De sociale huurwet is er om mensen te beschermen, niet om ze uit te sluiten

auteur: 

Jeske Linten

Cheyenne, de Genkse tiener wiens moeder vorig jaar overleed, verzet zich al enige tijd tegen het bevel van sociale huisvestingsmaatschappij Nieuw Dak om haar sociale woning te verlaten. Gesteund door een tiental vrienden, sympathisanten en de Genkse gemeenteraadsleden van PVDA weigerde ze op 2 maart haar sleutel af te geven aan een medewerker van Nieuw Dak. Bianca Booms, gemeenteraadslid van PVDA, nam de verdediging van het meisje op zich.

In april 2015 sterft Cheyenne’s moeder heel onverwacht. Cheyenne is dan zeventien jaar. Korte tijd nadien krijgt ze te horen dat ze de sociale woning, waar ze geboren is en al die tijd samen met haar moeder woonde, zou moeten verlaten. Volgens de sociale huurwet en de regelgeving van Nieuw Dak moeten immers alle inwoners die het contract niet mee hebben ondertekend, zes maanden na het overlijden van de officiële huurder de woning verlaten. Cheyenne kon niet tekenen omdat ze minderjarig was.

“Illegale bezetter”

Na het overlijden van haar moeder kan Cheyenne niet bij haar vader terecht. Andere familieleden kunnen moeilijk voor haar zorgen. Omdat Cheyenne bij het overlijden van haar moeder nog minderjarig is, mag ze niet alleen gaan wonen en zou ze dus geplaatst worden.

Haar enige toeverlaat was Ralph, haar stiefvader, die samen met haar en haar moeder de sociale woning deelde en die Cheyenne nu verder ondersteunt en onderhoudt. Om te voorkomen dat Cheyenne geplaatst wordt, zet Ralph zijn domicilie op het adres van Cheyenne, nota bene op aanraden van de sociale politie. Prompt krijgt ook hij van Nieuw Dak een aangetekend schrijven: hij bezet “illegaal” de sociale woning en moet onmiddellijk achterstallige huur betalen. Ralph werkt als elektricien. Hij heeft het niet breed, maar kan de huur betalen.

De keuze was aan Ralph en Cheyenne: verzet aantekenen tegen de uithuiszetting, of noodgedwongen een woning zoeken op de privémarkt. Dat laatste zou voor hen onbetaalbaar zijn en zou de schulden van Ralph zich nog meer doen opstapelen. In oktober, zes maanden na het overlijden van haar moeder, trok Cheyenne samen met Genks gemeenteraadslid Bianca Booms aan de alarmbel. Onder druk gezet door de gemeenteraadsleden en de media-aandacht, beslist Nieuw Dak dat Cheyenne en haar stiefvader in het huis mogen blijven tot eind februari 2016. Dan wordt Cheyenne meerderjarig.

Wettelijk alternatief

Daags voor haar verjaardag krijgt Cheyenne een brief van Nieuw Dak, waarin gemeld wordt dat ze op 2 maart haar huissleutels moet afgeven. Cheyenne beslist de sleutels niet af te geven. Een tiental vrienden, buurtbewoners en de Genkse PVDA-gemeenteraadsleden vatten die dag post aan haar huisje. De medewerker van Nieuw Dak droop af zonder de sleutels. Wellicht volgt er nu een procedure voor de Vrederechter.

Bianca Booms neemt het op voor Cheyenne, en heeft daar goede redenen voor: “Het woondecreet dat in mei 2013 werd gewijzigd (art. 52, §4, n.v.d.r.), staat uitzonderingen toe voor minderjarigen zoals Cheyenne. Om ‘billijkheidsredenen’ kan een verhuurder eenzijdig beslissen dat de huurder niet zes maanden maar tot vijf jaar na het overlijden van de ouder in de sociale woning kan blijven. Dat geeft Cheyenne de kans om het verlies van haar moeder te verwerken in haar vertrouwde ouderlijke huis, om haar studies te voltooien zonder dat haar leven nog meer overhoop gegooid wordt. Na het afronden van haar studies kan ze werk zoeken en op haar eigen benen staan.”

Nieuw Dak is niet te vinden voor deze uitzonderingsmaatregel. Als verhuurder zou de maatschappij bezwaren hebben tegen het feit dat Ralph, de stiefvader van Cheyenne, ook in de woning blijft. Want haar stiefvader bestaat niet in dit dossier. Hij kan zich wel inschrijven voor een sociale woning, maar zou dan jarenlang moeten wachten. Nieuw Dak wil dat alleen Cheyenne zich vanaf haar achttiende inschrijft voor een ander appartement of studio met één slaapkamer. Ze krijgt dan voorrang op andere alleenstaanden. Ze zou begeleiding krijgen van allerhande diensten om te leren het studeren en zelfstandig wonen te combineren. Zonder haar vertrouwenspersoon en toeverlaat Ralph.  

