Photo Epictura.

Maggie De Block, even hard voor patiënten als toegeeflijk voor farmabusiness

auteur: 

Janneke Ronse

auteur: 

Kim Verberck

Geen minister van Volksgezondheid kreeg ooit zoveel tegenstand als dokter Maggie De Block. Haar nieuwste wapenfeiten zijn de drastische personeelsvermindering in de kinder- en jeugdpsychiatrie en de hervorming van de ziekenhuissector. De auteurs van dit artikel, Janneke Ronse van Geneeskunde voor het Volk en Kim Verberck van PVDA Zorg en Welzijn, protesteerden mee én staan voor een sociaal alternatief voor de gezondheidssector.

In maart 2017 kwam de Witte Woede met 20.000 mensen op straat in Brussel. Verpleegkundigen, mantelzorgers, patiënten, mensen met een handicap … allemaal vroegen ze meer personeel en minder werkdruk. “Het water staat ons niet aan, maar boven de lippen”, “We kunnen onze patiënten geen kwaliteit meer bieden”. Wijkgezondheidscentra betoogden mee tegen de besparingen in de forfaitaire betaling. Wat later trokken honderden patiënten naar Nederland om er (goedkope) medicamenten in te slaan en om te eisen dat ook in België hun pillen minder duur worden dankzij het kiwimodel. Nog wat later stapten kinesisten uit de conventie uit protest tegen hun magere verloning. Apothekers startten met proteststickers en psychologen en psychotherapeuten protesteerden tegen de nieuwe wet op psychotherapie. Het protest is breder dan ooit tevoren.

Nochtans, een arts als het minister van Volksgezondheid, voor velen was het een droom. Maar nu blijkt dat deze arts een neoliberaal besparingsbeleid voert in plaats van te investeren in kwaliteitsvolle zorg. Maggie De Block werkt hard, zegt ze in de weekendkrant van De Morgen van 20 mei 2017. Maar waaraan werkt ze dan en voor wie?

Het nieuwste paradepaardje van Maggie De Block is de hervorming van de ziekenhuissector. Door netwerken tussen ziekenhuizen te vormen, beweert ze verspilling tegen te gaan. De minister houdt vol dat ze niet wil besparen op personeel, maar vorige week bleek dat in de kinder- en jeugdpsychiatrie de helft van het personeel in de dagopvang moet verdwijnen. Een domme maatregel, zo stellen experts. Die ook niet gedragen is door de sector, blijkt uit de vele verontwaardigde reacties op de sociale media. Die de minister trouwens zonder enig overleg met de sector in het Staatsblad liet publiceren.

Maggie De Block zegt dat ze geen geld heeft om in de sector te investeren. Dat is nochtans heel erg nodig. Een op de drie mensen in België krijgt in zijn leven te maken met psychologische problemen, zo vertelde ze zelf in het interview van 20 mei in De Morgen. En een op de vijf mensen neemt in zijn leven antidepressiva. België is ook koploper in zelfdodingscijfers. Waar schort het in onze maatschappij dat er zoveel mensen uit de boot vallen? Een minister van Volksgezondheid zou zich over dat soort dingen vragen mogen en moeten stellen en oplossingen naar voren schuiven, in plaats van te besparen op de begeleiding van jongeren en kinderen met een psychische aandoening, de meest kwetsbaren van onze samenleving.

Hard voor de patiënten, toegeeflijk voor farmabusiness

Zo hard ze is voor die jongeren, zo toegeeflijk is ze tegenover de farmaceutische industrie en diens winsthonger. En dus wil ze niet weten van het kiwimodel. Als ze dat zou toepassen op het veel gebruikte antidepressivum Sipralexa, dan zou onze ziekteverzekering alleen al daarmee jaarlijks 21 miljoen euro uitsparen. Twee keer meer dan wat ze nu bespaart op het personeel in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Of door bij de antipsychotica niet het dure Paliperidon maar het evenwaardige maar goedkopere Risperdon (beide van Janssen-Cilag) als eerste keuze te geven, zou ze 20 miljoen euro kunnen besparen. Met die bedragen zou ze bijvoorbeeld kunnen investeren in begeleiding van psychiatrische patiënten en dat zou het medicatiegebruik mogelijk doen dalen.

Hervorming ziekenhuizen: nog meer werkdruk

België telt 91 algemene ziekenhuizen, die samen een omzet van 14 miljard euro realiseren. Een reëel probleem is dat die ziekenhuizen ondergefinancierd zijn. Uit de laatste cijfers van Belfius blijkt dat in 2015 een op de drie ziekenhuizen in de rode cijfers zit. Ze hebben minder dan 1% overschot, ze moeten meer en meer lenen op de privémarkt en kunnen deze leningen maar moeilijk afbetalen. Met de 6de staatshervorming kwam de begroting voor infrastructuur naar Vlaanderen, maar verminderde dat ook, terwijl die begroting al veel te krap was voor de sector, die continu in evolutie is. En in 2016 moesten de ziekenhuizen 100 miljoen euro besparen om de begroting in evenwicht te brengen.

