Op 23 augustus werd actie gevoerd tegen de minimumdienstverlening bij de NMBS. (Foto Belga)

Vakbonden hebben redenen te over om te staken

N-VA-voorzitter Bart De Wever haalt zwaar uit naar de vakbonden die in actie willen komen tegen de zoveelste besparingsgolf van de federale regering: "Ik kan die mensen niet… (geëmotioneerd) ik moet stoppen. Ik word er echt ongemakkelijk van als ik die mensen bezig hoor." Hij had het net zo goed kunnen hebben over milieuactivisten die onveilige kerncentrales dicht willen (N-VA wil ze net langer open houden), over Hart boven Hard, over mantelzorgers die protesteren tegen krappe budgetten en lange wachtlijsten. De strategie waar De Wever hier bewust voor kiest is duidelijk: met een schot voor de boeg van de vakbonden het hele verzet tegen de hervormingen breken.

De schaduwpremier Bart De Wever lijkt wel een keizer zonder kleren: "Beseffen ze wel hoe onvoorstelbaar herverdelend en sociaal België wel niet is?". Een verdubbeling van de energiefactuur, wachtlijsten in de gehandicaptenzorg, de laagste pensioenen van onze buurlanden, honderden miljarden die rijke families en multinationals in belastingparadijzen onderbrengen om belastingen te ontwijken, een groeiende kloof tussen arm en rijk. Hoe "onvoorstelbaar herverdelend en sociaal" is dat?

Zomerakkoord goed voor de 1%

Midden in de zomervakantie besliste de regering nieuwe maatregelen, die de herverdeling in het voordeel van de 1% nog versterken. Bruggepensioneerden verliezen tot 165 euro pensioen per maand, vaste jobs worden nog meer op de helling gezet door de uitbreiding van de flexi-jobs en van interimarbeid (binnenkort zullen we in onze supermarkten grootmoeders en grootvaders zien werken, zonder een vast werkrooster en voor nog geen 10 euro per uur) … Interim- en tijdelijk werk komt er nu ook bij de overheid, waar er bijna geen vaste benoemingen meer zullen bijkomen. Voor verschillende overheidsbedrijven dreigt privatisering, terwijl privébedrijven nieuwe cadeaus krijgen door de taxshift en de verlaging van de vennootschapsbelasting. De vakbonden vinden in het Zomerakkoord dus redenen genoeg om in actie te komen.

Premier Michel: “Staking zonder reden”?

Ook Michel doet mee aan de vakbondsbashing. “Dit is een typisch voorbeeld van een staking zonder reden, neem verantwoordelijkheid," verwijt hij de vakbonden. Nochtans gaf zijn minister van Financiën alleen al redenen genoeg om boos te zijn: “Er is geen enkele reden om een privatisering van Belfius niet te overwegen en om te kijken of dat voor andere bedrijven ook kan gebeuren. We gaan dus de situatie van Proximus bekijken, maar ook de NMBS zullen we doorlichten.” Dat meldde minister Van Overtveldt zaterdag 27 augustus. Zo maakte hij duidelijk wat de regering echt wil: de privatisering van de openbare diensten.

De openbare diensten, “too big to fail”?

De openbare diensten staan in voor dienstverlening aan de bevolking. Het gaat om diensten waarvan de gemeenschap vindt dat ze te belangrijk zijn om te worden overgelaten aan de vrije markt, waar winst maken het allerbelangrijkste is.

Zoals journalist Roger Huisman schrijft: “Het openbaar vervoer is een publieke dienst, net als onderwijs, cultuur of gezondheidszorg. En zoals iedere eerstejaarsstudent economie leert, gelden voor deze publieke diensten andere regels dan voor de privébedrijven. Bijvoorbeeld dat ze geen winst moeten maken om het nut voor de samenleving te maximaliseren.” (Het Belang van Limburg, 27 augustus 2017).

