Foto Billy Wilson / Flickr

Klimaat: non-believers aan de macht in Washington

auteur: 

Jo Cottenier

Trump stopte de cruciale posities van het Amerikaanse milieubeleid vol met klimaatontkenners. Charlatans die de wetenschap ‘onder de grond’ willen stoppen, ten dienste van diegenen die energie ‘uit de grond’ willen blijven halen. Wetenschappers die bezig zijn met dramatische klimaatveranderingen worden weggezet als praatjesmakers. 

De laatste bevindingen over opwarming van het klimaat zijn ontstellend. Op 8 november 2016, de dag van de presidentsverkiezingen nota bene, publiceerde de World Meteorological Organization alarmerende vaststellingen. De wereldwijde gemiddelde temperatuur is nu gestegen tot ongeveer 1,2°C boven het pre-industriële niveau en nadert al gevaarlijk dicht de 1,5°C die door het klimaatakkoord van Parijs als maximumstreefcijfer werd gepaald. Het jaar 2016 was op dat moment het warmste jaar sinds het begin van de metingen, warmer dan 2015 en 2014, die zelf ook recordjaren waren. 

Maar voor Trump en zijn maats is de opwarming van de atmosfeer een ‘hoax’, volksverlakkerij, uitgevonden door de Chinezen om de Amerikaanse economie te schaden. En Trump heeft beloofd een einde te maken aan dat boerenbedrog. 

“Niet bewezen”

Hij is er meteen mee begonnen. Het strafste verhaal is dat van het U.S. Environmental Protection Agency (EPA). Dit agentschap werd in 1970 door president Nixon in het leven geroepen om het hoofd te bieden aan de steeds grotere impact van de menselijke activiteiten op de volksgezondheid en het milieu. De CO2-uitstoot hoort daar ook bij, vonden de wetenschappers van de instelling.

Dat is niet naar de zin van klimaatontkenners. Volgens hen moet het agentschap zich bezighouden met vervuiling, en de opwarming van de aarde is voor hen geen kwestie van vervuiling. Dus heeft Trump een non-believer, met name Scott Pruitt, als hoofd van het EPA aangesteld. Volgens hem is het niet bewezen dat CO2-uitstoot de reden is van de opwarming van de aarde. Hij vindt dat daarvoor meer studie en debat nodig zijn. Het zal dan ook niet verwonderen dat Pruitt volgens ngo Friends of the Earth een kleine 315.000 dollar kreeg toegestopt van de fossielebrandstoffenindustrie. Een van de eerste maatregelen van Trump was het schrappen van 35% van de werkingsfondsen van het EPA, geld dat hij versluist naar het militair budget dat hij in de komende twee jaar met bijna 10 procent (54 miljard dollar) wil verhogen.

“Die zeer dure onzin over de opwarming van de aarde moet stoppen. Onze planeet bevriest, temperaturen waren nooit zo laag en onze klimatwetenschappers zitten vast in het ijs”, tweette Donald Trump.

Hofnarren

Scott Pruitt is maar een van de vele klimaatontkenners in het stafpersoneel van Trump. Het grote probleem zijn niet de klimaatontkenners op zich, zegt James Hansen, voormalig NASA-expert en klimaatwetenschapper. Klimaatontkenners zijn volgens hem een soort ‘hofnarren’ die vroeg of laat toch hun ongelijk moeten toegeven. Het grote probleem is dat onder Trump de narren de macht hebben. En achter de ‘hofnarren’ zit het ‘hof’ zélf – het kapitaal. “De captains of industry zijn slimmer dan hun hofnarren”, zegt Hansen. “Ze kunnen niet doen alsof ze de gevaren van de klimaatverandering niet kennen en wat de gevolgen zijn voor toekomstige generaties.” Hij heeft het over de fossielegrondstofdelvers die hun hofnarren uitsturen. Zij moeten de wetenschappelijke studies tegenspreken die hebben aangetoond dat 33 procent van alle bewezen oliereserves, 50 procent van alle natuurlijk gas en 80 procent van alle kolenreserves onder de grond moeten blijven om beneden de 2°C opwarming te blijven. Dat betekent onder meer dat de koolmijnen dicht moeten, dat moet gestopt worden met de ontginning van Canadese teerzanden en dat de ermee verbonden Keystone XL-pijplijn in de Amerikaanse staat North Dakota er niet mag komen. Het vereist een massieve omschakeling naar hernieuwbare energiebronnen. 

