PVDA-woordvoerder Raoul Hedebouw heeft een nieuw boek uit. Het richt zich tot "iedereen die een links wil dat durft, een links datwil wegen op de sociale geschiedenis van ons land, en niet een links dat zichzelf verloochent". (Foto Solidair, Antonio Gomez Garcia)

PVDA-woordvoerder Raoul Hedebouw over zijn nieuwe boek “Première à gauche”

auteur: 

Axel Bernard

In Franstalig België kennen ze hem ondertussen al goed van zijn optredens in de media. Met zijn vlotte babbel is Raoul Hedebouw een graag geziene gast in tal van debatprogramma’s op radio en tv. Nu heeft de nationale woordvoerder van de PVDA een eigen boek uit. Een politiek boek, ja, uiteraard. Maar wel een vol humor en straffe taal. In “Première à gauche” (vrij vertaald: eerste straat links) toont Hedebouw de verschillende facetten van zijn engagement. De klassieke strijdthema’s van de PVDA komen aan bod (gratis gezondheidszorg, fiscaliteit…), maar ook minder gekende punten, zoals de strijd voor het klimaat of de strijd tegen discriminatie. Het enthousiasme van Raoul en van zijn overtuigingen zijn in elk geval aanstekelijk.

Hoe ontstond het idee om dit boek te schrijven?

Raoul Hedebouw. Ik speelde al een tijdje met het idee. De jongste jaren hebben we op veel domeinen strijd gevoerd, en in die bewegingen ontmoette ik ook veel mensen – syndicalisten, mensen uit het middenveld, gewone burgers… – die me vroegen: “Raoul, die informatie die je ons nu geeft, zou je die niet eens allemaal neer kunnen schrijven in een boek?” Op het moment zelf had ik nooit de tijd om uitgebreid te blijven staan praten. Daar is het idee gerijpt om dit boek te schrijven. Om eens de tijd te nemen om alle ideeën waar de PVDA voor staat uit te werken.

Het boek hopt over een weer tussen uw persoonlijke ervaringen en een globale analyse. Was het belangrijk die persoonlijke anekdotes te delen?

Raoul Hedebouw. Ja, veel mensen vragen me: “Wie is Raoul Hedebouw?” Op tv of in een debat zien de mensen mij spreken, maar dat is soms erg kort en het geeft niet altijd een goed beeld. Het boek is de gelegenheid om de weg van een militant – een van velen – te beschrijven. Want binnen de PVDA zijn er honderden verhalen van mensen die via zeer diverse wegen komen tot een links politiek engagement. Al die anekdotes die aan de basis liggen van mijn engagement, zijn tenslotte ook de basis van een collectief engagement.

Een collectief engagement?

Raoul Hedebouw. Als ik het heb over de strijdbewegingen van de jaren 90 in het onderwijs, waar mijn persoonlijke engagement is ontstaan, dan is het volgens mij niet fout om te zeggen dat die bewegingen ook aan de basis liggen van het engagement van honderden andere linkse militanten. En die mensen vind je vandaag terug bij de PVDA, maar ook binnen de vakbonden of andere organisaties.

De strijd van de Forges de Clabecq was voor veel werknemers – maar ook voor veel jongeren – het beginpunt van hun engagement

Tijdens de stakingen tussen 1994 en 1997 stelden honderden jongeren vast dat de maatschappij waarin ze leefden, de hunne niet was. In het boek staat een nogal originele foto waarop ik naast Roberto D’Orazio sta (de vakbondsleider van Forges de Clabecq in 1997, n.v.d.r.). Een foto van een periode waarin ik nog lang haar had en waarin de politie me “paardenstaart” noemde. (lacht) De strijd van de Forges de Clabecq was voor veel werknemers – maar ook voor veel jongeren – het beginpunt van hun engagement. Het was dus ook de bedoeling van concrete individuele ervaringen te vertrekken en ze in een collectief kader te plaatsen.

Een treffend persoonlijk verhaal in uw boek gaat over buslijn 5, die u vroeger nam naar school.

Raoul Hedebouw. Je weet hoe belangrijk de strijd voor democratisch onderwijs voor ons is. Ik kom zelf uit een volkswijk van Herstal. In de lagere school, die vlak naast ons huis lag, zaten we met een twintigtal leerlingen in de klas. Daarna heb ik tijdens mijn busritten gezien hoe selectie in het onderwijs werkt. Toen ik naar het middelbaar ging, moest ik bus 5 nemen. Veel vrienden van de lagere school namen die bus niet. Ik ging naar het algemeen secundair onderwijs en zij niet. We waren maar met vijf of zes uit onze wijk die deze weg aflegden. Maar toen ik naar de universiteit ging en ik een tweede bus moest nemen, was ik nog de enige van onze wijk in die bus.

