“Hoe meer je bespaart op ziekenhuispersoneel, hoe hoger het sterftecijfer”

De ziekenhuizen worden door de Zorginspectie op de vingers getikt omdat er voor bepaalde diensten onvoldoende verpleegkundigen aanwezig zijn. Tim Joye van Geneeskunde voor het Volk is niet verrast. Hij wijst niet de ziekenhuizen met de vinger, maar de overheid, die onvoldoende middelen inzet in de zorg.

Uit verslagen van de Zorginspectie blijkt dat de helft van de ziekenhuizen een probleem hebben om voor hun spoeddiensten en afdelingen intensieve zorgen voldoende gekwalificeerd personeel te vinden. Bij een op de vier leidt dat zelfs tot risico’s voor de patiënt.

Tim Joye, die voor Geneeskunde voor het Volk de ziekenhuissector opvolgt, is niet verrast. “Een jaar geleden verscheen in het gerenommeerde medisch tijdschrift The Lancet een grote studie. Daaruit bleek al dat België het internationaal zeer slecht doet als je kijkt naar het aantal verpleegkundigen per patiënt. Dat weten we dus al.

Dat België het zeer slecht doet op het vlak van aantal verpleegkundigen per patiënt wisten we al

Maar die studie toonde ook aan dat er een verband is tussen het aantal verpleegkundigen op een dienst, en het sterftecijfer. Daar is echt aangetoond dat besparen op verpleegkundigen een negatieve invloed heeft op de kwaliteit van de zorg. Dat blijkt nu ook uit het verslag van de Zorginspectie.”

Nochtans zijn verpleegkundigen vaak de eersten die iets merken als iets verkeerd gaat.

Tim Joye. De dokter komt één keer per dag langs, maar de verpleging meerdere keren. De verpleegkundige merkt dus dikwijls sneller op als er iets verkeerd is, en kan ervoor zorgen dat er sneller ingegrepen wordt.

De Britse academicus David Stuckler verzamelde in zijn boek The Body Economic, Why Austerity Kills een pak cijfermateriaal en gegevens over de link tussen besparen en gezondheid. In de Britse krant The Guardian vertelde hij: “Als het Europees besparingsbeleid was gestart als een wetenschappelijk onderzoek, dan was het stopgezet. Het bewijs voor haar dodelijke bijwerkingen is overweldigend. (…) Een recessie doet pijn, maar deze besparingen zijn dodelijk.”1 Hoe meer je bespaart op ziekenhuispersoneel, hoe hoger het sterftecijfer ligt.

En wat ik hieraan nog wil toevoegen: een tekort aan verpleegkundigen is niet altijd dat er geen verpleegkundigen op een dienst staan, maar vaak ook dat de werkdruk stijgt. Doorheen de jaren is de werkdruk voor verpleegkundigen zo gestegen dat het op bepaalde diensten niet meer te doen is om als verpleegkundige je werk goed te doen. En dan is de link met de kwaliteit van de zorg snel gelegd hé. Maar ook gewoon voor het werkplezier is er echt wel een probleem.

De regering heeft in haar regeerakkoord beslist dat de gezondheidszorg twee miljard moet besparen. Dat is crimineel

Minister van Volksgezondheid De Block stelde onlangs wel een plan voor om de ziekenhuizen te financieren.

Tim Joye. Ja, maar daar staat niks in over het tekort aan verplegend personeel. Ze wil de ziekenhuisfinanciering op een andere manier organiseren. Wat goed is, want daardoor wordt de verspilling tegengegaan. Maar er zijn noden in de gezondheidszorg – onder andere het tekort aan verpleegkundigen – en die vragen extra middelen. Daarover staat niks in het plan. (Lees hier de analyse van Tim Joye over de plannen van De Block: “Maken De Blocks plannen een einde aan verspilling en dure facturen?”)

De regering heeft in haar regeerakkoord beslist dat de gezondheidszorg twee miljard moet besparen. Dat is gewoon crimineel. Voor dit soort problemen is er geen geld voor een oplossing, terwijl het wel over mensenlevens gaat.

Enkele ziekenhuizen vinden dat de normen die de Zorginspectie oplegt, te streng zijn.

