Theo Francken schudt de hand van de Soedanese ambassadeur in België. Ondanks alle waarschuwingen, werkte de staatssecretaris toch samen met het Soedanese regime, dat hun politieke tegenstanders bij terugkeer in het land naar de martelkamer stuurde. (Foto Belga Handout)

Het cynisme van de regering-Michel, de leugens van Francken en de gemartelde Soedanese vluchtelingen

België stuurde Soedanezen terug naar hun land en daar werden ze gemarteld. Theo Francken, staatssecretaris voor Asiel en Migratie, was nochtans gewaarschuwd dat dit zou gebeuren. Niet alleen door ngo’s, ook door het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Die zijn verantwoordelijk voor de asielaanvragen in België. Het parlement werd in deze zaak voor voldongen feiten geplaatst en simpelweg voorgelogen door de staatssecretaris. Toch blijft de regering hem steunen. Zijn er dan geen grenzen aan het cynisme van deze regering?

De krant Le Soir bevestigde op 26 december dat het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS), verantwoordelijk voor asielaanvragen in België , een vertrouwelijke nota naar staatssecretaris van Asiel en Migratie Theo Francken had gestuurd. In deze nota informeerde het CGVS Francken dat  Soedanezen risico's lopen als ze worden teruggestuurd en oordeelde het dat Soedanese vluchtelingen daardoor automatisch bescherming moeten krijgen. De staatssecretaris negeerde de nota en wat zou gebeuren, gebeurde: de Soedanezen werden bij hun terugkeer meteen gearresteerd en naar de martelkamer gestuurd.

Francken wilde de asielzoekers terugsturen naar het land van herkomst, maar daarvoor moest hij ze natuurlijk kunnen identificeren. De regering besliste dan maar om daarvoor samen te werken met vertegenwoordigers van Soedan, een dictatuur gekend om haar martelpraktijken. Verschillende ngo’s, mensenrechtenorganisaties en Soedan-specialisten hadden de staatssecretaris nochtans gewaarschuwd voor de “Soedanese identificatiemissie”. Die bestond namelijk onder andere uit leden van de geheime diensten die hun politieke tegenstrevers kwamen onderzoeken.

Op sociale media startte op kerstavond een solidariteitsactie met het vijftigtal Soedanezen dat opgesloten zit in afwachting van hun terugzending. Peter Mertens, voorzitter van de PVDA nam ook deel aan deze actie: “Solidariteit met de 50 Soedanese vluchtelingen die de feestdagen in gesloten centra doorbrengen. Gewoon omdat ze marteling in Soedan willen ontvluchten. Vluchten is geen misdaad. Martelen en mensenrechten schenden wel. Ondanks de flagrante onwaarheden van Francken en ondanks de martelingen in Soedan blijft de regering-Michel mijnheer Francken steunen. Slaap zacht premier. Slaap zacht mijnheer de staatssecretaris. Laat een ander geluid horen. Neem een foto met jouw solidariteitsboodschap met de stemlozen in deze wereld en plaats ze op sociale media.
#Soedan #AllemaalMensen #SlaapZachtMijnheerDeStaatssecretaris”
Toon ook je solidariteit!

En zo geschiedde: "Ze hebben mij meteen na de landing in Soedan opgepakt, urenlang verhoord en met stokken op mijn voeten geslagen. Pas twee dagen later lieten ze mij vrij. Ik was zo bang dat ik thuis nog drie dagen ziek in bed heb gelegen." Aan het woord is Kamal. Hij is 18 jaar en werd begin september opgepakt in Brussel omdat hij illegaal in ons land verbleef. (De Morgen, 20 december 2017)

Regering blijft Francken steunen

De regering omsluierde deze operatie van bij het begin en probeerde vooral iedereen gerust te stellen. Zo verzekerde eerste minister Charles Michel op 26 september in antwoord op een interpellatie van Raoul Hedebouw (PVDA) dat artikel 3 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens gerespecteerd zou worden. Dat artikel verbiedt het iemand terug te sturen naar zijn of haar land van herkomst als er een risico bestaat dat hij of zij daar gemarteld  wordt of aan onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen blootgesteld. Het risico zou geval per geval geëvalueerd worden door de Dienst Vreemdelingenzaken, aldus Michel. 

