De Renault-site: waar vastgoedmakelaars en N-VA-politiek elkaar ontmoeten

zicht op Brussel noordwijk

Op 29 augustus 2014 keurt het stadsbestuur de bouwaanvraag goed voor een torengebouw aan de Tunnelplaats, op de plaats waar vandaag de oude Renault-garage staat. Ze verleent hiermee de vergunning aan projectontwikkelaar Land Invest Group een torengebouw van ruim 44 meter te plaatsen.

Analyse van het traject dat werd doorlopen om uiteindelijk tot deze vergunning te komen, werpt een verhelderend licht op de nauwe banden tussen de bestuursploeg van Bart De Wever en de projectontwikkelaars.

De kabinetschef van De Wever

Sinds 1 januari 2013 is Joeri Dillen kabinetschef van Bart De Wever. De man doorliep een opmerkelijk parcours. Tot de zomer van 2012 was hij adviseur van Ludo Van Campenhout, toenmalig schepen voor stadsontwikkeling. Dillen volgde alle grote vastgoeddossiers in de stad op. Enkele maanden voor de verkiezingen verlaat hij het kabinet. Volgens de nieuwssite apache.be werd Dillen betrapt toen hij een vertrouwelijk document met GAS-boetes van 200.000 Antwerpenaren had gehackt. Dit zou een reden voor zijn vertrek kunnen zijn geweest.

Niet door deze affaire belemmerd, wordt Dillen operationeel directeur van drie grote vastgoedbedrijven waaronder Land Invest Group. Dit bedrijf is in handen van de Nederlandse gebroeders Schaling die reeds meerdere keren in opspraak kwamen wegens vriendjespolitiek, fraude en belangenvermenging. Hij blijft er slecht enkele maanden aan de top want eind 2012 treedt hij op als onderhandelaar voor de N-VA bij de Antwerpse formatiegesprekken. Bij de start van het nieuwe bestuur wordt hij uiteindelijk kabinetschef van De Wever.

Een belangrijke spilfiguur in de Antwerpse vastgoedmarkt én Land Invest Group is Erik Van der Paal. Hij is de zoon van de inmiddels overleden Rudi Van der Paal, oprichter van de Volksunie en later geldschieter van de N-VA. Erik Van der Paal is ook vandaag een belangrijke fundraiser voor de partij, en goed bevriend met zowel de burgemeester als Joerie Dillen.

De verkoop van de Renault-garage

Op 29 november 2012, toen bekend was dat de NV-A deel zou uitmaken van de Antwerpse bestuursploeg, richt de nv Land Invest Group een nieuw vastgoedbedrijf op: nv Tunnelplaats. Alles leek erop dat deze nv de Renault-garage zou aankopen.

Een maand later echter, op 21 december 2012, verkoopt Renault haar garage aan de malafide Gentse zakenman Maurice De Velder voor 5,82 miljoen euro. Diezelfde dag verkoopt De Velder de garage aan nv Tunnelplaats voor een bedrag van 9,09 miljoen euro. De Velder stelt in de Gazet Van Antwerpen dat zijn verkoopprijs bepaald wordt door de winstverwachting van het nieuwe project. Met andere woorden: hoe meer vierkante meters kunnen gebouwd worden, hoe hoger de prijs.

Niemand weet hoe deze deal kon doorgaan. Wist nv Tunnelplaats dan niet dat ze veel te veel betaalden? Onwaarschijnlijk: Joeri Dillen was al jaren op de hoogte van alle grote vastgoedprojecten en de deal met Renault werd jarenlang voorbereid. Was De Velder een stroman? Zijn er steekpenningen betaald? Het is nog niet onthuld.

De N-VA doet aan Vanden Boeynants-politiek

De nv Tunnelplaats betaalde een zeer hoge prijs voor de garage. Dat doen deze gewiekste zakenmannen niet als ze er geen hoge winstverwachting in zien. In vastgoed is dat redelijk eenvoudig: hoe meer vierkante meter je kan bouwen en verkopen, hoe hoger de winst. Dat betekent dus ook: hoe meer bouwlagen het gebouw telt, hoe meer winst. Op de oppervlakte van de site van de Renault-garage betekent dat dus een toren van 50m.

