Foto Andrej Klizan / Flickr.

Over belastingparadijzen en de samenzwering tussen politiek en kapitaal: De zaak Ackermans & van Haaren

Luc Bertrand is miljardair en voorzitter van Ackermans en van Haaren. Hij is aandeelhouder, net als de Belgische staat, van een vennootschap in een belastingparadijs. Zijn dochter Alexia Bertrand is kabinetschef van minister Didier Reynders. Een beetje graafwerk leidt al snel tot de conclusie dat belangenconflicten al even vaak voorkomen als belastingontwijking.

De onthullingen van de kranten Le Soir en De Tijd sloegen in als een bom. Door het naar buiten brengen van de “Paradise Papers”, het meest recente belastingschandaal, werd onder meer duidelijk dat de Belgische staat zelf aandeelhouder is van een offshorebedrijf. De Belgische Maatschappij voor Internationale Investeringen (BMI), een grotendeels openbare maatschappij, bezit een deel van het kapitaal van de vennootschap Infra Asia Development. Zogezegd een Vietnamese vennootschap, maar in werkelijkheid opgericht op de Britse Maagdeneilanden, een belastingparadijs naar Belgische normen.

De BMI bezit 4% van dit offshore bedrijf. De belangrijkste aandeelhouder – en begunstigde – is privébedrijf Rent-A-Port, een filiaal van Ackermans & van Haaren (AvH), de beursgenoteerde holding van Belgische miljardair Luc Bertrand.1 De dochter van Luc Bertrand, Alexia Bertrand, is ook beheerder bij AvH en ... kabinetschef van vicepremier Didier Reynders.

De BMI wordt bovendien voorgezeten door Jean-Claude Fontinoy, een van de rechterhanden van Reynders. De afgevaardigd beheerder is Koen Van Loo, voormalig kabinetschef van Reynders. De rol van de vicepremier (en minister van Financiën van 1999 tot 2011) blijkt dus cruciaal in deze zaak.

Nog een weetje over de BMI? Hans D’Hondt, kabinetschef van voormalig eerste minister Yves Leterme, zetelde in de raad van bestuur van de BMI tussen 2006 en 2016. De nummer 1 van de minister die belast was met de strijd tegen fiscale fraude was dus beheerder van een instelling die belangen heeft in een offshorebedrijf ...

AvH, regelmatig gebruiker van belastingparadijzen

De tien grootste Belgische fortuinen hebben allemaal vennootschappen in belastingparadijzen. De holding van Luc Bertrand is daar geen uitzondering op. Volgens de jaarrekeningen bezit AvH 22 filialen in belastingparadijzen: 2 in Cyprus, 3 in Hongkong, 12 in Luxemburg, 1 in Nigeria, 2 in Oman en 1 in Zwitserland.

We weten nu, dankzij de Paradise Papers, dat er minstens 1 offshorebedrijf ontbreekt op deze lijst: Infra Asia Development, filiaal van Rent-A-Port, zelf een filiaal is van AvH. Dat heeft zoals we zeiden zijn zetel op de Britse Maagdeneilanden, een ander belastingparadijs.

Bij de filialen van AvH vinden we zowel offshorebedrijven als belastingparadijzen. Vanaf de Nederlandse stichting "Het Torentje", dat de ultieme controle heeft over de beursgenoteerde vennootschap Ackermans & van Haaren, vertrekt een reeks van zeven opeenvolgende schakels, waarvan er verschillende gevestigd zijn in belastingparadijzen die in dergelijke structuren gespecialiseerd zijn.

Zo ziet die ketting eruit: 33% van het kapitaal van AvH is in bezit van NV Scadis Invest (België), die zelf in bezit is van de NV Belfimas (België), zelf in bezit van de NV Cellfloor (Luxemburg), zelf in bezit van Apodia International Holding BV (Nederland), die op haar beurt eigendom is van de NV Palamount (Curaçao, ex-Nederlandse Antillen), zelf eigendom van de Stichting Administratiekantoor Het Torentje (Nederland).