Vanuit dat concrete voorbeeld wou ik aantonen dat we een van de meest ongelijke onderwijssystemen van heel Europa hebben. De sociale selectie is verschrikkelijk in België. Het studieniveau dat een kind bereikt is sterk gelinkt aan de financiële inkomsten of het diploma van de ouders. De jongste PISA-analyse voor 2013 bevestigt dat. Het verhaal van bus 5 gaat over mijn eigen beleving, maar maakt het ook mogelijk een bredere boodschap over het onderwijs te brengen.

De linkse regeringspartijen wegen niet meer door. Ze mobiliseren de mensen niet meer en gedragen zich niet meer als een linkerzijde die overwinningen wil behalen

Er staan veel actuele vragen in het boek: de verlaging van de btw op energie naar 6%, de strijd voor de openbare diensten, het debat over de gemeentelijke administratieve sancties (GAS-boetes)...

Raoul Hedebouw. Zoals ik al zei: het boek is ontstaan uit tal van debatten waaraan ik heb deelgenomen in België. Ik kreeg van verschillende militanten en sympathisanten vaak de vraag: breng in een boek de analyses van de PVDA samen, alle argumenten om ze te gebruiken in discussies met hun vrienden die zich vragen stellen. Het boek is in de eerste plaats een pedagogisch hulpmiddel voor links in België. Om argumenten te geven om het hoofd te bieden aan de heersende politieke stromingen, debatten te voeren en de linkse ideeën te verdedigen.

U zegt dat het opnieuw tijd is voor een echt links in België. De PS en de sp.a zijn dus niet links meer?

Raoul Hedebouw. In het boek richt ik mijn pijlen uiteraard op de rechtse partijen, omdat het geweten is dat die de werknemers niet verdedigen. Maar ik constateer ook dat de linkse regeringspartijen hun gewicht niet meer laten doorwegen, dat ze de mensen niet meer mobiliseren, dat ze zich niet langer gedraagt als een linkerzijde die overwinningen wil behalen.

In het boek geef ik het voorbeeld van de belastingen: de PS is al 25 jaar aan de macht. Wel, in België zijn de belastingen steeds minder herverdelend geworden en worden de rijken steeds meer gespaard. Ik toon ook aan dat ecologie enkel kan benaderd worden vanuit een antikapitalistisch standpunt.

Juist, een volledig hoofdstuk over ecologie. Waarom hecht u zoveel belang aan dat thema?

Raoul Hedebouw. De PVDA vindt het belangrijk dat milieuproblemen worden aangepakt, en wel op een radicale manier.

Het is wetenschappelijk bewezen dat het klimaat verslechtert. En het zijn de armsten op de planeet die ervan de grootste slachtoffers zijn. Zo kunnen we niet verder doen. Maar zolang de grote multinationals geld kunnen verdienen met fossiele brandstoffen, zullen ze weigeren hun productiewijze te veranderen. Ook al produceren ze tonnen CO2, het gas dat verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde. Het klimaat is te belangrijk om over te laten aan die multinationals. De overheid moet dus de controle over de productie opnieuw in handen nemen.

De PVDA moet eerlijk zijn over haar eigen zwaktes om in dialoog te kunnen treden met iedereen van links

Het boek is ook zeer eerlijk over een aantal zwaktes van links, de PVDA inbegrepen (gelijkheid tussen mannen en vrouwen, de strijd tegen racisme...).

Raoul Hedebouw. Ja, ik vind dat een partij als de PVDA eerlijk moet zijn over haar eigen zwaktes om in dialoog te kunnen treden met iedereen van links. De mensen verwachten geen “superpartij” die voor alles oplossingen heeft, maar een partij die in dialoog gaat om samen oplossingen te vinden. Aan de gelijkheid tussen mannen en vrouwen in onze maatschappij werd in onze partij te weinig aandacht besteed. Dat zeg ik ook duidelijk in mijn boek. Veel vrienden van de PVDA wezen ons er ook dat we meer aandacht moesten besteden aan ecologische kwesties. Daar willen wij aan werken. Een houding van bescheidenheid en zelfkritiek in een partij kan alleen maar vertrouwen geven. Vertrouwen dat we een organisatie zijn die vooruit wil. En vooruitgaan in dialoog met de volledige linkse wereld in België.

In het boek merk je aan ongeveer alles dat ideeën en manier van leven onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. ’s Morgens naar het piket gaan, leven aan een arbeidersloon... Waarom is het belangrijk om zo consequent te leven?

Raoul Hedebouw. Als je niet leeft zoals je denkt, begin je op de duur te denken zoals je leeft. Als je de wereld wil veranderen, moet je jezelf volledig geven, ten dienste staan van de werkende bevolking, de daad bij het woord voegen. Bij de traditionele partijen is dat te weinig het geval. En dus is leven aan een arbeidersloon voor de kaders van de PVDA effectief een belangrijk punt om die integriteit te waarborgen. De aanwezigheid aan stakingspiketten, bij wind, regen of sneeuw, om aan de zijde van de werknemers te staan in de moeilijke tijden ‒ want stakingspiketten, dat zijn niet altijd overwinningen, soms verlies je ook ‒ dat is zeer belangrijk voor een linkse partij.

