Foto Solidair, Antonio Gomez Garcia (08/12/2014, Brussel. Derde provinciale beurtstaking tegen de maatregelen regering Michel - De Wever)

Portret van de “marxist 'Cool Raoul' Hedebouw” in de Volkskrant

De Nederlandse Volkskrant publiceerde op 1 december een reportage over Raoul Hedebouw en de stijging van de PVDA in België. 'Het kapitalisme maakt onze natuur kapot en put mensen uit. Wij willen echt een ander systeem.' Lees hieronder het artikel over ’Blingblingsocialisten’, de sociale strijd en de taal van het gewone volk.

De hoop/schrik van België: marxist 'Cool Raoul' Hedebouw

De populaire partijleider over zijn rode missie, 'Blingblingsocialisten' en de sociale strijd

Partijleider 'Cool Raoul' Hedebouw is populair in Wallonië én in Vlaanderen. Zijn partij schiet omhoog in de peilingen. En hij heeft een rode missie. 'Het kapitalisme maakt onze natuur kapot en put mensen uit. Wij willen echt een ander systeem.'

Het proletariaat heeft de macht op het druilerige plein tussen het station van Luik en de voetgangersbrug over de Maas. De treinen zijn stilgelegd, het grote kruispunt voor het station is afgesloten met hekken en rode vlaggen. Vakbondsafgevaardigden laten druppelsgewijs auto's door. Raoul Hedebouw kijkt goedkeurend toe. Hier houdt hij van: de staking, de sociale strijd.

Geroutineerd maakt hij een rondje op de stakerspost, van het onderwijspersoneel naar de afgevaardigden van de telecomsector, van de treinmachinisten naar de voedingsindustrie. Twee kussen, een schouderklopje, een kwinkslag, gevolgd door zijn luide lach. Af en toe blijft hij wat langer staan, als een vakbondslid over de problemen op de werkvloer vertelt. Dan luistert hij aandachtig, het hoofd iets gebogen, en belooft de klachten te zullen overbrengen aan het parlement.

Een uur later moet hij weg, naar een volgende post, en dan naar het parlement. Hij vertrekt met tegenzin. Hier op straat, tussen de mensen, is hij in zijn element. 'Dit doet mij deugd', zegt hij, terwijl hij zich naar zijn auto haast. 'Ik moet af en toe met mijn twee voeten in de sociale strijd kunnen staan. Altijd in het parlement, dat is niets voor mij.'

Opschudder Belgische politiek

De 40-jarige Hedebouw, van opleiding bioloog, is druk bezig uit te groeien tot de opschudder van de Belgische politiek. Hij is parlementslid voor de PVDA/PTB - Partij van de Arbeid / Parti du Travail de Belgique - en dat is de marxistische partij van België. In het programma staat het nationaliseren van banken en kernsectoren van de samenleving, een 32-urige werkweek en pensioen met 65, te betalen met de opbrengst van een miljonairsbelasting. Een stuk linkser kortom dan de Nederlandse SP.

Tot een paar jaar geleden kwam het extreem-linkse partijtje amper aan bod in België. Nu gaat het hard. In 2014 veroverde de Waalse PTB 2 zetels in het federale parlement en sindsdien is de partij in opmars. In de peilingen van juni 2017 was de PTB zelfs voor het eerst de grootste partij van Wallonië, met 25 procent. De Nederlandstalige tak PVDA piekt minder hoog, maar peilde in het verondersteld rechtse Vlaanderen toch 7,3 procent. Dat mag een revolutie heten.

'Het zijn maar peilingen, hè', zegt Hedebouw een dag na de staking, in het sobere vergaderzaaltje van zijn partij in het parlement. 'Ik moet met mijn beide voeten op de grond blijven. Maar er is iets aan het verschuiven, dat voel je. Er is een ander politiek paradigma mogelijk.'

Deels surft de PVDA/PTB mee op de brede Europese golf van ongenoegen over traditioneel links, dat in de nasleep van de financiële crisis meeging in de bezuinigingspolitiek en zo de linkse kiezers van zich vervreemdde. Blingblingsocialisten noemt Hedebouw de sociaal-democraten. 'In theorie zijn ze links, in de praktijk voeren ze een rechts beleid.'