Dat principe garandeert de toegankelijkheid (niet duur, dicht bij de burgers) en ook dat de dienst niet failliet kan gaan. En omdat die diensten in handen zijn van de gemeenschap, kan die ze ook controleren, bijvoorbeeld nagaan of bepaalde rechten gerespecteerd worden (het recht op mobiliteit, gezondheid, onderwijs) en kunnen ze werk maken van belangrijke uitdagingen zoals de klimaatverandering.

Openbare dienst voor iedereen of markt voor aandeelhouders?

In plaats van de openbare diensten uit te breiden, erin te investeren, ze efficiënter te maken ... komt de regering met een heel ander project: de overheidsbedrijven en openbare diensten moeten werken als privébedrijven. In dat project zijn het openbaar vervoer, de post, het gezondheidswezen, ons spaargeld en het onderwijs… niets anders dan markten voor aandeelhouders die zich alleen door winstkansen laten leiden. En aan de andere kant worden gebruikers en patiënten gedegradeerd tot klanten. Zij moeten zoveel mogelijk betalen om een minimum te krijgen. Kijk naar de bejaarden wiens incontinentieluiers niet vaak genoeg ververst worden omdat dat te duur is, of wiens eten per dag maar 3 euro mag kosten.

Als de openbare diensten geprivatiseerd worden, heeft de maatschappij geen controle meer: na de privatisering van het Gemeentekrediet en ASLK was het enige doel van deze banken de rentabiliteit op korte termijn. Overheidsbanken die nooit problemen hadden gekend, gingen 15 jaar na hun privatisering failliet. Als de staat ze niet gered had, waren ze met de noorderzon verdwenen en was ons spaargeld in rook opgegaan. Ook op de energiesector heeft de maatschappij geen controle meer sinds die ook volledig geprivatiseerd en geliberaliseerd. En dus komt er van een overschakeling van kernenergie naar hernieuwbare energie niets in huis en geraken we niet vooruit in de strijd tegen de klimaatopwarming.

Dat is het fundamentele debat: willen we een samenleving met moderne openbare diensten die een antwoord bieden op de noden van de bevolking en de uitdagingen van de klimaatopwarming? Of willen we een samenleving met geprivatiseerde diensten waarin alles draait om de winst en waarin gebruikers, werknemers en het klimaat de dupe zijn?

“Strijdende spoorarbeiders zijn de milieuactivisten van de 21ste eeuw”

Dat zegt alvast milieuactiviste Naomi Klein, die de strijd tegen de privatisering van de spoorwegen als een voorwaarde stelt voor een beter klimaat. Journalist Peter Mijlemans treedt haar bij: “Zonder investering in het openbaar vervoer en vooral het spoor, zijn de klimaatdoeleinden niet haalbaar. Je geeft het stuur van iets dat een zo grote impact heeft op het beleid niet in handen van de privé.” (Het Nieuwsblad, 27 augustus 2017). Maar de regering Michel-De Wever doet het omgekeerde. In 2014 legde ze het spoor voor de komende vijf jaar voor 3 miljard besparingen op, 20 procent van het spoorbudget. Ten koste van de dienstverlening voor de gebruikers: minder personeel in de stations, loketbedienden worden vervangen door automaten, 33 stations gesloten, nieuwe prijsverhogingen, op sommige treinen geen treinbegeleiders meer (de “one man car” ), minder onderhoud voor de treinen, wat tot vertragingen leidt… In juli 2015 schrapte minister Galant het meerjarig investeringsplan (26 miljard investeringen tussen 2013 en 2025). De investeringswerken, met name aan het Gewestelijk ExpresNet, werden stilgelegd. Twee jaar later is er nog altijd geen nieuw investeringsplan.

