De pussyhat werd het symbool van vrouwenrechten, nadat Trump verkozen werd als presiden van de VS. (Foto Solidair, Evy Menschaert)

Het maatschappelijk probleem achter de zaak-De Pauw

Wie de laatste dagen ook maar een beetje de media volgde, kon niet ontsnappen aan de zaak Bart De Pauw. De VRT beëindigde de samenwerking met de gevierde televisiemaker omwille van verregaand grensoverschrijdend gedrag. Het maatschappijlijk debat dat daarmee werd losgemaakt, gaat ondertussen over veel meer dan alleen De Pauw. De nasleep van de #metoo-beweging leidde ertoe dat grensoverschrijdend gedrag van de machtigen der aarde minder en minder getolereerd wordt.

De affaire Weinstein in de VS, waarbij een filmproducer actrices tot seks dwong in ruil voor werk, had grootschalige implicaties voor de vrouwenbeweging. De hashtag #metoo ontstond. Duizenden vrouwen deelden hun ervaringen met seksueel overschrijdend gedrag. De omvang van het probleem bleek enorm. Ook in België rukte de hashtag op, samen met het groeiende besef dat er geen ontkennen aan is. Er bestaat een structureel probleem van seksisme en van seksueel problematisch gedrag. Hernieuwd feminisme en de massale #metoo-beweging leidden ertoe dat klachten tegen media- en machtsfiguren vandaag meer gehoord worden. Ongetwijfeld zorgde de grote omvang van de problematiek er mee voor dat de VRT vandaag zegt dat grensoverschrijdend gedrag ontoelaatbaar is.

De zaak Bart De Pauw wekt heel wat emoties los, maar eigenlijk kennen we het dossier niet. Het parket heeft ondertussen op eigen initiatief een onderzoek geopend en de slachtoffers hebben een advocate onder de arm genomen. Zowel de VRT, de advocaten als het parket zijn voldoende met de zaak bezig. Wat echter wel duidelijk is, is dat institutioneel geweld op vrouwen hier een rol speelt. Seksueel geweld en verkrachting zijn niet hetzelfde als seksuele intimidatie en stalking. Maar ze zijn wel allebei deel van hetzelfde patroon van grensoverschrijdend gedrag. Ze moeten dus allebei aangeklaagd worden.

Intimidatie wordt nog dubbel zo erg als er machtsonevenwicht in het spel is. Pastoors konden zo jarenlang ongestoord hun gang gaan. Net als managers en superieuren in een bedrijf. Ook in de cultuurwereld van regisseurs en opdrachtgevers zijn de zaken niet anders. Van Panama Papers tot #metoo, het heersende wereldbeeld is dat macht ervoor zorgt dat je heel lang met heel veel ongestraft wegkomt. Maar er komt nu tegenkanting. Het wordt steeds duidelijker dat het misbruiken van een machtspositie om eender welke vorm van grensoverschrijdend gedrag te stellen, onaanvaardbaar is.

Van Panama Papers tot #metoo, het heersende wereldbeeld is dat macht ervoor zorgt dat je heel lang met heel veel ongestraft wegkomt

Als slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag is het moeilijk je verhaal te doen. De drempels om te getuigen zijn nog altijd hoog: ongeloof, de schuld bij de slachtoffers leggen en straffeloosheid. Zelfs tijdens de #metoo-campagne krijgen de slachtoffers enorm veel bagger over zich heen. Er is nog heel wat werk aan de winkel om de lijn tussen flirten en grensoverschrijdend gedrag te duiden. Nochtans is de maatstaf simpel: de gevoelens van het slachtoffer. Als ik op jouw teen trap, is het niet aan mij om te zeggen of het bij jou pijn deed of niet. Dat is victim blaming.

“Ze zullen er wel om gevraagd hebben”, “nee zeggen is toch niet moeilijk”, “kwezels”, “aandachtshoeren” ... Het is maar een kleine greep uit de reacties. Victim blaming is een patroon dat we vaak herhaald zien in onze maatschappij. Door te stellen dat het slachtoffer het aan zichzelf te wijten heeft, kan een dader zichzelf als slachtoffer van de omstandigheden afschilderen. We zien het terugkeren bij racisme, grensoverschrijdend gedrag, armoede ... We hebben te snel de neiging om “eigen schuld, dikke bult” te zeggen. Maar zo richten we de pijlen op elkaar en blijven machthebbers, diegenen die het geweld plegen, buiten schot.

