Foto Solidair, Salim Hellalet.

De grote uitdagingen voor de PVDA in de komende periode

auteur: 

Peter Mertens

Als er nu parlementsverkiezingen zouden zijn, zou de PVDA volgens een peiling van de openbare omroep RTBF en de krant La Libre (24 maart) van 2 naar 16 parlementszetels gekatapulteerd worden. Voor het eerst zouden er 3 verkozenen uit Vlaanderen zijn en ook 3 uit Brussel. Met 10 verkozenen uit Wallonië zou de PVDA de tweede grootste politieke kracht worden in Wallonië. Deze uitslag stelt ons voor grote uitdagingen.

 

Even nog herhalen: de PVDA is een nationale partij die georganiseerd is in zowel Vlaanderen, Brussel als Wallonië. Wij hebben geen Waalse, Vlaamse of Brusselse “vleugels”. Neen, wij zijn gewoon één sterke nationale en tweetalige ploeg, en dat beschouwen we als een troef in deze federale staat België.

Volgens de peiling zou de PVDA 16 zetels halen, moesten er nu parlementsverkiezingen zijn. Met 20,5% van de stemmen zou de PVDA in Wallonië de tweede grootste politieke kracht worden, nipt voor de Parti Socialiste (20,3%). In Brussel zou onze partij doorstoten naar de derde plaats, met 14,1%. In Vlaanderen zou de PVDA 5,5% van de stemmen halen, en daarmee voor het eerst drie verkozenen naar het federaal parlement kunnen sturen. Volgens de simulaties zouden er dan 2 verkozenen vanuit Antwerpen en 1 vanuit Oost-Vlaanderen voor de PVDA inzitten.

Met 5,5% zou de PVDA in het noorden van het land precies de uitslag halen die de PVDA in het zuiden van het land haalde bij de federale verkiezingen in 2014. Dat is nog geen 3 jaar geleden, en iedereen weet dat het dan (heel) snel kan gaan. Maar, voetjes op de grond, het is en blijft maar een peiling. Met een grote foutenmarge bovendien. En peilingen kunnen ook goed fout zijn, zo leren ons recente ervaringen. We zijn nog anderhalf jaar verwijderd van de gemeenteraadsverkiezingen, en nog twee-en-een-half jaar van de federale verkiezingen. Er zal ondertussen nog heel wat water door de Schelde lopen.

Regering haalt nog 68 zetels op 150

In het noorden van het land zouden de regeringspartijen samen 10,5% verliezen. De N-VA:  -4,1%, de CD&V: -4,5%, en de Open Vld: -1,9%. Vooral het extreemrechtse Vlaams Belang (+6%), Groen (+2,9%) en PVDA (+2,7%) zouden winnen. De N-VA zou wel veruit de sterkste partij blijven. In het zuiden van het land is de afkeer van de regering groter. Noch de federale regering, noch de Waalse regering zou nog een meerderheid halen. Federale regeringspartij MR zou nog een vijfde van de kiezers in Wallonië vertegenwoordigen, en minder dan een vijfde in Brussel. De Waalse regering van PS en CDH zou nog 30% van de stemmen halen.

De regeringspartijen verliezen meer dan 10% in Vlaanderen en meer dan 3% in Wallonië (daar is de liberale MR de enige federale regeringspartij). De federale regering zou vandaag nog 68 zetels op 150 behalen. We zitten dus met een regering met een virtuele minderheidspositie, die vooral in het zuiden en het centrum van het land erg uitgesproken is.

Steeds meer mensen geloven niet meer in het eenheidsdenken van dit systeem, er is een zoektocht naar een andere weg

Dat sluit aan bij wat onze 10.000 leden elke dag op het terrein ervaren, in de volkswijken en op de werkvloer. Steeds meer mensen geloven niet meer in het eenheidsdenken van dit systeem dat keer na keer besparingen oplegt aan jan en alleman, en keer op keer de grote fortuinen en financiële machten buiten spel laat. Er is een zoektocht naar een andere weg, en die vertaalt zich ook in de peilingen.

Een Europees fenomeen: de Parti Socialiste ligt in de knoop met zichzelf

De zoektocht naar een alternatief vertaalt zich anders in het noorden dan in het zuiden van het land. In Wallonië zou onze partij van 5,5% naar 20,5% gekatapulteerd worden, en is de PVDA dé grote challenger van het klassieke politieke establishment. In Vlaanderen zou de PVDA voor het eerst 5,5% van de stemmen halen, en voor de derde peiling op rij door de moeilijke kiesdrempel breken. Maar ook Groen groeit (+2,9%), en vooral opnieuw het Vlaams Belang (+6%) dat een deel van haar verlies aan de N-VA opnieuw goedmaakt. De polariserende politiek en taal van gezagsdragers zoals staatssecretaris Theo Franken (N-VA) tegen vluchtelingen lijkt extreemrechts opnieuw wind in de zeilen te blazen. De politieke strijd voor het leadership van het alternatief op deze rechtse inleveringsregering is in het noorden van het land veel complexer dan in het zuiden.

