Theo Francken schudt de hand van de Soedanese ambassadeur in België. Ondanks de waarschuwingen, zette de staatssecretaris een samenwerking op poten, die politieke tegenstanders van het regime naar de martellkamers stuurde. (Foto Belga Handout)

Regering gebruikt onderzoek naar marteling in Soedan als rookscherm

Op 9 februari werd het onderzoek naar de uitwijzing van Soedanese migranten openbaar. Het onderzoek gebeurde op een drafje. Er komen twee conclusies uit: Er is geen zekerheid over wat er gebeurd is met de mensen die werden teruggestuurd naar Soedan. En de regering was wel degelijk in de fout toen ze Soedanezen terugstuurde zonder na te gaan of ze risico liepen op folteringen.

Het onderzoek werd uitgevoerd door het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (het CGVS). Het stelt dat als een vluchteling geen asiel aanvraagt, dat geen reden is om ervan uit te gaan dat er geen risico is op martelen. Vooral in landen zoals Soedan, waar er erg weinig respect is voor mensenrechten, is het risico groot. Daarom ook dat premier Charles Michel vorig jaar al verzekerde dat de dienst Vreemdelingenzaken  “het eventuele risico analyseert van een schending van artikel 3 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens, dat een onmenselijke of vernederende behandeling verbiedt.” Wat uiteindelijk niet waar bleek.

Het onderzoek stelt dat de verplicht teruggestuurde Soedanezen "hebben [...] laten weten dat zij bij terugkeer gevaar lopen",  maar ook dat de dienst vreemdelingenzaken "Het feit dat er geen asielaanvraag wordt ingediend, [heeft] beschouwd als een indicatie dat er geen reëel risico was." Daardoor werd er niet verder onderzocht. De uitlatingen van staatssecretaris voor Migratie, Theo Francken, tonen aan dat het om een bewuste keuze ging: “Het is aan de vreemdeling zélf om aan te tonen dat hij een risico op foltering loopt. En dat kan pas als hij asiel aanvraagt. Dan kan hij zijn vrees objectief laten onderzoeken. Wie zo’n onderzoek weigert, die geeft daarmee, wat mij betreft, impliciet aan niets te vrezen te hebben bij terugkeer.” 1

Het rapport van het CGVS bevestigt dus wat de organisaties op het terrein en de oppositie al bij het begin hebben gezegd, namelijk dat de regering artikel 3 van de Europese Conventie van de Rechten van de Mens heeft geschonden toen ze - zonder het risico af te wegen - mensen terugstuurden naar een land dat folteringen toepast.

“Een gadget om het debat af te voeren”

Dirk Van den Bulck, commissaris-generaal, heeft zijn twijfels bij de getuigenissen van de gemartelde Soedanezen. Toch staat er in het rapport dat “het CGVS geen absolute zekerheid of duidelijkheid heeft kunnen bekomen met betrekking tot de vraag of de in de nota van het Tahrir-instituut aangehaalde feiten effectief hebben plaatsgevonden. Er zijn geen bewijzen waaruit blijkt dat de feiten effectief hebben plaatsgevonden. Zoals er ook niet met zekerheid vastgesteld kon worden dat de aangehaalde feiten niet hebben plaatsgevonden."

 “Er is minstens een jaar werk voor nodig hier uitsluitsel over te krijgen. Diplomatieke kanalen zouden moeten worden aangeboord en talloze expertisemiddelen zouden moeten worden ingezet. (…) dit onderzoek is een gadget dat men gevonden heeft om de polemiek te versmachten en het debat af te voeren,” zei Carl Devos, professor politieke wetenschappen aan de Universiteit van Gent, al op 3 januari in Le Soir. Bij Amnesty hoorden we een dag later hetzelfde in De Morgen. “Over landen als Soedan is het bijzonder moeilijk om getuigenissen te verzamelen en om ze te verifiëren,” bevestigt Wies De Graeve, directeur van Amnesty International Vlaanderen. Dat de regering het CGVS maar een maand de tijd gaf om dit onderzoek te doen, was een garantie om het onderzoek te laten mislukken. Reële conclusies op zo’n korte termijn waren uitgesloten.

Stop de ‘torture deals’

De regering wil het rapport van het CGVS gebruiken om de bevolking wijs te maken dat de teruggestuurde vluchtelingen niet gemarteld zijn en dat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens gerespecteerd werd. Dat is nochtans niet wat erin staat. Het stelt duidelijk dat men niet met zekerheid heeft kunnen vaststellen of teruggestuurde vluchtelingen werden gemarteld. Daarnaast geeft het ook duidelijk aan dat het Verdrag niet is gerespecteerd door de regering, omdat ze het risico op marteling niet op voorhand hebben geëvalueerd, onder het voorwendsel dat die mensen toch geen asiel hadden aangevraagd.

Als sommige vluchtelingen geen asiel durven aanvragen, komt dat door de Dublin-conventie. Die stelt dat het eerste Europese land waar een vluchteling binnenkomt, verantwoordelijk is voor zijn of haar asielaanvraag. Veel vluchtelingen zijn dus bang dat ze naar bijvoorbeeld Italië zullen worden teruggestuurd. De Dublin-conventie is dringend aan herziening toe op Europees niveau, als we naar een solidair systeem willen gaan waar vluchtelingen worden verdeeld over de verschillende Europese landen. In afwachting kan België er binnen het kader van de wet voor kiezen om die conventie niet toe te passen en Soedanese vluchtelingen asiel te laten aanvragen.

Het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens moet een hoeksteen van onze asielpolitiek zijn. Niemand zou mogen teruggestuurd worden als hij of zij het risico loopt op marteling in zijn land van origine. Tegelijk moet er een einde komen aan de torture deals met dictators zoals Omar al-Bashir, president van Soedan. Impliciet blijft hij met de steun van België en de Europese Unie aan de macht.

 

1. Nieuw-Vlaams magazine, januari 2018

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.

Reacties

Als extreem-rechts niet tijdig wordt gestopt wordt het een ramp. Ik denk dat alleen een nationaal links kartel van socialisten, PVDA misschien nog versterkt door groen dat kan stoppen. Een links front van franstaligen, nederlandstaligen en duitstaligen kan rechts tegenhouden.
Ik kende de uitslag al ,voor al die voor dat zo gezegde onderzoek !!!! dat er voor mijn part nooit echt kwam Van NVA en consorten was niets anders te verwachten !!! He mijnheer met de touwtjes achter het gordijn Ho en nog iets anders niet iedereen zit op FB he bvb ik niet , deugen ook niet !!!!