Maggie De Block wil de ziekenhuizen doen samenwerken in 25 grote netwerken. Daarmee wil ze het aantal ziekenhuisbedden afbouwen en zorgen voor meer efficiëntie. Volgens een recente studie van het KCE moeten we het tegen 2025 met 20% minder bedden doen. Nochtans zal de vergrijzing het aantal opnames met 12% doen stijgen. We gaan ook naar kortere opnames en naar een toename van dagopnames. Dit zorgt voor een enorme stijging van de werkdruk voor al het ziekenhuispersoneel, van administratieve medewerkers tot verpleegkundigen. Het KCE geeft daarom deze raad: “De efficiëntiewinsten die geboekt worden kunnen dan (grotendeels) geïnvesteerd worden om reeds lang aanslepende problemen zoals de onderfinanciering en relatief lage personeelsnormen te remediëren. Indien dit niet gebeurt, zullen deze problemen immers vergroten. Aangezien de trendanalyses ervan uitgaan dat de verblijfsduur verder inkort zullen de verpleegdagen arbeidsintensiever worden.”

Antwerpse fusie: 40 jobs weg in één ziekenhuis

Een hoofdverpleegkundige pediatrie vertelt: “Dagopnames zijn beter voor de kinderen, maar wij moeten wel elk kind inschrijven, veel intensievere zorg geven en bij dagopnames moet de onderhoudsploeg soms meermaals per dag de kamers volledig afwassen. De huidige personeelsnormen zijn hier niet aan aangepast. Soms hebben we driemaal zoveel kinderen als er bedden zijn.” In Antwerpen wordt een fusie voorbereid tussen ZNA en GZA. Volgens berichten in de pers zouden er in één ziekenhuis 40 jobs sneuvelen. Dat betekent nog minder handen aan het bed van de patiënt. Is dit wat we nodig hebben? Volgens een studie in het toonaangevend medisch tijdschrift The Lancet ligt het aantal patiënten per verpleegkundige in Belgische ziekenhuizen relatief hoog: gemiddeld 10,8 patiënten per verpleegkundige per 24 uur, tegenover een Europees gemiddelde van 8,3. Het is bewezen dat minder personeel leidt tot meer complicaties en meer overlijdens. Een ander gevolg is dat meer en meer personeelsleden de werkdruk niet meer aankunnen en langdurig ziek vallen. De personeelsnormen moeten dus dringend met 30% omhoog, alleen al om aan heet Europees gemiddelde te komen. 

Door het gesloten budget voor alle ziekenhuizen samen stijgt de druk in elk ziekenhuis om het aantal prestaties op te drijven. Want het ziekenhuis met de meeste opnames en onderzoeken, haalt het grootste deel van de koek binnen. Samenwerking op zich is uiteraard positief maar dat gaat het probleem van te veel prestaties en onderzoeken niet oplossen. Ziekenhuizen blijven elkaar beconcurreren voor een groter deel van de koek. Alleen het loskoppelen van prestaties en financiële vergoeding kan hier een oplossing bieden.

Alles begint met behoefteanalyse, niet met besparingslogica

Een grote vraag is hoe groot die koek voor de ziekenhuizen moet zijn. Daarvoor is een wetenschappelijke behoefteanalyse nodig, je kunt zeker niet uitgaan van een harde besparingslogica. En dat is nu net het alfa en het omega van de hervormingen van Maggie De Block: zij zoekt alleen maar naar  besparingen. Nergens in haar discours wordt een behoefteanalyse gemaakt om te bekijken wat er nodig is om de bevolking optimaal gezond te houden: hoeveel personeel, hoeveel bedden, welke thuiszorgdiensten. Noch hoeveel geld daarvoor nodig is. De sociale zekerheid en onze gezondheidszorg zijn voor deze regering een vervelende uitgavenpost waarin ze kan schrappen om de begroting in evenwicht te krijgen. Het gaat echter over de gezondheid van mensen, voor velen onder ons toch het hoogste goed. Een hoogste goed dat we zouden kunnen betalen met het afromen van de winsten van de grote farmabedrijven, maar daar weigert de minister aan te raken. Hoe lang kan ze dit nog volhouden, hoelang kan ze de brede protestbeweging nog trotseren?

In december 2016 presenteerde de PVDA haar vier positieve voorstellen voor de gezondheidszorg.

 

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Blauw = Rijk. Dat weten we al lang.
Het zal terug worden als vroeger : wie geld heeft zal nog kunnen verzorgd worden in een ziekenhuis , de anderen zullen thuis moeten blijven en aldaar ook sterven. Ik ben momenteel 57 jaar , mijn moeder is er 82 en wordt morgen geopereerd voor een nieuwe heup. Ik betwijfel moest ik die leeftijd bereiken en voor dezelfde situatie staan als mijn moeder nu het nog mogelijk zal zijn om dergelijke ingreep te kunnen bekostigen. Deze regering heeft niets liever dan dat je werkt tot 67 jaar om daarna zo vlug mogelijk het loodje er bij neer te leggen. Als je die 67 al kunt bereiken...