De Obama-administratie onderkende op zijn minst het probleem, zoals het ook al door de Democratische vicepresident Al Gore tijdens de Bill Clinton-periode werd aangekaart. Obama liet een aantal bescheiden maatregelen goedkeuren zoals het Clean Power Plan (CPP) dat het Amerikaanse engagement voor het klimaatakkoord van Parijs moest concretiseren. Dit Plan voorzag een vermindering van 32% van de CO2-uitstoot in de Amerikaanse energiesector tegen 2030. Veel te bescheiden en veel te laat, maar de maatregel werd toch frontaal aangevallen door de eigenaars van koolmijnen, die nog in 30% van de energiebehoeften voorzien. 

Oliereuzen juichen

Trump maakte er een groot campagnepunt van dat hij de “oorlog” tegen de mijnwerkers zou stoppen en verzekerde zich daarmee van een groot succes in mijnstaten, zoals West Virginia. En ja, een van de eerste presidentiële maatregelen van Trump was het herroepen van het Clean Power Plan en het versoepelen van de Clean Water Rule, de strenge reglementering voor watervervuiling die vooral de mijnbouw dwars zit. “Dit zal 77.000 jobs redden in de koolindustrie”, orakelde Trump. Pure misleiding, dat moest zelfs de kolenboss Robert Murray toegeven, want in plaats van versnelde afbouw wordt het langzame afbouw, vermits schaliegas goedkopere energie levert. 

Maar ook de oliereuzen juichen. De steun voor omschakeling naar hernieuwbare energie zal worden beperkt en Trumps goedkeuring voor de verdere bouw van de omstreden Keystone XL-pijplijn en de door de indianen fel bevochten Dakota Access-pijplijnen is een vrijgeleide voor de verdere uitbating van de Canadese teerzanden en de door fracking gewonnen schalieolie. De pijpleidingen lopen dwars door de VS naar Texas en naar raffinaderijen in de staat Illinois en werden onder druk van zwaar protest door Obama geblokkeerd, maar niet geschrapt. 

De oliereuzen kunnen erop rekenen dat Trump hen geen strobreed in de weg zal leggen. Hij dreigt er zelfs mee het COP21 akkoord van Parijs te torpederen, dat ook door Scott Pruitt “een slecht akkoord” wordt genoemd. Volgens vele experten zal Trump de waarheid over de opwarming van het klimaat niet kunnen tegenhouden, maar hij kan wereldwijd de veel te povere maatregelen nog verder vertragen. En dat kan op termijn leiden tot ‘omslagpunten’ , tot onomkeerbare mechanismen die tot grote catastrofes leiden. Dit laattijdig optreden dwingt ons volgens sommige wetenschappers om per decennium de CO2-uitstoot van de energie en de industriële sectoren minstens te halveren!

De doofpot van ExxonMobil

Eigenlijk waren het wetenschappers van ExxonMobil die al in de jaren 1970 waarschuwden voor een klimaatverandering. Het is nu bekend dat de zesde grootste multinational ter wereld er alles aan deed om dit in de doofpot te steken. En wie zien we opduiken als een van de centrale figuren in de regering-Trump, als minister van Buitenlandse Zaken? Rex Tillerson, de CEO van ExxonMobil. Het zijn dus niet alleen de narren die het Trump-kabinet bevolken, maar ook de keizers en de prinsen. Paradoxaal genoeg is Tillerson een van de enige niet-klimaatontkenners in dat midden, maar hij onderhandelde wel zonder scrupules met het Russische staatsbedrijf Rosneft een samenwerkingsakkoord om te gaan boren in de Noordpoolcirkel. 