Het is niet de hebzucht die het kapitalisme heeft gecreëerd, maar de kapitalistische maatschappij die de mens hebzuchtig en egoïstisch heeft gemaakt

Uw uitgever Gilles Martin schrijft dat hij doorheen de gesprekken met u voelde dat “de wereld veranderen mogelijk is”. Is dat uw bedoeling, anderen zin geven de wereld te veranderen?

Raoul Hedebouw. Ik neem in de laatste hoofdstukken van het boek die wereldvisie op die uit die traditie van werkende bevolking in België en in de wereld komt. De pioniers van het syndicalisme, de pioniers van de linkse beweging in België werden geconfronteerd met net zo moeilijke vraagstukken als wij vandaag. Honderd jaar geleden was het niet gemakkelijker om de werknemers in de mijnen te mobiliseren. De werknemers konden niet lezen of schrijven. Ze werden geconfronteerd met zeer complexe vraagstukken en nochtans hebben ze de fakkel opgenomen en lagen ze aan de basis van de sociale en democratische verworvenheden.

Ik wil me inspireren op die geschiedenis van de pioniers van de werkende bevolking. Dat moet vertrouwen geven aan de werkende bevolking van vandaag. Om de huidige problemen op te lossen, moeten we creatief zijn. Maar de tijd staat aan onze kant. Dat wil zeggen de crisis van het kapitalisme zet steeds meer mensen aan om na te denken over een alternatief. Dat voel je. Niet alleen in de sympathie waarop de PVDA nu kan rekenen, maar ook in de strijdbewegingen die de jongste jaren overal in Europa en de wereld werden gevoerd.

U bent duidelijk zeer optimistisch...

Raoul Hedebouw. Inderdaad. Ik verdedig een optimistische visie op de mensheid. Ik blijf het zeggen: het is niet de hebzucht die het kapitalisme heeft gecreëerd, maar de kapitalistische maatschappij die de mens hebzuchtig en egoïstisch heeft gemaakt. Fundamenteel gezien is overleven, het voortbestaan van de mensheid gebaseerd op empathie en samenwerking tussen individuen van de soort om de soort te doen vooruitgaan. Dat moet hoop geven voor een betere maatschappij voor de mensen.

Om de nood aan verandering te illustreren, heeft u het zelfs over uw spelletjes Monopoly?

Raoul Hedebouw. Juist ja. Ik kom terug op de spelletjes Monopoly die ik speelde met mijn zus. Klein detail: zij wou altijd de stations. En nu werkt ze bij de spoorwegen. Het zit diep. (lacht) De lezers zullen dat ontdekken. Maar waar het op neerkomt, is dat ik vind dat je soms de regels moet veranderen.

Raoul Hedebouw, Première à gauche, Editions Aden. Te koop in onze Franstalige PVDA-shop voor 12 euro. www.ptbshop.be

“Première à gauche” kort

Waarom nu?

Raoul Hedebouw.
We staan nu aan de vooravond van belangrijke verkiezingen, die van 25 mei 2014. Veel mensen stellen ons de vraag: “We horen jullie veel over de notionele interesten, over de verhoudingen tussen de werkende bevolking en het patronaat… Maar kunnen we ook een globaal beeld hebben van jullie wereldbeeld?” Ik snijd dus zeer verschillende onderwerpen aan, zoals solidariteit met de derdewereld, racisme, ecologie… Zo vlak voor de start van de verkiezingscampagne leek het me een goed moment om het bredere plaatje uit te leggen aan de mensen die de jongste jaren dichter bij de PVDA zijn komen staan.

Tot wie richt het boek zich?

Raoul Hedebouw.
Het richt zich tot iedereen, van 7 tot 77 jaar en ouder (lacht), die een authentiek links in België wil ontdekken. Het richt zich uiteraard tot de sympathisanten van de PVDA, maar ook tot alle syndicalisten, mensen die opkomen voor de democratische rechten… Kortom iedereen   en we zijn met steeds meer in België ‒ die een links wil dat durft, een links dat wil wegen op de sociale geschiedenis van ons land, en niet een links dat zichzelf verloochent.

Het boek bestaat uit interviews. Vanwaar die keuze?

Raoul Hedebouw. Het is voor niemand een geheim: ik ben meer een man van het gesproken woord dan van het geschreven woord. Zelfs al is het met een zwaar Luiks accent. (lacht) Door het boek op te vatten als een geheel van gesprekken, opgeschreven door mijn uitgever Gilles Martin, ontstaat er een soort samensmelting tussen het schriftelijke van een boek en die mondigheid, die maakt wie Raoul Hedebouw is.

Het maakt het boek in elk geval zeer toegankelijk…

Raoul Hedebouw.
Absoluut. Ik zeg altijd: het is  een boek dat je op toilet kan lezen. (lacht) Door de vraag-antwoordenstructuur kun je stoppen en het later weer opnemen. Het moest toegankelijk zijn voor iedereen die zich de laatste jaren is gaan interesseren in politiek, die duizenden mensen willen op de sociale gebeurtenissen van onze geschiedenis.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.