Vandaag vertelt de eerste minister dat er een onderzoek zal geopend worden. “Meneer de eerste minister, u kondigt nu aan dat er een onderzoek zal komen”, reageerde Raoul Hedebouw op 21 december in het Parlement. “Een onderzoek? Maar dat onderzoek moest al lang gevoerd zijn! U heeft ons op 26 september 2017 al gegarandeerd dat de Dienst Vreemdelingenzaken een risicoanalyse zou maken. En bovendien, welk soort onderzoek wilt u precies? Een onderzoek om te bepalen of er daar gemarteld wordt? Is dat de vraag die u vandaag stelt? Alsof u dat niet weet!”

“Ja maar, die Soedanezen zijn hier op illegale manier terechtgekomen en hebben geen asiel aangevraagd ... We moeten illegalen repatriëren”, antwoordde N-VA-parlementslid Sarah Smeyers in naam van Theo Francken, die liever de hele parlementaire zitting op zijn smartphone bezig was. Nochtans is dat niet wat Omar beschrijft. Hij kwam uit de Soedanese conflictzone. Dat geeft hem het recht om automatisch het statuut van vluchteling te krijgen in België. Hij vertelde aan een journalist dat hij asiel had aangevraagd, maar dat hij die aanvraag had ingetrokken, toen hij hoorde dat er een Soedanese identificatiemissie op komst was. Daarna moest hij een document tekenen in een taal die hij niet begreep. Het document verklaarde dat hij vrijwillig zijn terugkeer aanvaardde.  

Streng tegenover de zwakken, mild tegenover de machtigen

Op sociale media startte op kerstavond een solidariteitsactie met het vijftigtal Soedanezen dat opgesloten zit in afwachting van hun terugzending.

Vluchtelingen terugsturen naar landen waar ze het risico lopen op marteling. Het past perfect in de visie van de N-VA, die vecht tegen het principe van non-refoulement. Dat is het verbod op terugzending naar een land waar de vluchteling vervolging te vrezen heeft of waar zijn leven of veiligheid in gevaar zijn. Het principe van non-refoulement staat gebeiteld in het Verdrag over het statuut van vluchtelingen (beter bekend als het verdrag van Genève), alsook in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Voor de partij van Bart De Wever is het soort vluchteling een detail. Het belangrijkste is om een “efficiënte” migratiepolitiek zonder “aanzuigeffect” te voeren. Het is deze logica die leidde tot de deal met Turkije, met Libië en tot het terugsturen van de Soedanezen. De gevolgen: overvolle vluchtelingenkampen, de terugkeer van slavenmarkten en het terugsturen van politieke tegenstanders, rechtstreeks naar de gevangenissen die ze ontvluchtten.

Ook de andere regeringspartijen gaan mee in die logica en accepteren steeds meer repressievere maatregelen. Het is duidelijk wat de N-VA daarmee wil bereiken. Ze kunnen zich zo voordoen als een harde en consequente partij die de Belgen (en vooral de Vlamingen) verdedigt tegen de “dreiging” van de vluchtelingen. Zo kunnen ze ondertussen verhullen dat ze grote fiscale fraudeurs wél een hand boven het hoofd houden. Tegen hen werd namelijk geen enkele maatregel genomen. En wat de rest van de regering betreft: zelfs als die zich enigszins ongemakkelijk voelen bij de situatie, zijn ze tenminste opgelucht dat het debat even wordt afgewend van de maatregelen ten gunste van multinationals en de aanvallen op de pensioenen.

