Foto Karina Brys

Kom op 25 november lawaai maken om het geweld tegen vrouwen te stoppen

#metoo. Deze eenvoudige hashtag veroorzaakte een dijkbreuk. Hij brak een dijk van stilte die het woord van duizenden vrouwen tegenhield. Vrouwen die in het recente verleden op de sociale media getuigden over hun ervaringen met agressiviteit en ongewenste intimiteiten. Op 25 november is er een betoging tegen geweld op vrouwen. Irène Zeilinger richtte de vzw Garance op en is een van de initiatiefneemsters van de betoging, georganiseerd door het platform Mirabal.

25 november is de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen. Mirabal, een Belgisch platform van feministische organisaties, koos dan ook die datum om een betoging te organiseren tegen geweld op vrouwen in Brussel. De PVDA, haar vrouwenbeweging Marianne en haar studentenbeweging Comac, zullen er ook zijn. Klik hier voor alle informatie.

Wat denkt u van het fenomeen #metoo?

Irène Zeilinger. Het laat op een voor de mensen erg tastbare manier zien hoeveel vrouwen te maken krijgen met seksueel geweld. Je ziet meteen dat het niet zomaar gaat over een groepje waarvan mensen denken dat ze kwetsbaarder zijn. Nee, het komt overal voor, het doorkruist de hele maatschappij, zowel wat slachtoffers als daders betreft. Dankzij deze hashtag kunnen vrouwen aangeven wat zij meemaken, maar ook zien dat anderen hetzelfde beleven.
We zijn allemaal opgevoed in de idee dat gelijkheid een feit is, een verworvenheid, alsof discriminatie en geweld niet meer bestaan. Op het moment dat ze uit het veilige nest van het gezin stappen, of op school, worden veel jonge meisjes geconfronteerd met het feit dat seksisme en geweld nog steeds bestaan. Voor jongens en jonge mannen is het nog veel moeilijker om dat te zien. Aan hen is gezegd dat de gelijkheid al een feit is, waarom zich dan nog vragen stellen? Fenomenen als #metoo zouden ertoe moeten leiden dat mannen zich bewust worden van de machtspositie waarin ze vaak staan. Niet om alle mannen met de vinger te wijzen, want niet alle mannen gaan over de schreef. Maar het is niet is omdat er mannen zijn die het niet doen, dat het niet bestaat en het geen gevolgen heeft.

Irène Zeilinger is de oprichter van de vzw Garance, dat inzet op de preventie van geweld op vrouwen, en een van de initiatiefneemster van de manifestatie op 25 november.

Door #metoo zijn we ons ook bewust geworden van het feit dat ongewenste intimiteiten ten aanzien van vrouwen de meest verscheiden vormen kunnen aannemen. Zo is er bijvoorbeeld het “alledaagse seksisme”: kleine, schijnbaar onschuldige opmerkingen, grapjes enzovoort. Waarom is het even belangrijk daartegen in te gaan?

Irène Zeilinger. Onschuldige feiten bestaan niet. Alles draagt bij tot het in stand houden van het systeem van ongelijkheid. Of het nu gaat om een blik of een kleine opmerking, het mechanisme van seksisme is altijd aanwezig, gedijt vlotjes en blijft vrouwen onderdrukken. Dit zogenaamde “alledaagse seksisme” wordt ook in stand gehouden door de angst dat het “zoveel erger had kunnen zijn”. En het ergste is verkrachting. Vrouwen zijn vaak bang om te reageren op “kleine dingetjes” uit vrees hierdoor meer geweld uit te lokken. Dat beperkt onze mogelijkheid tot actie.
Het is trouwens belangrijk te wijzen op de band tussen openlijk geweld op straat en huiselijk geweld binnenskamers. Ongewenste intimiteiten op straat kunnen niet gebanaliseerd worden. Dat leidt tot een schema waarbij ik mij, wetende dat het buiten gevaarlijk is, veiliger voel onder de bescherming van een man binnen een relatie. Dat maakt dat veel vrouwen niet buiten durven komen. Ze beperken zo hun mobiliteit, wat hen uiteindelijk nog kwetsbaarder maakt.
Anderzijds is het geweld dat uitgeoefend wordt door mensen in de naaste omgeving onzichtbaar gemaakt, omdat men vooral de straat en de publieke ruimte als “gevaarlijk” aanwijst. Dat maakt het veel moeilijker om een relatie af te breken. Men stelt zich de vraag: “Gaat het me lukken om te overleven, zonder mijn familie, zonder mijn partner, enzovoort?”

De federale regering heeft gezegd dat ze “de Conventie van Istanbul van 11 mei 2011 over de preventie en de strijd tegen het geweld op vrouwen en het huiselijk partnergeweld” zal ratificeren en dat ze “op de eerste plaats verkrachting en partnergeweld” zal aanpakken. Hoever staat het daarmee?

