Foto Solidair

Voorwaardelijke Belgen?

auteur: 

Axel Bernard

“Zullen mijn kinderen Belg zijn? Ik heb me die vraag nooit gesteld, omdat het antwoord mij vanzelfsprekend leek. Tot ik hoorde hoe de N-VA hen op 18-jarige leeftijd een burgerexamen wil laten afleggen”, zegt Maxime, wiens vrouw van Indiase afkomst is. Wat schuilt er achter het voorstel van de N-VA? 

Half maart lanceerde de N-VA het idee dat de Belgische nationaliteit maar automatisch zou worden toegekend aan kinderen die in België geboren zijn en er verblijven en wanneer beide ouders de Belgische nationaliteit hebben. Ieder ander kind zou maar “voorwaardelijk Belg” zijn en zou op 18-jarige leeftijd een burgerexamen moeten afleggen om Belg te worden.

Tweederangsburgers

Er kwam onmiddellijk een storm van kritiek. Maxim, een jongeman uit Herstal is furieus. “Ik heb mijn vrouw zeven jaar geleden hier in België leren kennen”, vertelt hij. “Ze is Indiase, maar ze werkt hier, betaalt hier haar belastingen, heeft hier vrienden en familie. België is haar thuisland geworden. Wij zijn vorig jaar getrouwd. Mochten we nu kinderen hebben, dan zou dat wetsvoorstel betekenen dat ze tweederangsburgers zijn, met minder rechten.”

In België worden honderdduizenden kinderen geboren met “onzuiver” bloed. Ze zijn het resultaat van de diversiteit van onze samenleving. Meer dan de helft van, bijvoorbeeld, de Rode Duivels zijn in dat geval. Met dat voorstel worden ze tweederangsburgers die op 18-jarige leeftijd “hun nationaliteit nog moeten verdienen”.

De terugkeer van de integratieplicht

De N-VA werd bedolven onder de kritiek en moest al snel haar voorstel bijsturen. Maar de partij blijft volhouden dat nationaliteit moet worden verbonden aan de voorwaarde dat je slaagt in een integratietest.

Toen PVDA-volksvertegenwoordiger Marco Van Hees in het parlement aan eerste minister Charles Michel opheldering vroeg, antwoordde die namens de regering dat hij geen tweederangsburgers wil. Michel zei er wel meteen bij dat dit niet betekent dat er geen “debat zonder taboes over integratie” mag komen in het kader van de procedures voor het verkrijgen van de nationaliteit.

Sinds mei 2000 moeten burgers met een migratieachtergrond niet meer hun “wil tot integratie” aantonen om de Belgische nationaliteit te verwerven. Een persoon krijgt automatisch recht op de nationaliteit indien hij voldoet aan objectieve voorwaarden: bijvoorbeeld indien hij geboren is in België en indien een van beide ouders Belg is of indien hij in België geboren wordt uit vreemde ouders en hij op 18-jarige leeftijd steeds in België heeft gewoond. De afschaffing van de integratievoorwaarde was het resultaat van een lange burgerstrijd om gelijke rechten toe te kennen aan migranten, met name door de automatische verwerving van de nationaliteit nadat ze een bepaald aantal jaren in België hebben verbleven.

Dat recht willen de rechtse partijen op de helling zetten. Een eerste bres werd in 2012 geslagen voor personen die in België verblijven, maar die buitenlandse ouders hebben. Het wetboek van de Belgische nationaliteit verplicht hen sedertdien de kennis van een van de drie landstalen, hun “economische participatie” en hun maatschappelijke integratie te bewijzen. Het nieuwe voorstel van de N-VA zou die integratievoorwaarden uitbreiden tot andere categorieën van burgers die nog geen Belg zijn.

Examen bemoeilijkt integratie

“Het idee van een overgangsexamen om de Belgische nationaliteit te verwerven bemoeilijkt de integratie! Het is een proces van uitsluiting, een proces waarin de ‘echte Belgen’ worden gescheiden van ‘burgers’”, sprak Marco Van Hees in de Kamer. Alle studies gaan in die richting: de Belgische nationaliteit is bepalend om een stabiele job te hebben. In 2011 analyseerde het Centrum voor Sociaal Beleid van de Universiteit Antwerpen al de gevolgen van het verkrijgen van de Belgische nationaliteit voor de toegang tot de Belgische arbeidsmarkt. Hun vaststelling: personen met een migratieachtergrond die de Belgische nationaliteit hebben, hebben 25% meer kans om een stabiele job uit te oefenen dan personen van dezelfde origine die geen Belg zijn. De nationaliteit vormt dus werkelijk een hefboom voor de economische en sociale integratie van migranten. Zonder de Belgische nationaliteit dalen de kansen op een stabiele job integendeel sterk.

Identiteitsbreuk

De vzw Objectief, een beweging voor gelijke rechten, analyseerde verschillende internationale studies over Europese landen die een integratietest als voorwaarde voor het verwerven van de nationaliteit hebben ingevoerd. Alle studies komen tot de conclusie dat “de integratietesten en de taaltesten vooral als gevolg hebben dat de sociaal zwakkeren geen toegang meer hebben tot de nationaliteit. Uit sommige studies blijkt bovendien dat grote groepen van migranten zelfs zij die al een lange periode in het land wonen de verstrenging van de voorwaarden beschouwen als een instrument van uitsluiting”.

Dat is misschien de bedoeling van de N-VA: een identiteitsbreuk creëren in onze maatschappij, een kloof creëren tussen “oorspronkelijke Belgen” en de anderen, of tussen niet-moslims en moslims, tussen eersterangs- en tweederangsburgers … Dat is de oude techniek van “verdeel en heers”. De N-VA toont hier haar ware gelaat. Het is een partij van het establishment die ten dienste staat van de economische elite. Ze kiest ervoor mensen tegen elkaar op te zetten. De nationaliteit verwerven is een belangrijk factor voor integratie. Nationaliteit mag niet dienen om mensen uit te sluiten en moet daarom zoveel mogelijk automatisch worden toegekend.

De vragen van de nationaliteitstest voor de eerste minister

Op 16 maart 2017 vroeg Marco Van Hees de eerste minister Charles Michel om een reactie: “Mijnheer de eerste minister, hoe zou dat examen om aan te tonen dat je Belg bent eruit zien? Ziehier een aantal voorbeelden van vragen die zouden kunnen worden gesteld aan kandidaat-Belgen:

- Je wordt uitgenodigd voor een vergadering waarop ex-collaborateurs aanwezig zijn en waar wordt gediscussieerd over het einde van België. Ga je ernaar toe? Ja of neen?

- Je krijgt een publiek mandaat aangeboden waarmee je geld krijgt zonder naar de vergaderingen te gaan. Aanvaard je dat? Ja of neen?

- Een Kazachse maffiosi vraagt je hem diensten te bewijzen tegen 2000 euro per uur. Aanvaard je dat? Ja of neen?

Wat is het goede antwoord om Belg te mogen zijn?”

Marco Van Hees wacht nog steeds op het antwoord van de eerste minister.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.