Taal van het volk

In België profiteert Hedebouws partij bovendien van de schandalen bij de Parti Socialiste, waarvan bestuurders zich verrijkten op kosten van de belastingbetaler. Dat staat in scherp contrast met de PTB-parlementsleden, die hun salaris van 6.000 euro netto grotendeels afstaan aan de partij. Hedebouw verdient 1.700 euro netto, evenveel als in zijn vorige baan als leerkracht biologie.

Een zeker zo grote factor van het succes is Hedebouw zelf. Goedlachs, bevlogen, rad van tong en met een stem als een klok. Hij is een populaire gast in tv-programma's, in Vlaanderen én Wallonië. Als zoon van Vlaamse ouders die naar Wallonië verhuisden is Hedebouw perfect tweetalig. Meer nog: hij spreekt de taal van het gewone volk, doorspekt met vleugjes Limburgs en Luiks.

Hedebouws vader was lid van Amada (Alle Macht Aan De Arbeiders), de voorloper van de PVDA, en beëindigde zijn studie na mei '68 om in de Waalse staalindustrie te gaan werken. Hij werd vakbondsvertegenwoordiger, net als Hedebouws moeder. De kleine Raoul ging van jongs af mee naar stakingen en betogingen.

Het gezin woonde in een achterstandswijk in de Luikse voorstad Herstal, waar Hedebouw naar eigen zeggen zijn sociale bewogenheid opdeed. 'Ons huis was een duivenkot', zegt hij. 'Iedereen kwam bij ons over de vloer, collega's van mama en papa, vrienden uit de wijk. Iedereen kwam praten, en vooral mama was uren met de mensen bezig.'

Twee ervaringen maakten hem politiek bewust. In 1992, op zijn 15de, wordt zijn moeder ontslagen vanwege van haar vakbondswerk. Uit protest kampeert ze wekenlang, hartje winter, in een caravan voor de ingang van het bedrijf. Uiteindelijk krijgt ze gelijk van de rechter, maar haar baan krijgt ze niet terug. 'Dat is bij mij heel hard aangekomen', zegt Hedebouw. 'Daar besefte ik: wij leven in België niet in een democratie.'

Twee jaar later breken in het onderwijs grote stakingen en protesten uit, in reactie op een bezuinigingsplan van de socialistische regering. 'Die strijd was voor mij een levensles', zegt Hedebouw. 'Ik leerde door een megafoon spreken, een vergadering met tweehonderd scholieren leiden. En ik besefte dat we een echt links discours nodig hadden, links van de PS.'

Gevaar

In 2000 stelt Hedebouw zich verkiesbaar voor de PVDA/PTB, dan een sektarische partij waarin oudgedienden nog dwepen met communistische dictators. Pas in 2008 zweert de partij het maoïsme en stalinisme af en neemt ze afstand van het foute verleden. Met voorzitter Peter Mertens en woordvoerder Raoul Hedebouw treedt een nieuwe generatie aan.

Anno 2017 heeft het marxisme in België een vriendelijke gezicht gekregen, dankzij Hedebouw. 'Cool Raoul, de sympathieke smoel van de PTB', beschrijft de allerminst linkse krant Het Laatste Nieuws hem. 'Een politiek supertalent', aldus politiek analist Christophe Deborsu. Het tijdschrift Le Vif/L'Express noemt hem, niet om zijn ideeën maar om zijn steile opkomst, 'de Waalse Bart De Wever'.

Critici zien in de mediagenieke marxist ook een gevaar. De Brusselse politicoloog Pascal Delwit, die een boek over de PVDA/PTB schreef, waarschuwt dat de partij van buiten gematigder oogt, maar intern nog even rigide is als vroeger. 'Ja, wij zijn marxistisch, maar dat is geen geheim', verdedigt Hedebouw zich. 'Wij gaan niet akkoord met het kapitalisme, dat onze natuur kapotmaakt en mensen tot de burn-out toe uitput. Mensen moeten niet op ons stemmen om een links kleurtje te geven aan een regering die verder rechts bestuurt. Wij willen echt een ander systeem.'

Een ander kritiekpunt is dat de PVDA/PTB-voorstellen onhaalbaar en onbetaalbaar zijn en ronduit populistisch. 'Ik vind het erg als men dat van ons zegt', zegt Hedebouw. 'Wij blijven niet aan de oppervlakte, we gaan juist de diepte in. Wij brengen politieke boeken uit, wij geven informatie, wij willen dat mensen zelf beginnen na te denken.'