De belangenconflicten van Alexia Bertrand, kabinetchef van Reynders

Alexia Bertrand is tegelijk beheerder van AvH en de twee Nederlandse controlevennootschappen Apodia international Holding en Het Torentje. Ze is ook MR-gemeenteraadslid in Sint-Pieters-Woluwe (kandidaat-burgemeester voor 2018) en kabinetschef van vicepremier Didier Reynders. Dat betekent dat ze in alle dossiers tussenkomt, ook in de economische die besproken worden in "kern", een beperkte ministerraad. Gezien de vele sectoren waarin de holding AvH actief is (baggeren en andere maritieme bouwkunde, banken, energie, immobiliën, personenzorg, landbouw, bouwmaterialen, kanalisatie, media, automatisering en onderhoud, distributie, restauratie, import-export, medische analyses, metaalconstructie, cinematografisch materiaal, leasing, enz.), is er permanent sprake van belangenconflicten.

La Libre Belgique onderstreepte al op 5 september 2015 dat "in deze situatie zich de vraag stelt naar mogelijk belangenvermenging, aangezien Alexia Bertrand op het hoogste niveau zal onderhandelen over de economische hervormingen van de federale regering".

In hetzelfde artikel wordt eraan herinnerd dat Alexia Bertrand voordien al lid was van het kabinet, in een andere functie, en dat "sommige kranten hier al op hadden gewezen toen de vorige regering Di Rupo, de hervorming van de banken aanpakte. Dat was in 2013. In de coulissen, stelden sommigen toen reeds vragen bij de positie van Alexia Bertrand als vooraanstaand juriste en vooral als onderhandelaar voor het kabinet Reynders".

L’Écho van 5 september 2015 verhaalt hoe minister Reynders bij zijn terugkeer van een rondreis door Peru en Colombia, een omweg maakte langs Panama. Hij organiseerde er in de residentie van de Belgische ambassadeur, een receptie voor de twee Belgische baggerbedrijven die actief zijn in het Panamakanaal, Jan De Nul en Deme, filiaal van AvH. Daarmee wilde hij de geschillen die voortkomen uit hun concurrentiepositie gladstrijken.

Le Vif-L’Express van 4 mei 2017 stelt deze vraag: “Zijn de handen van de MR-vicepremier Didier Reynders, gebonden, tijdens de gevoelige onderhandelingen over windenergie op zee? De cumul van zijn kabinetchef, Alexia Bertrand, beperkt hem in het beste geval tot een ongemakkelijke passiviteit. Opnieuw komen de activiteiten van de vennootschap Deme, filiaal van AvH, in het geding.

Le Vif-L’Express van 12 mei 2017 brengt een dossier uit over Saoedi-Arabië, waarin Deme, ook betrokken is. Het bedrijf heeft er al belangen en lonkt naar de uitgebreide modernisering van de haveninfrastructuur. De vraag stelt zich dan ook of het politieke maneuver van het kabinet om de debatten rond Saoedi-Arabië af te leiden naar de wapenindustrie, niet werd gemotiveerd doordat ze vooral de andere sectoren wilden vrijwaren.

De belangenconflicten van politici van Open VLD, CD&V et N-VA

Alexia Bertrand is niet de enige die belangen vermengt. Frederic van Haaren is, zoals Alexia Bertrand, een familiale aandeelhouder van de holding Ackermans & van Haaren (AvH). En, zoals zij, cumuleert hij beheersmandaten bij AvH en de controlegroep Belfimas N.V. met politieke mandaten. Hij is schepen voor Open VDL in Kapellen en goede vriend van burgemeester Dirk Van Mechelen (Open VLD), voormalig nummer twee in het Vlaams parlement.

Ander belangenconflict: Philip Heylen is een van de boegbeelden van de CD&V in Antwerpen, waar hij schepen was tot 2016. Hij werd Business Development Manager bij AvH en bekleedt die functie eveneens bij de vennootschap Rent-A-Port, filiaal van AvH en CFE (AvH en groep Vinci). Ter herinnering, Rent-A-Port is die private vennootschap die, met de openbare vennootschap BMI, Infra Asia Development controleert, het offshorebedrijf dat in de Paradise Papers voorkomt en waarvan de jaarrekeningen vermelden dat het een Vietnamees bedrijf is, terwijl het een vennootschap is op de Britse Maagdeneilanden.