Net omdat het zo moeilijk is je verhaal te doen als slachtoffer, is het initiatief van regisseuse-actrice Hilde Van Mieghem zo lovenswaardig. Ze deed een oproep om het voorbeeld van Zweden te volgen, waar 450 vrouwen naar buiten kwamen met één groot artikel. Zo gaven vrouwen samen, slachtoffers en niet-slachtoffers, een groot signaal dat dit soort gedrag niet getolereerd wordt. Het is een teken van solidariteit, tegen het idee dat we individueel verantwoordelijk zijn voor seksueel grensoverschrijdend gedrag. #solidarityisourweapon.

Het is tijd voor solidariteit. Laten we samen duidelijk maken dat dit soort gedrag niet meer aanvaardbaar is. Door in te zetten op preventie in onze opvoeding, door het mee op te nemen in de onderwijsplannen. Door te zorgen voor efficiënte meldpunten waar iedereen laagdrempelig terecht kan en voor aangepaste opvang voor slachtoffers. Door verkrachting meer te bestraffen ... 

#metoo bracht heel wat in beweging. Het is het moment voor actie. Op 25 november organiseert Mirabal Belgium* een manifestatie tegen geweld op vrouwen. Ook de PVDA en haar vrouwenorganisatie Marianne, zullen er zijn. We willen een warme oproep doen aan iedereen om daar haar of zijn solidariteit te komen tonen.

*Mirabal is een nationaal feministisch platform, dat een 60-tal organisaties verenigt.

Nadine Peeters is districtsraadlid in Antwerpen en actief in de feministische beweging.

 

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Misschien kunnen we beginnen met alles wat de tv media in onze huiskamers binnenloodst eens grondig tegen het licht te houden. Hoeveel TV vuiligheid moeten we dagelijks niet slikken? Een bende onvolwassen mensen bieden ons continue onnozele programma's doorspekt met seksisme aan en denken dat ze hiermee briljante televisiemakers en vooraanstaande BV zijn. De brave burger verdient beter!
Het klopt dat er veel vuiligheid optv komt maar de keuze is nog steeds aan de kijker om hieraan toe te geven of weg te zappen.Indien iedereen zou wegzappen zou het medialandschap hiermee rekening houden want kijkcijfers winnen het te vaak van kwaliteit
Puik artikel met vinger op de wonde. Na de affaires in de Kerk met. o.m. Monseigneur Van Gheluwe, besteedde de regering een studie uit onder een selectie van mensen die misbruik hadden gesignaleerd. De betrokkenen (waaronder ikzelf) kregen achteraf het resultaat van de studie doorgestuurd. Bleek daarin dat op de 50-tal slachtoffers er maar één de link met maatschappelijke macht en democratie had gelegd. Veel slachtoffers zijn dus nog altijd erg "vervreemd" van de diepere oorzaken van hun problemen, ze beseffen nog te weinig dat er een achtergrond van klassenverschillen bestaat die deze zaken mogelijk maken. De media focussen te veel op de daders, en te weinig op de gevestigde machtsverhoudingen in de hele samenleving als kweekgrond voor deze problemen. Daarom is het uitstekend dat de pvda reageert op de zaak De Pauw en die in het juiste perspectief plaatst.
ik ben niet echt onder de indruk van dit artikel. er wordt stevig gepolariseerd met slachtoffers en daders om de emoties wakker te houden. er wordt niet ingegaan op de oorzaken van "grensoverschrijdend" gedrag. een nieuw adjectief dat inhoudt dat je "het slachtoffer" geen slecht gevoel mag geven en dat is wel zeer simplistisch. denk je dat al die kinderen die 's morgens in de crèches worden gedumpt een goed gevoel hebben? sommigen kunnen het aan dus het moet maar ok zijn want mama en papa moeten centjes verdienen om hun veel te duur huis en te dure verwarming en te duur eten te kunnen betalen. en de ouden van dagen in hun bespaarde homes zonder personeel? porno over het internet om mannen en vrouwen op te hitsen moet daarentegen wel kunnen. de planeet gaat naar de haaien door ons instant consumptiepatroontje. wij zijn een maatschappij met immoreel gedrag op enorm veel niveaus. trek aub het grote plaatje open als je een artikel schrijft ipv het lui gepolariseer tussen goeden en slechten.