Irène Zeilinger. De conventie van Istanbul is door België ondertekend. Dat is gebeurd. Er zullen ook drie gespecialiseerde centra komen voor de opvang van slachtoffers van seksueel geweld, één per gewest. Daar zal een geheel van specialisten aan het werk zijn, met een juridische dienst, psychologische diensten, medisch-sociale diensten, enz. Maar zonder huisvesting. Dat stelt problemen. Het Waalse centrum komt in Luik. Maar wat kan een vrouw doen die bijvoorbeeld in Moeskroen woont? Er wordt dus wel iets gedaan, maar we moeten nog zien hoe dat in de praktijk zal gaan.
Dit gezegd zijnde moeten we ook vaststellen dat de politieke maatregelen allemaal focussen op het aanpakken van het probleem nadat het geweld zich al heeft voorgedaan. Het gaat dus om het beter omgaan met gepleegd geweld, niet om het verminderen ervan. Wat wij zouden willen zien, vanwege alle regeringen, is een efficiënter preventiebeleid.

En wat met de opvanghuizen?

Irène Zeilinger. Er zijn heel wat plaatsen tekort. In Brussel heeft een nieuw opvanghuis de deuren geopend. Dat zal helpen, maar volgens de Raad van Europa zouden we moeten beschikken over één plaats (één bed) per 10.000 inwoners. Daar staan we nog heel ver van af. In feite zijn veel van de opvanghuizen alleen maar noodcentra. Je kan er de nacht doorbrengen, maar je kan er je spullen niet achterlaten. Je moet elke avond opnieuw een plaats zien te vinden. Dat is natuurlijk niet gepermitteerd voor vrouwen met kinderen die bijvoorbeeld een gewelddadige partner ontvluchten.

Wat ontbreekt er nog meer?

Irène Zeilinger. Met het platform Mirabal stelden we een eisenbundel op. We hebben een twaalftal concrete eisen die te maken hebben met de noodzaak van preventie, met het gebrek aan concrete cijfers, met het feit dat alle vormen van geweld belangrijk zijn, dat België moet gebruik maken van zijn internationale rol om de zaken vooruit te laten gaan, en ook rekening houden met de specifieke situatie van migrantenvrouwen.

Er zijn enerzijds de structurele maatregelen, maar wat kunnen wij doen?

Irène Zeilinger. Als #metoo een bewustmaking tot stand heeft weten te brengen, zou ik het interessant vinden dat mannen hun gedrag kunnen veranderen en ophouden met seksistisch gedrag. Ze zouden zich kunnen herkennen in gedragingen die nu aangeklaagd worden. “Ah, ik heb dat ook al gedaan en ik besefte niet dat dat zo kon worden bekeken door de vrouw.” Maar dat ze zelf ook tussenbeide komen als zoiets gebeurt, dat ze niet gewoon als passieve toeschouwer aan de kant blijven staan. Want die seksistische opmerkingen en gedragingen, die gebeuren ook in het bijzijn van anderen. Elke keer wachten tot het slachtoffer zelf op de barricades klimt, dat legt nog meer gewicht op de schouders van iemand die dat soort discriminatie meemaakt.
We kunnen ook meer werk maken van het verstevigen van onze individuele en collectieve weerbaarheid. In de workshops die wij organiseren, leren we vrouwen bewust te worden van hun eigen grenzen en wat ze moeten doen als ze niet gerespecteerd worden.

Waarom is het belangrijk om 25 november mee te gaan betogen?

Irène Zeilinger. Omdat het nu wel genoeg is. We hebben het wel gehad met die woede die naar boven komt als je constant dit soort situaties meemaakt, dat je niet naar buiten kunt zonder je gewoon veilig te voelen, dat je je bij de minste opmerking de vraag stelt: “Maar wat wil hij nu eigenlijk?” Het is uitputtend om dat de hele tijd te moeten meemaken. Er zal dus geen minuut stilte voor de slachtoffers zijn, zoals dat al het geval geweest is bij andere evenementen tegen het geweld, maar er zal een minuut lawaai gemaakt worden voor de slachtoffers. Stilte, dat is er echt al meer dan genoeg. Dus je moet ook naar de betoging komen met dingen die veel lawaai maken.
We hebben deze betoging niet alleen georganiseerd om het geweld aan te klagen, maar ook om de weerstand van vrouwen zichtbaar te maken. Iedereen zal ook zijn eigen eisen aan een lange rode draad vast kunnen maken.
Wat we ook heel belangrijk vinden, is dat geweld een verantwoordelijkheid is van iedereen, of je nu zelf slachtoffer bent of niet. Iedereen die zich betrokken voelt bij wat er gebeurt in ons land, betrokken voelt bij de situatie van de mensenrechten, hoort thuis op deze betoging. Want geweld op vrouwen, dat is natuurlijk ook een inbreuk op de fundamentele rechten van de mens.

 

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Vrouwen dienen met respect behandeld te worden en niet als een sexpop zonder ziel en gevoelens ondanks hun zachtere lichaamsbouw moeten zij ook pijn ziekte koude en hitte ouderdom doorstaan. En in deze tijden hard en flexibel werken gecombineerd met hun huishouden en dit voor een lager loon voor het zelfde werk als de man ook dit is totaal onrechtvaardig en respectloos tegen over de vrouw. Hoogtijd dat deze discriminerende maatregel aangepast word.Eerst de mens dan het geld en daar de vrouw ook een mens is GELIJK LOON VOOR ZELFDE WERK vrouwen worden zelfs nog gediscrimineerd tot in hun oude dag met langer moeten werken kleine pensioentjes