Koen Hostyn (Foto Karina Brys)

Nota De Wever is allesbehalve ‘aanvaardbaar’

auteur: 

Koen Hostyn

In zijn ‘Verslag aan de Koning’ kiest Bart De Wever voor een streng besparingsbeleid op maat van de Europese Commissie. Veel partijen reageerden al snel positief op diens voorstellen om de loonvorming en de pensioenen grondig te hervormen. Maar vanuit het standpunt van de werknemers zijn de voorstellen van De Wever allesbehalve ‘aanvaardbaar’, schrijft Koen Hostyn van de studiedienst van de PVDA.

Eén maand na de verkiezingen kwam informateur Bart De Wever met een ‘Verslag aan de Koning’ op de proppen. Het al dan niet aanvaarden van die nota door de andere partijen waarmee onderhandeld wordt, zou leiden tot een nieuwe politieke crisis. Toch valt het op dat er zich inhoudelijk rond deze nota zeer snel een brede politieke consensus vormde. Zowel CD&V, MR als Open VLD konden zich in de voorstellen van De Wever helemaal vinden. Vlaams-nationalistische politicoloog Bart Maddens noemde de nota van De Wever ‘binnen de Belgische elitaire consensus’ en ‘geen breuk met de PS’.

Ook de voorzitter van CDH, Benoît Lutgen, die de afgelopen dagen in de media omgedoopt werd tot ‘Monsieur Non’, zei eigenlijk ‘Oui’ tegen de sociaal-economisch voorstellen van De Wever. Zijn bezwaren tegen de N-VA waren dat er ‘een gebrek aan vertrouwen’ heerste, dat er onvoldoende garanties waren op communautair vlak en dat de N-VA als ‘wolf in schapenvacht’ in een extreemrechtse fractie gestapt was in het Europees parlement. Maar in de sociaal-economische voorstellen van De Wever kon Lutgen - naast wat mondelinge kritieken op de aanvallen op de koopkracht - zich perfect vinden.

Europese richtlijnen

Maar wat staat er precies in die nota van De Wever? Die begint, heel opvallend, met de opsomming van een reeks Europese richtlijnen. Wie dacht dat de N-VA sinds haar alliantie met ‘eurosceptische’ partijen als de Ware Finnen zich kritischer zou opstellen tegen het beleid van de Europese Commissie is eraan voor de moeite. Zo schreef de partij al in 2011, toen de Europese commissie strengere besparingsrichtlijnen oplegde voor Europese lidstaten: ‘Wij als N-VA juichen de strengere aanpak van Europa toe. Deze externe druk is in ons land trouwens de enige manier om drastisch te saneren en een aantal hervormingen door te voeren. Veel van wat Europa aanbeveelt, komt trouwens goed overeen met het N-VA programma.’

Die aanbevelingen zijn nochtans niet min. Volgens de klassieke neoliberale recepten vraagt de Europese commissie om de komende jaren harder te besparen, bedrijven minder belastingen te laten betalen en mensen harder en langer te doen werken. Ook de indexering van de lonen moet volgens de Europese commissie op de schop. Bart De Wever voegt daar enkel fijntjes aan toe: ‘De nieuwe regering dient uitvoering te geven aan deze Europese aanbevelingen.’ Opnieuw doet dit ons denken aan 2011, toen de N-VA als volgt reageerde op de begroting van de regering Di Rupo I: ‘De Europese aanbevelingen op het gebied van het economische en begrotingsbeleid behoeven geen 'bijzondere aandacht', maar moeten geïmplementeerd worden!’

Het is treffend dat precies die neoliberale recepten die, ook waar ze het hardste werden toegepast zoals in Spanje en Griekenland, de crisis alsmaar verder uitgediept worden, nu het uitgangspunt vormen van elk debat over ons sociaal-economisch beleid. In heel Europa staat men voor de keuze tussen de besparings- en liberaliseringstrein aan de ene kant en het activeren van het grote geld voor een echte sociale en industriele investeringspolitiek aan de andere kant.

N-VA – programma

In de nota zelf lezen we vooral voorstellen die rechtstreeks overgenomen zijn uit het N-VA – programma. Zo wil De Wever fors snoeien in de bestaande systemen van tijdskrediet en loopbaanonderbreking. Ook de pensioenen moeten fors hervormd worden. Die hervorming vertrekt vanuit de Commissie Pensioenhervorming 2020-2040, waarbij langer werken voor minder pensioen het uitgangspunt vormt. De Wever zet de deur ook opnieuw open voor een sterkere degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen. Deze maatregel – ingevoerd onder de regering Di Rupo- creëert nochtans nu reeds in recordtempo armen bij in ons land en stuit op veel weerstand van vakbonden en armenorganisaties.

