Op 2 oktober kwamen in Brussel al 4.000 studenten op straat tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld en de besparingen in het onderwijs. (Foto Solidair, Vinciane Convens)

Onderwijs :: “Deze strijd kunnen de studenten winnen, meer dan ooit”

auteur: 

Sarah Schmit

De Vlaamse regering-Bourgeois handhaaft haar plannen om het inschrijvingsgeld voor het hoger onderwijs te verhogen naar 890 euro. Ze gaat ook meer dan 800 miljoen besparen op het onderwijsbudget. Maar het verzet tegen deze maatregelen groeit. Studenten, vakbonden en middenveldorganisaties organiseren zich. “We voelen dat er iets op gang komt”, zegt Line De Witte, nationaal verantwoordelijke van PVDA-jongerenbeweging Comac.

Vandaag 5 november zijn er in alle Vlaamse universiteitssteden studentenbetogingen. Vastberaden als ze zijn om deze strijd vol te houden,  zullen de studenten er morgen bij zijn op de nationale manifestatie in Brussel.

Comac-verantwoordelijke Line De Witte noemt de maatregelen die de Vlaamse regering plant, “absoluut onaanvaardbaar”. We vroegen haar waarom de studenten groot gelijk hebben dat ze deze strijd voeren, maar ook wat de alternatieven van Comac en de PVDA zijn en hoe de studenten deze strijd kunnen winnen.

U zegt dat deze maatregelen onaanvaardbaar zijn en op geen enkele wijze legitiem zijn. Waarom is dat zo?

Line De Witte. Ik wil eraan herinneren dat geen enkele partij dit beleid in haar verkiezingsprogramma had staan. Waar haalt men dan de legitimiteit vandaan? Niemand heeft hiervoor gestemd. Integendeel, de meeste partijen kondigden aan dat ze extra zouden investeren in onderwijs.

De grote meerderheid van de studenten verzet zich tegen de besparingen in het onderwijs en de verhoging van het inschrijvingsgeld. In verschillende universiteiten en hogescholen in het hele land organiseerden actiegroepen “Studenten Troef” de afgelopen dagen referenda. Meer dan 4.000 studenten brachten hun stem uit en de resultaten zijn duidelijk: meer dan 80% verzet zich tegen het beleid van de regering. Dat is meer dan een waarschuwingssignaal aan het adres van Vlaams onderwijsminister Crevits, het is een ware motie van wantrouwen.

Meer dan 80% van de studenten verzet zich tegen het beleid van de regering. Dat is een ware motie van wantrouwen aan het adres van onderwijsminister Crevits

Alsof dat nog niet genoeg was, veroordeeld ook de VLOR, de Vlaamse Onderwijsraad, de politiek van de regering-Bourgeois: “Besparen op hoger onderwijs is een fundamenteel verkeerde politiek-maatschappelijke keuze.”

Kun je je dat inbeelden, zo’n veroordeling door het raadgevend orgaan dat alle actoren van het onderwijsveld – studenten, personeel, maar ook ouders en vakbonden – verenigt? Als de regering geen rekening houdt met dit ongenoegen is ze fundamenteel antidemocratisch bezig.

Zijn besparingen dan niet onvermijdelijk in tijden van crisis? We moeten toch allemaal ons steentje bijdragen, niet?

Line De Witte. Men wil ons laten geloven dat er in België geen geld is, of geen geld meer is. Dat het crisis is en dat “iedereen een inspanning zou moeten doen, ook in het onderwijs”. Maar wij gaan niet akkoord met deze visie. Hoe kunnen wij zoiets accepteren als de regering op hetzelfde moment voor 6 miljard euro uitgaven voorziet voor de aanschaf van 40 nieuwe gevechtsvliegtuigen? De prijs van één zo’n vliegtuig komt overeen met de totale verhoging van het inschrijvingsgeld in Vlaanderen. Met drie gevechtsvliegtuigen kun je zelfs het geheel van onderwijsbesparingen in Vlaanderen schrappen. Het is echt een kwestie van keuzes maken. En blijkbaar maken de partijen van Hilde Crevits en Geert Bourgeois andere keuzes dan wij.