Hoe dat in zijn werk gaat, toont hij op een vrijdagavond in Flémalle, een door werkloosheid geteisterde voorstad van Luik. Gezien de peilingen zet de PTB in deze regio in allerijl partijafdelingen op. Die bezoekt Hedebouw een voor een. In Flémalle komen zo'n honderd geïnteresseerden opdagen. 'Drie jaar terug waren dat er twintig of dertig geweest', straalt Hedebouw.

Regeren

Ze zitten in een achterafzaaltje van een restaurant met aan de muur affiches van Karl Marx als hipster, met een koptelefoon op zijn hoofd. Aan de bar worden 'petit Raoul'-mixdrankjes met sinaasappelsap en jenever geschonken. Verder is de opzet sober: Hedebouw zit vooraan, het publiek mag vragen stellen en Hedebouw antwoordt. Zo gaat hij tweeënhalf uur door, en daarna blijft hij napraten, tot middernacht.

Hedebouw praat rap, maakt krachtige gebaren en laat zijn stem bulderen als stond hij op een zeepkist. Hij windt het publiek om zijn vinger. Eén vraag komt telkens terug, in Flémalle en bij de stakers in Luik: als bij de verkiezingen in 2019 de peilingen uitkomen, gaat de PVDA/PTB dan meeregeren? Sluit de partij, die zich laat voorstaan op linkse onbuigzaamheid, dan compromissen met kapitalisten?

Op dit punt begint de partij voorzichtig te schuiven. Sloten de marxisten deelname aan de macht voorheen uit, nu staat de deur op een kier. 'De kans is klein, maar zeg nooit nooit', zegt Hedebouw in het parlementaire vergaderzaaltje. 'Ik zie nu niet veel partijen met wie we om de tafel kunnen gaan. Maar er is van alles aan het veranderen. In heel Europa is een ideologisch debat gaande, wij worden groter, traditioneel links verandert wellicht van koers - dat weet je niet.'

Voorlopig is daar nog geen sprake van en gaat het bij de marxisten vooral over strijd en oppositie. 'De PTB is geen partij als alle andere', verzekert Hedebouw zijn toehoorders in Flémalle. 'Met de PS hebben linkse stemmers twintig jaar rechts beleid gekregen. Met de PTB, kameraden, krijg je links!'

Leen Vervaeke, 1 december 2017, Volkskrant 

Labels

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Marx wist maar niet alles.
Het stemt tot nadenken . Het is nodig om al wat fout loopt in onze samenleving onder de aandacht te brengen en te vechten tegen onrecht en mistoestanden ....dat doet de pvda als geen ander ...maar het systeem dat ons in zijn greep heeft , de schijn democratie ,met politici die opgaan in het grote kapitalistische spel , en vergeten dat ze als representant van de bevolking moeten zorgen voor het welzijn van ons allen . Ik vermoed dat er meer nodig is dan vechten tegen alle onrecht , een 32 urenweek is beter dan wat er nu is maar dat gaat verder niets veranderen aan onze samenleving. Misschien moeten we met zijn allen nadenken over hoe het anders kan ...in vechten tegen ,zie je geen richting . In voor iets zijn destemeer .
Zeer mooi verwoord en we moeten inderdaad voor iets zijn /staan en niet alleen vechten tegen iets. Het moeilijke van de zaak is ; wie heeft het uiteindelijk bij het rechte eind? En voor iedereen goed doen is ook al onmogelijk want er zijn zoveel verschillende meningen. Naar mijn bescheiden mening is het grondbeginsel dat IEDEREEN recht heeft op een waardig leven met voldoende inkomen. Dat betekent een job die u niet leeg maakt maar voldoening schenkt , eerlijk verloond , geen uitbuiting waardoor je op een normale manier kunt deelnemen aan hetgeen de maatschappij aanbied. Een goede oude dag met volwaardig pensioeninkomen zonder dat men zich moet te pletter sparen om die oude dag door te komen waardoor men zich in zijn loopbaan carrière zich veel zou moeten ontzeggen. Het probleem is dat sommigen nooit genoeg hebben,winst moeten kunnen maken om steeds groter te worden om dan op een berg kapitaal te zitten dat je nooit op krijgt of om er buitensporige dingen mee te doen. Die grote hebzucht leid ertoe dat andere mensen daar het gelag voor betalen en niet leven maar steeds moeten zien te overleven! Spijtig genoeg is het grote kapitaal de baas van de wereld en zal het zeer moeilijk zijn om een rechtvaardige samenleving te creëren.