Foto bundesarchiv. (Duitse soldaat aan het Westelijk front)

Verklaring communistische partijen over Wereldoorlog I

Dit jaar wordt de 100ste verjaardag van de Eerste Wereldoorlog met 101 activiteiten, boeken, tv-series, documentaires en andere evenementen herdacht. De ware oorzaken en de onderliggende belangen van deze oorlog komen daarbij niet altijd even goed uit de verf, om het zacht uit te drukken. Drie linkse partijen van landen die direct bij de start van de oorlog betrokken waren, zetten in een gemeenschappelijke verklaring de puntjes op de i.

De Eerste Wereldoorlog, een “kapitalistische aanvals- en veroveringsoorlog”

Honderd jaar na het begin van de Eerste Wereldoorlog beleven wij een hernieuwd debat over wie het vuur aan de lont heeft gelegd. Bij dit in vraag stellen van de hoofdverantwoordelijkheid van het Duitse imperialisme voor de meer dan vier jaar durende slachtpartij van de volkeren gaat het uiteraard niet om de historische waarheid. Het gaat om de theoretische en politieke legitimering van het huidige imperialistisch beleid.

De Eerste Wereldoorlog ontstond vanuit de expansieve belangen van de imperialistische grote mogendheden van Europa en was gericht op de verovering van nieuwe markten en grondstoffen en de herverdeling van de bestaande. Een “kapitalistische aanvals- en veroveringsoorlog”, zoals Karl Liebknecht, medeoprichter van de Communistische Partij van Duitsland, al vroeg vaststelde. Tegelijkertijd was de oorlog een kans voor de heersende klassen om in hun land het bewustzijn van de arbeidersklasse te vervuilen met het vergif van opportunisme, nationalisme en chauvinisme.

In de zomer van 1914 stonden er in Europa twee vastgelegde machtsblokken tegenover elkaar: de “Triple Alliantie” van Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italië en de “Entente” van Engeland en Frankrijk, waarbij Rusland zich aansloot. Italië trad in 1915 aan de kant van de Entente in de oorlog.

De aanslag in Sarajevo was de welkome aanleiding voor de op oorlog beluste grote mogendheden om hun strategische plannen te realiseren. Wat nu volgde was een oorlog die voor het eerst in de geschiedenis op alle continenten plaatsvond. 38 landen waren erbij betrokken, zonder de toenmalige kolonies mee te rekenen. Voor het eerst werd de oorlog ook industrieel gevoerd. Zeven miljoen mensen werden slachtoffer van deze slachtpartij. De burgerbevolking werd in een tot dan ongekende mate het slachtoffer van honger en epidemieën. Twintig miljoen mensen raakten gewond of verminkt, en er was onvoorstelbare materiële schade.

De slachtpartij eindigde met de militaire nederlaag van de aanvallers. De November-revolutie in Duitsland en de revoluties in Oostenrijk, Hongarije en andere landen werden in de kiem gesmoord door de rol die de sociaal-democratische leiders speelden bij het neerslaan van de revoluties. In Duitsland werd weliswaar de monarchie omver geworpen en de republiek uitgeroepen, maar de generaals en de krachten van het monopoliekapitaal bleven – hun politiek overleven maakte later de Tweede Wereldoorlog mogelijk.

De sociaal-democratie werd tijdens de Eerste Wereldoorlog gesplitst, de revolutionaire krachten maakten zich los van de Tweede Internationale en richtten over de hele wereld communistische partijen op. De Grote Socialistische Oktoberrevolutie in Rusland effende de weg voor de eerste staat van arbeiders en boeren in de geschiedenis van de mensheid. Vanuit de wereldoorlog ontstond op die manier een nieuwe hoop voor de wereld – de hoop op het socialisme. Daar staan de ondertekenende partijen vandaag nog steeds voor.

“En uiteindelijk is voor het Pruisische Duitsland geen andere oorlog meer mogelijk dan een wereldoorlog, en dan wel een wereldoorlog van een nog nooit gekende afmeting en hevigheid. Acht tot tien miljoen soldaten zullen elkaar afmaken en daarbij heel Europa kaalvreten zoals nog geen sprinkhanenzwerm het ooit heeft gedaan. Vergelijkbaar met de verwoestingen van de Dertigjarige Oorlog, samengedrukt in drie à vier jaar en over het hele continent verspreid; hongersnood, epidemieën, een veralgemeende, door diepe ellende veroorzaakte verwildering van de legers en van de bevolking; het onherstelbaar uiteenvallen van de kunstmatige mechanismen van handel, industrie en krediet, eindigend in een algemeen bankroet; het in elkaar storten van de oude staten en hun traditionele staatswijsheid, in die mate dat de kronen met tientallen over de straatstenen zullen rollen en er niemand zal zijn die ze opraapt; de absolute onmogelijkheid om te voorspellen hoe dat alles zal eindigen en wie als overwinnaar uit de strijd zal komen. Slechts één resultaat is absoluut zeker: de algemene uitputting en het creëren van de voorwaarden voor de uiteindelijke overwinning van de arbeidersklasse.”

Friedrich Engels, 1887
 

Initiatiefnemers:

Partij van de Arbeid van België (PVDA)
Duitse Communistische Partij (DKP)
Communistische Partij van Luxemburg (KPL)

Mede-ondertekenaars, communistische en arbeiderspartijen uit Europa:

Communistische Partij van Brittannië (CPB)
Partij van de Catalaanse Communisten
Progressieve Partij van het Werkende Volk, Cyprus (AKEL)
Communistische Partij van Denemarken (KPD)
Communistische Partij in Denemarken (KPiD)
Deense Communistische Partij (DKP)
Communistische Partij van Finland
Franse Communistische Partij
Pool van de Communistische Wedergeboorte van Frankrijk (PRCF)
Verenigde Communistische Partij van Georgië
Communistische Partij van Griekenland (KKE)
Hongaarse Arbeiderspartij
Communistische Partij van Ierland
Partij van de Italiaanse Communisten (PdCI)
Nieuwe Communistische Partij van Joegoslavië
Socialistische Arbeiderpartij van Kroatië
Communistische Partij van Malta
Nieuwe Communistische Partij, Nederland
Communistische Partij van Oekraïne
Partij van de Arbeid van Oostenrijk
Communistische Partij van Polen
Portugese Communistische Partij
Communistische Partij van de Russische Federatie
Partij van de Communisten van Servië
Communistische Partij van Spanje (PCE)
Communistische Partij van de Volkeren van Spanje (PCPE)
Communistische Partij van Bohemen en Moravië (KSČM, Tsjechische Republiek)
Communistische Partij van Zweden
Partij van de Arbeid van Zwitserland (PST)

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.