(Foto mediActivista / Flickr)

Goede punten voor klimaatprogramma PVDA+: “Rood is het enige groen”

Klimaatactiviste Natalie Eggermont is positief over het klimaatprogramma van de PVDA+. “De toekomstige ecologische maatschappij moet ook sociaal rechtvaardig zijn”, zegt ze.

Natalie Eggermont is actief in de beweging Klimaat en Sociale Rechtvaardigheid en was een van de drijvende krachten van de Klimaattrein naar Warschau in november vorig jaar. Volgend jaar wordt opnieuw massaal gemobiliseerd voor de klimaatonderhandelingen in Parijs, onder het motto ‘De Trein blijft Rijden’ (www.climate-express.eu)

Ze vindt het enorm belangrijk dat de strijd tegen de klimaatontaarding één van de vijf speerpunten is van de PVDA+ in deze kiescampagne. “Mocht dat niet het geval geweest zijn, dan had ik de oproep ‘Ik versterk links’ niet getekend”, zegt ze. “De internationale klimaatwetenschappers trekken aan de alarmbel: het is vijf na twaalf. Elke partij die klimaat niet bij haar prioriteiten heeft staan, valt bij mij sowieso af.

Welke punten van het klimaatprogramma van de PVDA+ zijn voor u belangrijk?

Natalie Eggermont. Wat mij aantrekt in het programma is het samengaan van klimaat en sociale rechtvaardigheid en de diepgaande analyse van de problemen in onze maatschappij. De partij stelt ambitieuze doelstellingen op het vlak van klimaat, en wil de problemen op een planmatige manier aanpakken, waarbij de hefbomen voor verandering in de handen van de maatschappij komen te liggen. Dat is het grote verschil met de traditionele partijen, die nog steeds lijken te vertrouwen op de werking van de markt om verandering teweeg te brengen. Voor hen is de rol van de staat beperkt tot het opstellen van enkele regels, als lapmiddelen voor een falende markt, en uiteindelijk gaan we er met ‘corporate social responsibility’, slimme investeringen en concurrentie wel komen. Ik geloof dat niet meer. Bij de PVDA+ krijgt de overheid een heel belangrijke rol in hoe de economie wordt vormgegeven. De energievoorziening – een basisbehoefte – kan niet worden overgelaten aan de werking van de markt, maar moet onder democratische controle komen.

De PVDA+ wijst ook alle vormen van marktmechanismen en emissiehandel af. Andere partijen, inclusief Groen, willen het falende emissiehandelsysteem ‘hervormen’ in plaats van er komaf mee te maken. Ik vind dat schone lucht iets is dat nooit te koop zou mogen zijn.

En ten slotte, de aandacht voor het sociale aspect: de isolatie van woningen via derdebetalersregeling, investeringen in openbaar vervoer in plaats van individuen straffen via rekeningrijden...

“Een sociale visie op klimaat” luidt de ondertitel uit het klimaathoofdstuk in het programma van de PVDA+. Wat betekent dat?

Natalie Eggermont. De toekomstige ecologische maatschappij moet ook sociaal rechtvaardig zijn. En op dat vlak falen de ideeën van de “groene economie” en de “groene fiscaliteit”.

Ik evalueer de PVDA+ niet op de kwantiteit van haar milieuvoorstellen, maar op de kwaliteit

Neem nu de hele discussie rond rekeningrijden. Ik ben niet principieel tegen rekeningrijden, maar ik vind het wel verkeerd zo’n strafmaat te gebruiken zonder dat je ook een fatsoenlijk alternatief aanbiedt. Rekeningrijden is voor mij pas een optie als er eerst gezorgd is voor betaalbaar en toegankelijk openbaar vervoer. Nu zit je met een situatie waarin heel veel mensen met hun auto de baan op moeten om op hun werk te geraken omdat er simpelweg geen trein, tram of bus is. Met rekeningrijden ga je die mensen op kosten jagen. Bovendien kunnen de mensen met voldoende geld het zich permitteren om rustig door te vervuilen. “De vervuiler betaalt” betekent ook dat “de betaler vervuilt”. Je kunt dus niet praten over groene fiscaliteit zonder het sociale aspect erbij te betrekken.

Groen krijgt doorgaans betere punten voor haar milieu- en klimaatprogramma dan de PVDA+. Terecht?

Natalie Eggermont. Dat hangt er vooral van af hoe je de zaken meet, natuurlijk. Het programma van Groen is zeer gepolijst en afgestemd op de vragen van het middenveld, maar je moet ook kijken naar de kwaliteit van de voorstellen en niet alleen naar de kwantiteit.