Nog een rode draad doorheen de voorstellen van De Wever is de besparingslogica. Bij de Federale overheid wil De Wever ‘met minder personeel een betere dienstverlening verzorgen’. Dat zijn natuurlijk loze beloftes. Als je weet dat ze bij het spoor bijvoorbeeld ondertussen 1 miljoen overuren opgespaard hebben wegens tekort aan personeel, dan is het duidelijk wat het gevolg zal zijn van verdere besparingen op het overheidspersoneel. Hetzelfde geldt voor de gezondheidszorg. Ook daar wil De Wever af van de zogenaamde ‘groeinorm’, die voorzien is om de toenemende kosten in de gezondheidszorg en de vergrijzing op te vangen. Het gevaar is groot dat deze besparing zal leiden tot een combinatie van minder terugbetalingen, van bijvoorbeeld geneesmiddelen, met een hospitalisatieverzekering die duurder wordt. In feite een privatisering van de ziekteverzekering dus…

Ook de voorstellen rond lonen lijken zo weggelopen uit de congresteksten van de N-VA. De Wever pleit voor ‘een verloning die meer dan vandaag aansluit op de competenties en minder gebaseerd is op leeftijd of anciënniteit’. In de visieteksten van de N-VA staat te lezen dat ze anciënniteit liever helemaal willen afschaffen. De partij wil terugvallen op een maandelijks basisloon dat kan ‘aangevuld worden met een prestatieloon in functie van de prestaties van de werknemer, het ogenblik waarop die prestaties worden uitgevoerd, de bedrijfsresultaten en de flexibiliteit buiten de afgesproken uren.’ Zo staat de deur open voor de werkgevers om werknemers à la carte te verlonen en tegen elkaar uit te spelen. Je collega’s worden je concurrenten. En factoren zoals de verkoopcijfers en de aandelenkoers van het bedrijf kunnen leiden tot een lager loon.

Ten slotte lanceert De Wever in zijn nota een dubbele aanval op de onze koopkracht. Om de zogenaamde ‘loonkostenhandicap’ snel weg te werken, pleit De Wever voor een ‘hervorming van het indexeringsmechanisme’ en verstrenging van de ‘Wet van 1996’. Het is precies die wet die werd gebruikt om de voorbije jaar de lonen te blokkeren. Het zijn dus de werknemers die moeten inbinden, terwijl CEO’s aan de haal gaan met dikke bonussen en aandeelhouders grote dividenden mogen incasseren.

Allesbehalve ‘aanvaardbaar’

Wie de voorstellen van De Wever op een rijtje zet, ziet dat er een duidelijke lijn in zit. Een lijn van besparingen op de sociale zekerheid en de overheid, gecombineerd met een aanval op de lonen van de mensen. Nergens in de nota is er sprake van enige inspanning die door de multinationals en/of de allerrijkste Belgen geleverd zou moeten worden. Vanuit het standpunt van de werknemers is deze nota dan ook allesbehalve aanvaardbaar.

Ook Chris Seroyen van het ACV vindt de nota van De Wever helemaal niet zo onschuldig als ze door veel opiniemakers wordt voorgesteld. In een opiniestuk op de site van De Redactie (*) zegt hij:

'Naast het wazige “versterking van het vertrouwen” en de verplichte “sanering van de openbare financiën” is de enige beleidsuitdaging voor De Wever het bevorderen van de competitiviteit. Hoe? Door “verdere loonmatiging”. Bovenop wat de ontslagnemende regering al doorvoerde. En daarnaast, in “een gelijkaardige grootteorde”, een bijkomende inspanning via een hervorming van de index. De “grootteorde” van de ontslagnemende regering was 2,96% correctie van de loonkloof. Dat betekent dus dat De Wever een aanvullende inlevering wil van minstens 2,96% door aan de index te morrelen. En dat bovenop het aanhouden van de loonstop van 2013-2014.'
...
'Ook rechtvaardige fiscaliteit wordt begraven. De nota heeft het wel over een tax shift. Maar dan richting hogere BTW. Dit is de minst rechtvaardige van alle belastingen want ze treft consumenten met lagere inkomens harder dan de hoge inkomens. Lagere inkomens consumeren immers een groter deel van hun inkomen. Hoge inkomens sparen veel meer. Werknemers betalen die BTW-verhogingen trouwens nog een tweede keer. Want de nota wil het effect van die BTW-verhogingen neutraliseren in de index.  Raken aan de vermogens en kapitalen, dat ziet De Wever dan weer duidelijk niet zitten. Want die zijn al oh zo zwaar belast.'

Ook het ABVV laat in een persbericht (**) weten dat het nota De Wever volgens haar onaanvaardbaar is en 'veel elementen uit het programma van de N-VA bevat'.

Het is dan ook zeer onrustwekkend dat een partij als CD&V, die zich tijdens de campagne nog opwierp als de redder van ons sociaal model tegen de N-VA, nu zonder blikken of blozen helemaal meegaat in het verhaal van De Wever. De vakbonden en sociale organisaties zijn alvast gewaarschuwd.

Referenties 

*Voor het opiniestuk van Chris Seroyen van het ACV kan u hier klikken  

**Voor het persbericht van het ABVV kan u hier klikken 

Koen Hostyn is auteur van ‘Het Vlaanderen van De Wever’ (EPO, 2014) en medewerker van de PVDA – studiedienst. Bestel het boek in onze webshop. 

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.