvan het gevolg zijn, bijna vier keer zo hoog zou zijn voor de gezinnen met een laag inkomen.

Honderd bedrijven zijn verantwoordelijk voor 71% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Die multinationals moeten bijdragen aan de ecologische transitie. Maar in de logica van deze resolutie mag men hen niet raken en moeten we ons tevreden stellen met enkele maatregelen die geacht worden de markt aan te sporen tot zelfregulatie.

Al jaren, zelfs decennia, is aangetoond dat deze aanpak niet werkt, noch voor het oplossen van de sociale problemen als voor het milieu. Het welzijn van de mensen en de planeet moeten voorgaan op de winst en daarvoor moeten we uit de neoliberale logica stappen. Maar blijkbaar zien de traditionele partijen liever het einde van de mensheid … dan het einde van het kapitalisme.

1 http://www.vbo.be/actiedomeinen/energie-mobiliteit--milieu/klimaatverandering/doelstelling-van--35-co2-uitstoot-voor-belgie-tegen-2030-bevestigd_2018-01-10/

2 Idem

3 Climact & VITO (2013), Scenario’s for a Low Carbon Belgium by 2050, Final Report November 2013.

4 Climact, Oxford Economics & Federal Planning Bureau (2016), Macro Economic Impacts of the Low Carbon Transition in Belgium, Final Report October 2016.

5 https://solidair.org/artikels/een-prijs-op-koolstof-kunnen-ze-niets-beter-vinden-om-het-klimaat-te-redden

 

Labels

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.

Reacties

Moest de planeet verdwijnen dan is alles verdwenen misschien iets om over na te denken dames en heren KAPITALISTEN