Maar daarnaast weigeren wij ook mee te stappen in het verhaal als zou er geen geld zijn in België. Onlangs onthulde de PVDA nog dat de duizend meest winstgevende bedrijven van België slechts 6% belastingen betalen op hun winsten, in plaats van het wettelijke tarief van 33,99%, dat bijvoorbeeld kmo’s wel betalen. Nochtans maken deze grote bedrijven vaak enorme winsten.

Dus neen, het is niet voor iedereen crisis. Het is dan ook gewoonweg oneerlijk om de crisis te laten betalen door de studenten en hun familie.

De hele Vlaamse regering heeft al beslist om deze maatregelen door te voeren. Is er nog wel iets tegen te doen?

Line De Witte. De regering wil ons inderdaad doen geloven dat er niets meer aan valt te veranderen. Maar niets is minder waar.

Wij, studenten, moeten vertrouwen op onze eigen kracht. Wij kunnen de regering doen wijken, dus laten we onze mouwen opstropen

Ten eerste zijn de maatregelen nog niet door het parlement goedgekeurd. Maar zelfs al was dat het geval, wij kunnen hen altijd op hun besluit doen terugkomen. Alleen dwazen veranderen nooit van mening, toch? (lacht)

Nee, serieus, er zijn tal van voorbeelden in België en elders, van regeringen die onder druk van de straat, terugkwamen op reeds goedgekeurde maatregelen. In 1994, bijvoorbeeld, zorgde de grote beweging van de Franstalige studenten dat de Franse Gemeenschapsregering een stap terug deed met de wet-Lebrun over de fusie van het hoger onderwijs.

De overwinning van de studenten in Québec in 2012 is ook een goed voorbeeld. De regering had er een verhoging van het inschrijvingsgeld goedgekeurd, net als hier. Een eerste betoging bracht 2.000 studenten op de been, maar de beweging breidde beetje bij beetje uit. En uiteindelijk, na maandenlange stakingen van bijna 300.000 studenten, werd de wet ingetrokken, en moest de regering opstappen.

Een laatste voorbeeld, nog veel dichter bij huis. Ook Duitsland maakte het hoger onderwijs gratis. Dat kwam natuurlijk niet zomaar. Het kon maar gebeuren dankzij een langdurige mobilisatie en bezettingen van studenten.

Wij, studenten, moeten vertrouwen op onze eigen kracht. Wij kunnen de regering doen wijken, dus laten we onze mouwen opstropen. (lacht)

Is zo’n brede mobilisatie van studenten ook in België mogelijk?  

Line De Witte. Natuurlijk. Het potentieel is er, en het is enorm. De dag na de regeringsverklaring organiseerde een delegatie samengesteld uit verschillende vertegenwoordigers van de studentenraden een manifestatie voor het Vlaams Parlement in Brussel. Meteen daarna werd op initiatief van verscheidene studenten en onderzoekers een petitie gestart. De teller van het aantal handtekeningen staat nu al op meer dan 20.000.

Het komt erop neer dat we gewoon meer moeten betalen voor minder kwaliteit en voor meer ongelijkheid

Nog voor de start van het academiejaar werden in de meeste Vlaamse universiteitssteden actiecomités opgericht. Op 2 oktober trokken al 4.000 studenten door de straten van Brussel.

En de acties gaan voort. Vorige week vonden in verschillende scholen sit-ins plaats. In de Gentse scholen gingen honderden scholieren in staking. En sinds enkele dagen organiseren de actiecomités referenda in tal van campussen. Het is een beweging die stilaan vorm krijgt en die met spanning wacht op het startsein om op te stijgen.  

Minister van Onderwijs Hilde Crevits wil het inschrijvingsgeld verhogen, maar voorziet toch “sociale correctiemaatregelen”.   

Line De Witte. Ja, de minister kondigt aan dat zij de  “sociale ongelijkheden zal corrigeren” via het “bijna-beurs”-systeem. Maar dat is een lachertje: minder dan 2% van de studenten zal baat hebben bij haar maatregelen.

Plus: door het vaste deel van het inschrijvingsgeld te verhogen – van 60 naar 230 euro – straft ze studenten die werken om hun studie te bekostigen en vaak hun studie over meer jaren spreiden. Dat is dus het tegenovergestelde van een sociale correctie. Laten we duidelijk zijn: minister Crevits voorziet een progamma van bezuinigingen, en zeker geen sociaal plan. Zij heeft niet in het minst de ambitie om sociale ongelijkheden aan te pakken, zelfs het “aanmoedigingsfonds”, dat extra subsidies bood aan instellingen die kansarme studenten toelaten, werd afgeschaft.