Wereldheerschappij

Voor de Trump-administratie kadert dit alles in de logica van ‘Make America great again’. Voor de grootsheid en het herstel van de wereldoverheersing wil Trump ongehinderd, wars van klimaatzorgen, het Amerikaanse grootkapitaal ter wille zijn. Als de Amerikaanse economie beter uit de grote crisis van 2008 kwam, dan Europa dan heeft het ook te maken met de nieuwe goudkoorts, de rush naar de teerzanden in Canada, naar schaliegas en -olie. Het heeft de Amerikaanse economie een boost van goedkope energie gegeven. Voor Trump is dat een van de wondermiddelen om de strijd aan te gaan met de Chinese en Duitse concurrenten, naast de protectionistische koers. 

Het toont de fundamentele reden waarom het kapitalisme nooit het klimaatprobleem zal oplossen. Alle grote bedrijven zitten in een wedloop met hun belagers en de staten doen er alles aan om die bedrijven zo gunstig mogelijk aan de start te krijgen. Voor de VS staat bovendien de wereldheerschappij op het spel. Het is het punt van gelijkheid tussen Obama en Trump, hun wil om het meesterschap over de wereld te behouden. 

Over lijken

Trump behartigt, net als zijn voorgangers en buitenlandse ambtsgenoten, de belangen van een economische elite die bereid is mens en natuur op te offeren om haar ongebreidelde drang naar macht en geld te bevredigen. Miserie, hongersnood en milieurampen kunnen deze 1% maar weinig deren; zij hebben de middelen om eraan te ontsnappen in hun luxevilla’s in gespaard gebleven natuurzones of privé-eilanden en domeinen. 

Wat het verzet van de oliebaronnen en mijnbazen betreft, het doet terugdenken aan het jarenlange verzet van de tabaksproducenten die – tegen alle wetenschappelijke bewijzen in – weigerden toe te geven dat roken schadelijk is voor de gezondheid. Ze wisten perfect dat ze ongelijk hadden, maar het kapitaal heeft niet als taak de wereld te redden, maar winst te genereren. Wie dát wil veranderen, zal het economisch systeem zelf moeten wijzigen. 

Het fossiele dream team van Donald Trump

Je kunt veel zeggen over de regering Trump, maar dat hij zich heeft omringd met mensen die niet erg milieuvriendelijk denken, is wel het minste.

Myron Ebell, directeur energie- en milieubeleid bij het Competitive Enterprise Institute en een toonaangevend klimaatscepticus stond aan het hoofd van Trumps transitieteam voor het Amerikaanse milieuagentschap EPA. Hij beschuldigde de gerespecteerde klimaatonderzoeker Kevin Trentberth ervan dat hij deel uitmaakt van een “bende” die gegevens manipuleert.

Anthony Scaramucci, een adviseur van Trump, die lid was van het team dat het presidentschap van Trump moest voorbereiden, vergeleek het idee dat de mens verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde met geloven dat de zon rond de aarde draait. 

David Schnare stapte op bij het milieuagentschap EPA om met geld van de olie-industrie een non-profitorganisatie uit de grond te stampen die gespecialiseerd is in rechtszaken … tegen het EPA en aanvallen tegen klimaatwetenschappers.

Schnare is lid van Trumps transitieteam richtte als advocaat in dienst van het rechtse American Traditional Institute zijn pijlen op enkele klimaatwetenschappers en wilde hen dwingen privédocumenten en e-mailverkeer openbaar te maken.

Thomas Pyle, hoofd van de American Energy Alliance, een groep die sterke banden heeft met de olie-industrie, leidde Trumps transitieteam voor het ministerie van Energie. In een gelekte memo van Pyle staat neergeschreven wat de regering Trump van plan is met haar klimaatbeleid: (1) terugtrekking uit het klimaatakkoord van Parijs, (2) het Clean Power Plan ontmantelen en (3) oliepijplijnprojecten goedkeuren.