In de rangen van CD&V vinden we ook Hans D’Hont. Zoals hierboven vermeld, zetelde de nummer 1 van de belastingen in de beheerraad van de BMI van 2006 tot 2016. Hij beweert niet te weten dat het filiaal Infra Asia Develoment geregistreerd was op de Britse Maagdeneilanden ... Een nog verontrustender verband: D’Hondt is sinds 2007 beheerder van Credibe, een lege schelp die riante lonen schenkt aan zijn bestuurders om de erfenis van het vroegere Office central de crédit hypothécaire (OCCH) te beheren. Maar de voorzitter van Credibe, Marc De Pauw, is een belangrijk kader van AvH, belast met het filiaal Sofinim (private equity, actief niet beursgenoteerd) en het coördinatiecentrum van de groep.

Marc De Pauw is ook actief in de rangen van Open VLD. In 2009 verleent De Morgen hem de titel "Keizer van de cumul", met een totaal van 34 openbare en private mandaten, waarvan 19 betaalde. Hij is onder andere burgemeester in een liberaal-christelijke meerderheid in Destelbergen. Hij was vroeger vooral financieel directeur van de oude Nationale Investeringsmaatschappij (NIM), geprivatiseerd in 1994 en waarvan 83% van de activa werden overgenomen door AvH. De Pauw was blijkbaar zelf een van deze activa, want dat jaar werd hij door de groep van Luc Bertrand aangenomen om de Private equity te leiden.

Ook de N-VA onderhoudt vreemde banden met AvH. De Antwerpse André Gantman, is tegelijk voorzitter van de waterintercommunale water-link o.v. en van haar filiaal, Induss. Bij de beheerders van Induss, vinden we opnieuw Philip Heylen terug, de CD&V-schepen die kader werd bij AvH en Rent-A-Port. Nog verrassender: als onafhankelijk beheerder van dit openbaar bedrijf komen we een niet-politicus tegen: Marc Stordiau, en die is toevallig ... CEO van Rent-A-Port.

De informatiesite Apache verbaast zich over sommige activiteiten van Induss: "Wat gaat een waterintercommunale doen in Vietnam met het geld van uw waterfactuur?"2 Induss heeft verschillende miljoenen geïnvesteerd in de Vietnamese haveninfrastructuur van Hai Phong. Daar is het befaamde offshorebedrijf, dat gezamenlijk bezit is van de BMI en a Rent-A-Port, actief. Het gaat hier natuurlijk niet om toeval: die investering werd slechts drie jaar na de intrede van Stordiau in de beheerraad van Induss beslist. André Gantman erkent overigens openlijk de band tussen deze beslissing en de nabijheid van het filiaal van AvH: "Zonder Rent-A-Port had Induss niet geïnvesteerd in Vietnam. Het bedrijf is daar al veel langer actief en heeft daar een stevige voet aan de grond."3

Maar ook de sp.a was betrokken was bij die beslissingen: ze heeft beheerders bij Induss en Steve Stevaert, voormalig voorzitter van de partij, was voorzitter van de toezichtraad van het industrieel project in de haven van Hai Phong.

Het voorbeeld van de groep AvH toont opnieuw hoe sterk "de band tussen regering en Beurs is". Wat Friedrich Engels al aanklaagde in de 19de eeuw, is nog steeds brandend actueel in de 21ste eeuw. En het lijkt zo vanzelfsprekend voor de mandatarissen van de traditionele partijen, dat ze boos worden als men die belangenconflicten durft aanklagen.

 

1. Journalist Ludwig Verduyn schatte het vermogen van de families Bertrand, Ackermans en van Haaren op 1,6 miljard euro. Dat maakt hen de negende rijkste Belgen (http://derijkstebelgen.be/vermogende/ackermans-van-haaren/) • 2. https://www.apache.be/2017/02/24/antwerpse-intercommunale-lekt-miljoenen-naar-vietnamese-haven/?sh=b59fc09c45e0ae00a3f93-2036238817 • 3. Geciteerd door Apache, ibidem.

 

Commentaar toevoegen

You must have Javascript enabled to use this form.

Reacties

Zoals onzen Theo al zei. Potje breken is potje betalen. Ik denk dat men hier over onafzienbare tijd grote ogen zal opzetten.
Waar is de integriteit in de politiek?Alle partijen beloven hun kiezers vanalles en eenmaal hun stem gekregen,zorgen ze vooral voor zichzelf en hun vrienden. De noden van de burgers zijn na de verkiezingen van geen belang meer. Weg met de partijpolitiek en dit kiessysteem.