Dat minister Van Overtveldt meerdere overheidsbedrijven overweegt te privatiseren, was natuurlijk olie op het vuur bij alle openbare diensten, maar vooral bij de NMBS. Ook al omdat die uitspraak komt bovenop een reeks maatregelen die de gebruikers hun recht op mobiliteit en de werkomstandigheden van de spoormannen en –vrouwen bedreigen. Het is dus helemaal niet vreemd dat het ACOD acties aankondigt voor 21 september en 10 oktober en dat de ACOD-afdelingen van de spoorwegen en de Post op 10 oktober gaan staken.

“Privatisering nu niet aan de orde, waarom dan staken?”, zegt premier

Kort na de uitspraak van Van Overtveldt zegden verschillende ministers – die merkten dat die bij de vakbonden in het verkeerde keelgat schoot – dat dit “nu niet aan de orde is”. Daarmee wil ze ons geruststellen, maar verontrust ze ons nog meer. Want de regering is duidelijk helemaal niet van plan onze nationale spoorwegmaatschappij verder uit te bouwen als openbare dienst. En de privatisering mag dan “nu nog niet” aan de orde van de dag zijn, alles wordt daarvoor wel in gereedheid gebracht. En de spoormedewerkers en de mensen die zich inzetten om de klimaatverandering in te dammen, willen niet dat de regering de weg naar privatisering ook maar een beetje openzet. Niet nu, en ook niet in de toekomst.

Het motief voor de staking van 10 oktober is niet alleen de privatisering van de NMBS. Verschillende andere sectoren zullen daar trouwens eveneens aan deelnemen. Logisch, want de privatisering treft ook bedrijven als bpost. En de afschaffing van de vaste benoeming treft tal van diensten, de aanval op de pensioenen zowat alle ambtenaren. Het opschorten van investeringen raakt alle diensten. Elk jaar worden er in de openbare sector banen geschrapt. De invoering van de minimumdienstverlening bij het spoor zet de deur open naar de inperking van het stakingsrecht. Enzovoorts, enzovoorts.

Vakbonden muilkorven, stakingsrecht inperken

De maatregelen van het zomerakkoord en de plannen voor de privatisering van bepaalde overheidsdiensten gaan niet toevallig gepaard met een aanval op de vakbonden. De regering noemt de bonden niet zomaar 'conservatief' en de stakingsaanzegging 'compleet onverantwoord'. Ze wil de vakbonden isoleren en verzwakken en het stakingsrecht inperken. Als de bonden zich minder kunnen verzetten, kan de regering haar plannen veel makkelijker doorduwen. En blijkbaar zijn alle middelen geoorloofd. Rudy De Leeuw en Marc Leemans, voorzitters van ABVV en ACV, worden door de baas van de grootste partij persoonlijk aangevallen.

Zijn de vakbonden conservatief?

Omdat ze vaste jobs, een degelijk pensioen, een performant, betaalbaar en veilig openbaar vervoer verdedigen? Vakbonden waren als de grootste sociale organisaties van de loontrekkenden juist de grootste kracht van democratische verandering in onze geschiedenis. De afschaffing van de kinderarbeid, dat we vandaag stemrecht hebben, een wettelijk pensioen, elk jaar minstens 20 dagen betaalde vakantie, dat we beschermd zijn tegen werkloosheid en ziekte … dat is allemaal het resultaat stakingen of van andere vormen van collectief verzet. In Slovakije hebben de vakbonden bij Volkswagen in juni nog na 6 dagen staking een loonsverhoging van 14% afgedwongen.

In landen waar de vakbonden sterk staan, is de ongelijkheid kleiner en de maatschappij gezonder, zo stellen de Britse onderzoekers Richard Wilkinson en Kate Pickett vast. Omdat de loon- en arbeidsvoorwaarden er beter zijn, zo schrijven ze. Zelfs het IMF bevestigt dat het bestaan van vakbonden de inkomensongelijkheid doet afnemen.1 De kloof tussen de 1% rijksten en de andere 99% doen afnemen, is dat conservatief?