Concentratie van de macht

Deze zaak toont ook opnieuw hoe het Parlement meer en meer buitenspel wordt gezet. De macht zit vooral in de ministeriële kabinetten en de partijleidingen, goed weggestopt voor nieuwsgierige blikken. De N-VA gebruikt het thema migratie om de democratische ruimte voor het geheel van politieke vragen te verkleinen. Parlementsleden krijgen teksten waarover ze moeten stemmen steeds vaker op het laatste moment. Dan is het natuurlijk onmogelijk om die grondig te analyseren of er effectief over te debatteren in het Parlement, laat staan in de publieke ruimte.

Het Parlement staat in deze zaak op zijn best voor voldongen feiten, maar meestal hebben ze gewoon geen toegang tot informatie, als men hun al niet gewoonweg leugens voorschotelt. Twee maanden na de komst van de Soedanese identificatiemissie naar België, weet men nog steeds niet precies wie er op de hoogte was en hoe die beslissing is genomen. In elk geval leidde het besluit niet tot een formele discussie in de Raad van Ministers. Het ging over een “technische samenwerking van de dienst Vreemdelingenzaken”. Die hoeft dus niet voorgelegd te worden aan de ministerraad, noch hoeft die op papier gezet te worden.

Theo Francken verzekerde ons er bovendien van dat de Verenigde Naties van bij het begin waren betrokken. Dat werd officieel tegengesproken door hun woordvoerder. Daarna garandeerde hij dat er geen enkele vlucht naar Soedan gepland was in januari. Toen bleek dat er een was geboekt voor 13 januari!

Welk alternatief?

Het is duidelijk dat een enkel land het hoofd niet kan bieden aan de komst van miljoenen vluchtelingen. Een crisis van die omvang vereist een collectief antwoord dat ervoor zorg dat de vluchtelingen gespreid worden over verschillende landen. En dat landen die de meeste vluchtelingen opvangen, hulp krijgen (zowel financieel als logistiek) van andere landen. Dat is ook de intentie van het verdrag van Genève.

Europa moet ook een rol spelen in de oplossing van deze crisis. Er moeten veilige en wettelijke routes komen naar Europa. Dat zou duizenden levens kunnen redden (sinds 2000 zijn 33.000 mensen verdronken in de Middellandse Zee) en de handel van mensensmokkelaars kunnen fnuiken. Europa moet aan een verplicht spreidingsplan werken en dat implementeren aan de lidstaten.

Maar ons ultieme doel is natuurlijk dat mensen niet meer hoeven te vluchten en dat iedereen fatsoenlijk kan leven waar hij woont. België mag niet langer deelnemen aan oorlogen zoals in Irak, Afghanistan en Libië. Oorlogen die miljoenen mensen uit hun land verdrijven. Europa moet zijn ontwikkelingsfondsen gebruiken om de landen van het zuiden te steunen in hun emancipatie. We stellen helaas vast dat deze fondsen momenteel door de EU worden gebruikt om haar eigen commerciële afzetmarkten te bevoordelen. En er moet dringend actie worden ondernomen tegen de opwarming van de aarde, waardoor miljoenen mensen op de vlucht zullen slaan.

Op sociale media startte op kerstavond een solidariteitsactie met het vijftigtal Soedanezen dat opgesloten zit in afwachting van hun terugzending. Peter Mertens, voorzitter van de PVDA nam ook deel aan deze actie: “Solidariteit met de 50 Soedanese vluchtelingen die de feestdagen in gesloten centra doorbrengen. Gewoon omdat ze marteling in Soedan willen ontvluchten. Vluchten is geen misdaad. Martelen en mensenrechten schenden wel. Ondanks de flagrante onwaarheden van Francken en ondanks de martelingen in Soedan blijft de regering-Michel mijnheer Francken steunen. Slaap zacht premier. Slaap zacht mijnheer de staatssecretaris. Laat een ander geluid horen. Neem een foto met jouw solidariteitsboodschap met de stemlozen in deze wereld en plaats ze op sociale media. #Soedan #AllemaalMensen #SlaapZachtMijnheerDeStaatssecretaris” En jij?

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.