Bovendien zullen studenten niet alleen te maken krijgen met de verhoging van het inschrijvingsgeld. Zij worden eigenlijk drie keer getroffen. Eerst met de verhoging van het inschrijvingsgeld naar 890 euro. Dat komt voor meer dan 50% van de Belgen neer op meer dan een half maandloon. Wie kan zich dat veroorloven? Deze verhoging is een echte drempel voor vele jongeren die naar het hoger onderwijs willen. Ten tweede gaan ook de prijzen van de studentenresto’s en van de studentenkamers omhoog door de 10% besparingen op de sociale diensten voor studenten. Hoe je het ook draait of keert, de studenten zullen 10% meer moeten betalen voor deze essentiële voorzieningen. Ten slotte wordt vanaf volgend academiejaar ook de omkadering van de cursussen verminderd door de bezuinigingen. Het komt erop neer dat we gewoon meer moeten betalen voor minder kwaliteit en voor meer ongelijkheid.

Als ik initiatieven als Hart Boven Hard zie, of de jeugdbewegingen die oproepen om mee te doen aan de grote vakbondsbetoging van 6 november, dan denk ik dat alles mogelijk is

De verschillende regering krijgen vanuit verschillende hoeken tegenwind. Waarom zouden de studenten meer gehoor vinden dan anderen? 

Line De Witte. De regeringen en de partijen die erin zitten, bezuinigen inderdaad niet alleen op onderwijs. Ze besparen op de jongeren in het algemeen, op onze toekomst, en dat op de kap van de gezinnen. Ze bezuinigen ook op de koopkracht, op de sociale verworvenheden en de publieke diensten voor de gehele bevolking. Iedereen wordt getroffen. De besparingen bij De Lijn zullen het personeel raken, maar ook de tarieven gaan volgend jaar naar omhoog: dat zal dus ook de studenten treffen. Het plan om onze ouders tot 67 jaar te doen werken zal later uiteraard ook voor ons gelden, maar nu al zal het ons nog moeilijker maken om een job te vinden. Deze bezuinigingsmaatregelen raken alle werknemers en sectoren van de maatschappij. Behalve de miljonairs, de speculanten en de bankiers natuurlijk. (lacht)

Ik weet dat bij sommigen de moed in de schoenen zakt, dat dit bij velen, ook bij de jeugd, een gevoel van gelatenheid teweegbrengt, maar ikzelf ben optimistisch. Ik zie nu zelf beter het belang om allemaal samen strijd te voeren, dat wij door samen in verzet te komen sterk genoeg kunnen staan om de politici te laten wijken. Als ik initiatieven zie als Hart Boven Hard of ook de scouts en de Chiro die oproepen om mee te doen aan de grote vakbondsbetoging van 6 november, dan denk ik dat alles mogelijk is.

Als wij allemaal aan hetzelfde zeel trekken, jongeren, studenten, werknemers en mensen uit de verenigingen, dan zullen ze geen andere keus hebben dan terug te krabbelen…

Vandaag woensdag 5 november organiseren de studenten fakkeloptochten in Antwerpen, Leuven, Brussel Hasselt en Gent. De dag nadien zullen ze mee opstappen in de nationale betoging in Brussel. 

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Jullie zijn een generatie die er zeer ,zeer goedkoop van afkomen.Onze grootvaders moesten 2 tot 3 jaar legerdienst doen.De ouders hadden het geld ook nodig. Ze verloren hun zoon voor 3 jaar.Ik ben in 1984 ook een jaar in het leger geweest, en ondanks de emancipatie konden mijn vrouwelijke medeafgestudderden een jaar vroeger aan de slag en pikten ze de schone baantjes in.Wel ik heb een voorstel, voor mij hoeven ze niet extra te betalen maar voer een jaar burgerdienst in(dat is dan nog veel minder dan in zwitseland en andere scandinavische landen).Want als je niet extra wil betalen voor de staat, doe dan burgerdienst in de medische sector,fruitpluk,gemeentedienst,zorg voor dementerenden,rolstoelen duwen,...Want we hebben nog altijd geen enkele reden om te klagen want Belgie is in veel gevallen nog altijd een voorbeeld.