Opkomen voor een samenleving zonder armoede, voor openbare diensten ten dienste van de bevolking, voor werkbaar werk in plaats van burn-outjobs, voor een rechtvaardige fiscaliteit, voor duurzame energieproductie, voor een miljonairstaks en een 30-urenweek die het mogelijk maakt om werk, gezin en engagement te combineren: dat is wel degelijk "naar de toekomst kijken". Alleen is dat een andere toekomst dan de toekomst die De Wever ziet als hij naar zijn eigen navel zit te staren.

1http://www.latribune.fr/opinions/tribunes/comment-les-syndicats-contribuent-a-reduire-les-inegalites-de-revenus-747544.html

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

De privatisering van de spoorwegen is NU nog niet aan de orde, hein. Volgende week misschien wel ja, maar NU nog niet, hein. Neeneenee, NU zeker nog niet. Wat wel NU aan de orde is, is het ontslag van Brugs NV/A kopstuk Ann Soete uit de partij maar daar gaan we NU niet over spreken, hein. Vééééééél te delicaat.
Alle sectoren gelijk op straat, alles plat, als het moet een paar weken. Eens zien wat de 1% rijken en ministers dan gaan doen. Tis altijd maar op ons kap dat ze zitten. Kotsbeu worden we dat. veel babbelen ja maar daden? Ale allemaal tesamen de straat op. Belgie één, niet gelijk nu, alles appart, brengt niks, of toch niet veel op.
Redenen in overvloed om te staken. Over de liberalisering van de spoorwegen; Europa heeft deze plannen op tafel gelegd en volgens de laatste artikelen dat ik een aantal jaren gelde las zou dit plaatsvinden in 2023. Het EU-parlement heeft wel moeten inbinden, nationale regeringen mogen zelf de maatschappij aanduiden indien ze aan voorwaarden voldoen. Maar hierdoor word de NMBS hervormt om concurrentieel te zijn. Nu dat bij de NMBS bespaart kan worden is vrij duidelijk als men heel deze structuur ontleed, daar is al genoeg over geschreven. Maar men viseert weeral heet personeel. Het klopt dat in veel sectoren rare privileges zijn, de vraag is waarom deze er gekomen zijn. Van mij mogen ze deze afschaffen maar dan moet men een degelijk basisloon en pensioen krijgen. Een andere bekommernis is dat de vakbonden steun verliezen bij het volk. En ik ga eerlijk zijn, ik heb het gevoel dat het eigen portemonnee eerst is. Als de overheid een maatregel wil nemen taken ze meteen, maar als de nieuwe regeling dan niet van toepassing is op bestaande contracten maar enkel op de nieuwe dan is het letterlijk eigen zak eerst. Ik vind dat de vakbonden te weinig visie hebben op de langere termijn en niet strijden voor de volgende generatie maar enkel voor hun eigen privileges. Ik heb zelf bij de openbare dienst gewerkt en verschillende stakingen meegemaakt waar ik niet achter stond, het ging echt om banale kwesties terwijl niemand opkwam voor de belangrijke zaken. Vakbonden moeten zich herpakken zodat het volk als 1 blok erachter staat. De verhoging van de pensioenleeftijd, minimum dienstverlening en de flexi-jobs zijn onderhanden een rode lijn, maar kijk het is of komt er toch. Collectiviteit is dringend nodig. Zie Franrijk waar Macron de sectorale akkoorden aan banden wil leggen en men bij KMO's de mensen zelf willen laten onderhandelen. De verliezer zijn de arbeiders. Collectief staan de arbeiders sterker. Het is deze theorie, thatcherisme, dat men overal doordrukt. De vakbonden zijn nu meer dan ooit nodig (sinds ik geboren), het is aan hun om voor iedereen op te komen en tegelijk redelijkheid (soms is die zoek) te tonen zodat hun acties door heel de bevolking gedragen word. Staken is nu nodig.