Scott Pruitt werd aangesteld om het EPA te leiden. Ook Pruitt is een advocaat die het voor de fossielebrandstoffenindustrie opnam tegen het EPA. Alhoewel 97% van de wetenschappers het erover eens is dat de mens de oorzaak is van de klimaatverandering, beweert Pruitt dat “wetenschappers het nog steeds oneens zijn in welke mate de opwarming van de aarde het gevolg is van menselijk handelen”.

Rick Perry, voormalig gouverneur van Texas, is de nieuwe minister van Energie. Toen Perry zelf nog presidentskandidaat was, beloofde hij het ministerie in zijn geheel af te schaffen. Ook hij heeft goede banden met de olie-industrie. In 2010 schreef hij in zijn boek dat de aarde aan het afkoelen is. Toen zijn administratie in de staat Texas een rapport opstelde over de stijging van de zeespiegel, werd elke verwijzing naar klimaatverandering bewust verwijderd.

Ryan Zinke is minister van Binnenlandse Zaken. Hij komt uit de koolstaat Montana en ook hij meent dat er geen stevige wetenschappelijke basis is voor klimaatverandering. 

Minister van Justitie Jeff Sessions heeft al meermaals verklaard dat koolstofdioxide geen vervuilende materie is.

Trumps minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson, CEO van oliereus ExxonMobil, is ironisch genoeg zowat de enige in de regering die de klimaatverandering erkent. Al verklaarde hij in 2013 nog dat alternatieve energie geen kans maakt. Hij voorspelde dat energie uit wind, zon en biomassa tegen 2040 maar een procent van de totale energie zou uitmaken. Op de vraag wat hij vond van het protest van milieubewegingen en van de lokale bevolking tegen de Keystone XL-pijplijn, antwoordde Tillerson: “Mijn filosofie is winst maken.” Onder zijn bewind financierde ExxonMobil niet alleen klimaatontkenners, maar bestreed het bedrijf alle obstakels die het verhinderden om nog fossiele brandstoffen boven te halen.

(Uit Trump and Climate Catasrophe, John Bellamy Foster, Monthly Review, februari 2017)

De PVDA roept op om op 24 mei in Brussel, samen met vele anderen, ‘Neen’ te zeggen tegen Trump, zijn beleid en zijn Europese evenknieën.

  • Voor sociale rechten
  • Voor vrede
  • Voor een leefbare wereld
  • Tegen seksisme, racisme & discriminatie

Programma:

  • 17.00 u.: verzamelen Brussel-Noord
  • + Speeches (Standing Rock-activisten, e.a.)
  • 18.00 u.: Protestmars
  • 20.00 u.: Concert (Jaune Toujours, e.a.) + foodmarket

Alle praktische informatie vind je op: www.trumpnotwelcome.be

Dit artikel komt uit het maandblad Solidair van mei  2017Abonnement.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Een grote hetze tegen Trump , vroeg of laat zal hij moeten aftreden ofwel maken ze hem kapot. De vraag is of het daar mee is opgelost. De olie lobby is zeer machtig. Wij zelf hebben echter ook boter op het hoofd want we verbruiken zelf ook fossiele brandstoffen omdat we weinig andere keuze hebben en als we een andere keuze maken kost die meestal nog MEER! Als gewone mensen zullen wij steeds de keuze maken die het goedkoopste is. Want geef toe , alternatieven kosten veel geld , neem als voorbeeld maar een electrische wagen en ook die is niet volledig uitstootvrij. Een auto produceren geeft meer milieubelast dan dat hij in zijn hele gebruiksduur vervuilt. En zo is het met vele producten. Het is allemaal niet zo simpel op te lossen als het lijkt. En als Trump van het toneel verdwenen is zijn het anderen aan de macht maar ideaal zal het helaas nooit zijn. Bedenk ook dat de echte wereldmacht CHINA zal zijn in de TOEKOMST!!!