Tim Joye. Ik snap die reactie wel. Door die verslagen van de Zorginspectie lijkt het alsof bepaalde ziekenhuizen geviseerd worden, en dat mag niet de bedoeling zijn. Want het is vooral een structureel probleem dat er te weinig middelen zijn voor onze gezondheidszorg en dat er te weinig verpleegkundigen zijn.

De conclusie die we moeten trekken, is niet dat ziekenhuis X en Y verkeerd bezig zijn. Maar dat onze regering verkeerd bezig is

Ik ben er zeker van dat de ziekenhuizen doen wat ze kunnen. Maar als het gaat over het garanderen van de kwaliteit van de zorg voor de patiënt, dan zijn die normen niet te hoog.

De conclusie die we moeten trekken, is niet dat ziekenhuis X en Y verkeerd bezig zijn. Maar dat onze regering verkeerd bezig is door twee miljard te willen besparen in de gezondheidszorg.

Wat stelt de PVDA voor?

Tim Joye. Wij als PVDA en Geneeskunde voor het Volk zijn ertegen dat bespaard wordt in de gezondheidszorg. Akkoord, er is verspilling, maar er zijn ook hoge noden. Er is een tekort aan verpleegkundigen, en dat is maar één van de vele noden.

Wij vinden dat de groeinorm van 3% voor het budget van de gezondheidszorg moet behouden worden. Vijf jaar geleden was er nog een groeinorm van 4,5%. Onder de regering-Di Rupo is die verlaagd naar 3% en de regering-Michel-De Wever heeft die nog eens verlaagd naar 1,5%. Zo gaan we er niet komen, natuurlijk. Want er is de toenemende vergrijzing, er zijn de oplopende kosten van technologische vooruitgang, en er zijn vele onvervulde noden.

Zelfs het Planbureau heeft berekend dat de gezondheidszorg meer nodig heeft dan een groei van 1,5%.

In ons Cactusplan stellen we pistes voor waar iets kan gedaan worden aan de verspilling – of moeten we zeggen de plundering – van onze ziekenzorg, zodat middelen vrij komen. Er gebeuren bijvoorbeeld veel te veel CT-scans in ons land.

Er kunnen middelen vrijgemaakt worden, en die middelen moeten gaan naar het aanpakken van de noden die er zijn en niet naar het dichten van het gat in de begroting, dat ontstaan is door het roekeloze gedrag van een aantal banken en door lastenverlagingen voor multinationals.

1 “Recessions can hurt, but austerity kills”, The Guardian, 15 mei 2013.

Uit het Cactusplan van de PVDA

• Door de verspilling écht aan te pakken en het geld te halen waar het zit, kan de gezondheidszorg 4,8 miljard euro winnen.
• Het kiwimodel voor geneesmiddelen bespaart 1,5 miljard euro in de sociale zekerheid.
• Hetzelfde systeem toepassen voor medische apparatuur en materiaal levert nog eens 0,5 miljard euro op.
• Er kan ook bespaard worden op buitensporige specialistenlonen. Door het betalingssysteem van de universitaire ziekenhuizen te veralgemenen bespaart onze ziekteverzekering 2 miljard euro.
• Overbodige onderzoeken in ziekenhuizen vermijden door de ‘betaling per prestatie’ af te schaffen. Dat levert 0,8 miljard euro op.

Die 4,8 miljard wil de PVDA integraal herinvesteren in de zorg.

Toegankelijkheid:

• Uitbouw van groepspraktijken met zowel huisartsen als verpleegkundigen, kinesisten en psychologen. We investeren 250 miljoen om het bezoek aan de huisarts of de groepspraktijk gratis te maken.
• We schaffen de remgelden en supplementen voor de patiënt helemaal af.
• Via openbare aanbestedingen (het ‘kiwimodel’) drukken we de prijs van geneesmiddelen met 50% tot 90%.

Betrouwbare zorg:

• We investeren in zorg voor mensen. We bouwen de publieke dienstverlening verder uit. Méér mensen die ouder worden, dat vraagt om nieuwe rust- en ziekenhuizen.
• We zorgen voor betaalbare, kwaliteitsvolle zorginfrastructuur. We investeren 2,05 miljard euro in kinderkribbes, rust- en verzorgingstehuizen, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg.
• We investeren 1 miljard euro in nieuwe zorgjobs.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.