De vakbonden zijn conservatief, hoe men het ook keert of draait. Ze zijn het slachtoffer van de verzuiling. Welke politieke overtuiging een arbeider ook heeft, het is een arbeider die werkt voor het welzijn van zijn gezin. Mochten de heren vakbondsleiders samen gaan zitten en een eenheidsvakbond vormen dan zouden ze veel meer impact hebben op de politieke besluitvorming en het welzijn van hun leden die nu nog steeds het slachtoffer zijn van het politieke spel. Mochten De Wever en consorten een eenheidsvakbond tegenover zich hebben dan zouden ze veel minder victorie kraaien. "Verdeel en heers" haalt, jammer genoeg, nog steeds de bovenhand ten opzichte van het welzijn van de mens in het algemeen, ongeacht zijn politieke overtuiging. Spijtig.....
N.VA = Niets Voor Anderen( bevolking!), maar álles voor mij ( 1%!)
De NVA bonzen zien met leedvermaak naar de arbeiders die niet in staat zijn om één front te vormen. Bij het spoor roeren de socialisten zich en de christelijke zuil kijkt zoals gewoonlijk de kat uit de boom. Laat de roden de kastanjes maar uit het vuur halen, als het lukt profiteren we wel mee van de bekomen resultaten, en als het niet lukt zijn we toch niets kwijt geraakt. Vakbonden moeten daar eens goed over nadenken. In onze huidige wereld moet het niet gaan over rood of groen maar over het welzijn van de arbeider die moet verdedigd worden tegen de graaizucht van enkelingen. De arrogantie van De Wever en consoorten kan alleen maar wankelen als ze geconfronteerd worden met een 'krachtig' eensgezind arbeidersfront. Ik kijk ook met enige verwondering naar de jaloerse reacties op de privileges van het spoorpersoneel. Tot op heden was dat personeel tevreden. NMBS mensen deden hun werk graag en met fierheid. Men neemt hun nu beetje bij beetje alles af en dan is men verwonderd dat er ongenoegen ontstaat. Enerzijds willen we een goed functionerend openbaar vervoer maar anderzijds maken we het personeel die dat moet verwezenlijken het leven zuur, gekker kan het niet. Wat is er belangrijker 4000 treinbestuurders alles afnemen en de ene staking na de andere riskeren of die mensen met rust laten en een perfect werkende spoorweg? Wat kost ons het verlenen van die privileges en hoeveel geld verliezen we door het gecreëerde ongenoegen met de steeds maar terugkerende stakingen als gevolg ? Of is het toch de afgunst die een doorslaggevende rol speelt onder het gewone volk dat elkander niets gunt?
Geachte heren; Staken helpt niet omdat de vakbonden teveel politiek getint zijn en het nog altijd de politici zijn die de topmannen van de vakbonden op de vingers tikken wanneer ze zogezegd te ver gaan en dan kruipen die vakbonden heel braafjes in hun mandje
Indien we niet meer mogen staken gaan we in een stap terug naar de jaren 30.Indien het ACV ook moest meestaken dan zouden we al een stuk sterker staan.Blijkbaar is mijn vakbond sterk met deze regering verbonden.Wat armoede betreft gaan we er sterk op achteruit alhoewel de N-VA beweert van niet.Niemand durft tonen dat ze in armoede moeten leven en enkel droog brood eten zonder beleg zodat hun kinderen niet zouden gepest worden op school omdat ze oude kleding moeten dragen,omdat ze de schoolrekening niet kunnen betalen.S'middags geen warm eten maar boterhammen van thuis enkel zuinig besmeert met boter.Geen ARMOEDE MHR DE -WEVER.Minder werkelozen,cijfers die ook uit de lucht gegrepen zijn.De tijdelijke contacten,de afdankingen tijdens de berekeningen worden ook niet in kaart gebracht.Arme mens,rijke miljarders.Elk 2 woorden maar een wereld van verschil.Met dank aan de regering Michael.