Nieuw Dak kan volgens de wet eenzijdig beslissen dat Cheyenne uit haar huis moet vanaf haar achttiende en dat Ralph niet bij haar kan wonen. Daarbij wordt geen rekening gehouden met het lokaal overleg van hulpverleners, gemeenteraadsleden en OCMW. “Waarom Nieuw Dak en de stad Genk weigeren de uitzonderingsmaatregelen uit het decreet toe te passen op dit geval, is nog steeds één groot raadsel voor mij”, aldus Bianca Booms. “Regels dienen toch om mensen te beschermen, niet om ze uit te sluiten?”

Onvoldoende draagkracht

Het probleem is dat Cheyenne niet de draagkracht heeft om dit allemaal alleen aan te kunnen. Zelfstandig wonen zonder haar stiefvader is momenteel geen optie. Cheyenne zit nog in haar rouwproces. Ze is een kwetsbare jonge vrouw, die op jonge leeftijd veel heeft meegemaakt. Haar kleine vertrouwde huis is haar veilige nest, waar alle goede herinneringen zijn opgeslagen. Saar proberen ze samen het verlies van de moeder en partner samen te verwerken.

“Wat is nu het beste voor zo’n kind”, vraagt Bianca Booms zich af. "Alleen gaan wonen en begeleid worden door allerlei onbekende instanties of samen blijven wonen met iemand die je kent en vertrouwt? Ralph wil de huur verder betalen. Hij wil Cheyenne onderhouden tot haar studies afgelopen zijn en ze op haar eigen benen kan staan.”

Tekort aan sociale woningen

Cheyenne is geen alleenstaand geval. Er zijn nog tal van voorbeelden van kinderen die al meerderjarig zijn, maar jarenlang voor hun zorgbehoevende ouder(s) hebben gezorgd, en die bij overlijden van de ouder plots op straat komen te staan. Voor veel sociale huisvestingsmaatschappijen moeten de huurders rouleren.

Een direct gevolg van het te kort aan sociale huurwoningen. Er zijn duizenden mensen die wachten op een sociale woning. Eind 2015 telde Limburg maar liefst 17.740 kandidaten op een wachtlijst voor een sociale woning. In Vlaanderen was dat meer dan 100.000. Volgens de OESO is er in Vlaanderen 70% meer vraag dan aanbod op de sociale huurmarkt. Het gaat over mensen die volgens alle criteria recht hebben op een sociale woning, maar geen toegang krijgen, omdat het aantal woningen veel te laag is. Vlaanderen telt amper 6% sociale woningen. In Frankrijk en Groot-Brittannië is dat 20%. In Nederland zelfs 30%. Meer sociale woningen zorgt ervoor dat ook de prijzen op de private woningmarkt dalen.

Bianca Booms ijvert voor het wegwerken van de wachtlijsten door in te zetten op de bouw van nieuwe sociale woningen. Daarnaast vraagt zij dat de absurde praktijk verdwijnt die ervoor zorgt dat kinderen uit hun ouderlijk huis worden gezet. Zolang de verantwoordelijke politici niet in actie schieten op bovengenoemde terreinen, zal het verhaal van Cheyenne en Ralph zich telkens blijven herhalen.

Tot slot benadrukt Bianca Booms het belang van de strijd die ze de laatste maanden samen met Cheyenne en Ralph heeft gevoerd: “Het is een kleine overwinning dat ze nu nog in het huis woont. Al in oktober had ze de sleutels moeten afgeven, maar ze heeft zich daar telkens tegen verzet. Wij hebben haar daarin gesteund. Het wettelijk kader is er om Cheyenne de bescherming te bieden die haar als kwetsbare tiener toekomt. Toch volharden de Stad Genk en Nieuw Dak in hun boosheid: ze maken geen uitzondering, ook al laat de wet dat toe. Wij blijven samen met Ralph en Cheyenne deze eenzijdige beslissingen aanvechten tot de wet wordt nageleefd.”

Labels

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Ik ben een gescheiden gepensioneerde alleenstaande van 68 jaar. Ik heb een pensioen van 1100 euro per jaar en sta 4 jaar op de wachtlijst voor een sociale huurwoning. Ik huur nu op de private markt en betaal 572,42 euro huur per maand voor het goedkoopste appartement dat er in mijn streek te huur was. Het appartement is niet geïsoleerd en heeft nog aluminium kaders uit de jaren '60. Het appartement is toen door de eigenaar zelf gebouwd want die was metser. Hij heeft toen 2 blokken van 3 appartementen gezet aan de toenmalige prijs van ongeveer 50.000 belgische franken. Mijn vraag: Waarom stijgt de huur als mijn pensioen niet stijgt? Ik moet al meer betalen voor de electriciteit en ook voor de huur. Hoe moet ik dat doen als er op mijn rekening niets bijkomt maar alleen afgaat?