Een bouwvergunning krijgen voor zo'n project is niet vanzelfsprekend. Er zijn namelijk drie beleidsdocumenten van kracht die zo'n gebouw in de weg staan: het Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) voor de binnenstad; de bouwcode en de hoogbouwnota. Uit de adviezen die de stedenbouwkundig ambtenaar (de dienst vergunningen van de stad Antwerpen) schreef, blijkt dat de bouwaanvraag van nv Tunnelplaats totaal niet conform deze richtlijnen is. Het geplande gebouw is wegens de hoogte niet in harmonie met de omgeving en er is geen reden om daar uitzonderingen voor te maken. Het advies is dan ook formeel: ofwel worden de beleidsrichtlijnen, met name het RUP, aangepast ofwel geen vergunning voor dit project.

Op 28 augustus 2014 levert het college echter wél de vergunning aan nv Tunnelplaats. Ze leggen hiermee het negatieve advies van de stedenbouwkundig ambtenaar naast zich neer alsmede een hele rits andere negatieve adviezen: van de Gecoro, Monumentenzorg, het provinciaal centrum Toegankelijkheid, de Welstandscommissie en, verrassend, de dienst Ondernemen en stadsmarketing van de stad Antwerpen. Deze laatste argumenteert dat het geen goede plaats is om winkels op te starten.

De argumentatie van het stadsbestuur is bijzonder vaag en oppervlakkig. Ze stelt dat men flexibel moet omspringen met bouwcodes en uitvoeringsplannen, omdat we een stijgende bevolking kennen in Antwerpen. Verder is het project zogezegd wel in harmonie met de omgeving want ook de Theaterbuilding, de Antwerp Tower, het oude en het nieuwe gerechtsgebouw zijn hoger dan de gemiddelde 12 meter. Het feit dat je in een helikopter moet zitten om de oppervlakte waarop deze gebouwen staan te beschouwen als één gebied, verklaart schepen Van de Velde door te stellen dat men vandaag de dag een … helikoptervisie nodig heeft in stadsontwikkeling.

Het is in dit kader dat we het ontslag van de stadsbouwmeester moeten begrijpen. In interviews gaf Kristiaan Borret reeds te kennen dat er “zeer overtuigende argumenten nodig zijn voor hoogbouw op de Renault-site”. Met het ontslag van de bouwmeester in februari 2014 was alvast die hindernis weggewerkt. Ook het opdoeken van de onafhankelijke dienst Stadsplanning past in dat plaatje. Zonder het toezicht en controle van de stadsplanners, kunnen vastgoedmakelaars nu rechtstreeks met de schepenen deals onderhandelen. Zonder enige democratische controle, zonder enige stedenbouwkundige visie. Enkel de winstverwachting van de projectontwikkelaars telt.

Dat zijn twee kenmerken waarmee Paul Vanden Boeynants destijds ook als Brussels schepen de hele volkswijk in Brussel Noord heeft laten platleggen om in opdracht van grote projectontwikkelaars Brussel Noord om te vormen tot een dorre woestijn van anonieme reuzentorens. Is dat de toekomst voor Antwerpen?

Hoe verder?

Het debat zal zeker gevoerd worden op de gemeenteraad. Het zal er even zeker bekrachtigd worden want het college volgt nooit adviezen van de oppositie, hoe zinvol ze ook zijn. Er is nog de Raad Voor Vergunningsbetwistingen die de vergunning kan schrappen. Wanneer deze vergunning door de gemeenteraad wordt bekrachtigd, overweegt de PVDA-fractie klacht in te dienen bij de raad voor vergunningsbetwistingen. Het negatief advies van de stedelijk ambtenaar is overtuigend. Het is ver van duidelijk dat de bouw van het torengebouw een meerwaarde biedt voor de stad en de buurt. De argumentatie die het stadsbestuur aandraagt is allesbehalve overtuigend.

Ook een onderzoek door de integriteitscommissie van de stad behoort tot de mogelijkheden. De rol die Joerie Dillen en Rob Van de Velde in dit dossier spelen moet onderzocht worden. Gegeven de geschiedenis van dit dossier, is het best mogelijk dat hier sprake is van belangenvermenging en vriendjespolitiek. De criminele geschiedenis van de zakelijke actoren, met name de gebroeders Schaling, moet ons zeer alert maken.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Een gebouw van 44 meter kan je moeilijk een ,,toren,, noemen, hoewel in Antwerpen een gebouwtje van 8 verdiepingen al een ,,toren'' wordt genoemd. De dorpsmentaliteit is nog niet weg. Kijk eens naar echte torens in Rotterdam of Londen...