Groen heeft over alle deelaspecten van milieu- en klimaatbeleid iets te zeggen, terwijl de PVDA+ nog niet de traditie en de middelen heeft om op alle verschillende aspecten van milieu een uitgebreide analyse uit te bouwen. Ik evalueer de PVDA+ dan ook niet op de kwantiteit van haar milieuvoorstellen, maar op de kwaliteit. Ik vind hun hele basisideologie en –filosofie kwalitatief veel beter dan bij de andere partijen. Het gaat voor mij niet over alle concrete maatregelen, maar over de onderliggende maatschappijvisie. Blijven we geloven in de markt of willen we breken met het huidige economisch systeem? Willen we leven in een wereld waar schone lucht internationaal verhandeld wordt of beslissen we dat basisrechten niet te koop zijn? Dáár ligt het belangrijk verschil tussen Groen en de PVDA+.

Groen schrijft op haar website – en ik citeer – “Groen is de enige partij die sociaal én milieuvriendelijk is.”

Natalie Eggermont. Kijk, daar ben ik het totaal niet mee eens. De PVDA+ richt zich als énige op de structurele oorzaak van zowel de klimaatproblematiek als de sociale problematiek, en dat is ons huidige kapitalistische systeem. De PVDA+ wil het probleem aan de basis aanpakken: een radicale trendbreuk met ons huidige systeem.

Voor mij is het duidelijk: rood is het enige groen, dus is de PVDA+ groener dan Groen. Groen heeft goede ideeën, maar op een bepaald moment zullen ze toch moeten beseffen dat we er met de door iedereen voorgestelde lapmiddelen niet gaan komen.

Als ze spreken over duurzame economie, dan is dat gewoon een groene economie, waarin de overheid de markt probeert te sturen door middel van subsidies en groene fiscaliteit. Het programma van Groen blijft heel erg gericht op het bedrijfsleven. Ze vertrouwen erop dat bedrijven zullen investeren in groene energie als je hen de juiste financiële stimuli geeft. De PVDA+ wil de hefbomen voor de duurzame transitie weer bij de maatschappij leggen. In plaats van de chaos van de vrije markt, stellen ze de logica van een geplande aanpak, doelgericht en democratisch.

Groen wil ook het emissiehandelsysteem behouden. Er staat wel in hun programma dat ze het willen hervormen, maar ik vind handel in uitstoot verkeerd. Punt. Terwijl Groen blijft vertrouwen hebben in de markt.

Ik geloof er niet meer in dat we met lapmiddeltjes en kleine aanpassingen aan de werking van de vrije markt het probleem kunnen oplossen

Ze proberen wel oog te hebben voor het sociale aspect, maar de PVDA+ is daarin veel consequenter. Groen wil bijvoorbeeld ook een vermogensbelasting, zoals de milionairstaks, maar bij hen gaat de opbrengst naar een lastenverlaging voor de bedrijven, waar het dus opnieuw de rijken ten goede komt. Van vestzak naar broekzak. Bij de PVDA+ gaat de opbrengst naar sociale en ecologische investeringen. Dat zijn essentiële verschillen.

Ik geloof er niet meer in dat we met lapmiddeltjes en kleine aanpassingen aan de werking van de vrije markt het probleem kunnen oplossen. De PVDA+ stelt dat we in een fundamentele crisis zitten, die terug te brengen is tot het kapitalistische systeem, en daar ben ik het mee eens.

We zijn al sinds 1992 aan het onderhandelen over het klimaat en we kiezen telkens opnieuw voor niet-bindende doelstellingen, markmechanismen, emissiehandel, stimulatie van ‘groene investeringen’, enzovoort. De resultaten tot nu toe? Steeds stijgende uitstoot, een toenemende kloof tussen arm en rijk, landroof in het Zuiden, een hallucinante impact van multinationals op onze overheden en dagelijks leven… Hoe kan je dan volhouden dat het systeem werkt maar dat we het gewoon wat “samen beter” moeten doen? Het moet niet beter, het moet anders!

Tot slot. U hebt in november 2013 de Klimaattrein naar de VN-klimaattop in Warschau in gang gezet. Wat vond  u van de grote PVDA/Comac-delegatie?

Natalie Eggermont. De PVDA+ is echt een actiegroep, hè. Dat zag je op de klimaattrein naar Warschau, maar dat zag je ook op de manifestaties voor de overkapping van de ring... Bij de PVDA+ moet verandering van onderuit komen en de rol van de politicus is de strijd van de mensen ondersteunen. En dat is ook mijn engagement. Ik geloof niet dat er veel verandering zal komen van het parlement.


Lees het hoofdstuk uit het programma van de PVDA+ over klimaat: #GoLeft3: Een sociale visie op klimaat

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.