In het zuiden van ons land ligt de Parti Socialiste in de knoop met zichzelf. Ze lijkt zelfs voor een deel haar eigen implosie te organiseren. De PS heeft ondertussen meer dan 30 jaar de touwtjes in handen en organiseerde een netwerk van zelfbediening dat aan het licht kwam met de affaire Publifin. Magnette belooft nu wel opnieuw om “grote kuis”te houden, maar die belofte was er ook al na de affaire Agusta in 1995 en de affaires in Charleroi tussen 2005 en 2007. Er zal wel iets meer nodig zijn dan een poetsbeurt.

Te meer omdat je vandaag niet buiten het Europees kader kan kijken. Vorige week nog werden de sociaaldemocraten in Nederland genadeloos afgestraft voor hun regeringsdeelname aan de rechts-liberale regering Rutte, en ook in Frankrijk. Overal in Europa groeit de kloof tussen de traditionele politieke elite en de belevingswereld van een heel groot deel van de bevolking.  

Groeiende steun voor alternatieven én ander soort politiek

De groeiende steun aan de PVDA, die van 2 naar 16 zetels in het parlement zou klimmen, is een steun aan concrete alternatieven. Ons energiealternatief op de vermaledijde Turteltaks, ons Kiwimodel als alternatief op de besparingen in de gezondheidszorg, en ook de evidente miljonairstaks die zich steeds meer opdringt. 

De groeiende steun voor de PVDA is een steun aan concrete alternatieven en een politiek met heldere principes

 

Maar de toenemende steun is ook een steun aan een ander soort politiek, die niet zichzelf bedient maar wel werkt volgens heldere principes. Met mandatarissen die werken aan een gemiddeld werknemersloon, met actieve afdelingen in de volkswijken die mensen betrekken in sociale actie, met dokterspraktijken van Geneeskunde Voor Het Volk, met een parlementaire fractie die niet voor zichzelf werkt maar consequent de stem probeert te zijn van zij die niet worden gehoord, en met een organisatie die niet alleen in woorden de eenheid van het land belijdt, maar met een sterke nationale en tweetalige structuur die eenheid ook in de praktijk brengt.

Streng zijn voor onszelf

Dat de PVDA naar 16 zetels zou groeien, en volgens de peiling zelfs de tweede kracht in Wallonië zou worden, en de derde kracht in Brussel, stelt ons voor grote uitdagingen. Op ons Solidariteitscongres in 2015 hebben we heel bewust gezegd : “Op vrij korte tijd hebben we de partij verder uitgebouwd, en dat was ook nodig. Maar het zou verkeerd zijn op onze lauweren te gaan rusten, want de uitdagingen in de maatschappij zijn erg groot. Hoe meer we groeien, hoe complexer de taken worden. En dat betekent dat we voor een deel ook met de groeipijnen van de partij geconfronteerd worden. Dat is niet abnormaal, maar we moeten er ons wel van bewust zijn.”

Waarom zijn we zo streng voor onszelf? Omdat we een grassrootspartij zijn en dat ook willen blijven. Een partij die stevige en actieve afdelingen heeft op het terrein, die mensen kan enthousiasmeren, maar ook sensibiliseren, mobiliseren en organiseren. De PVDA moet geen electoraal modefenomeen worden dat boven de realiteit zweeft. Wij willen de dingen veranderen, samen met de mensen, door druk te zetten van onderuit.

Vertrekken vanuit een globale evaluatie

Onze opstelling vertrekt vanuit een globale evaluatie van een wereld in snelle evolutie. “Tijdelijke banen vervangen vaste jobs, onzekerheid vervangt zekerheid, dividenden vervangen investeringen, maximale winst vervangt een duurzame milieupolitiek, oorlog vervangt vrede en een kleine oligarchie vervangt de democratische rechten. Alles staat op zijn kop”, stelden we op ons Solidariteitscongres.

Wij willen de dingen veranderen, samen met de mensen, door druk te zetten van onderuit

“Met een ongelooflijke arrogantie maakt het establishment gebruik van deze crisis om zijn eigen macht nog te versterken.” We moeten elkaar geen blaasjes wijsmaken. We staan voor turbulente periodes: denk maar aan de groeiende almacht van multinationals en financiële spelers, doorheen fusies en geldophoping, de nieuwe financiële zeepbellen, de destabilisatie van het Midden-Oosten, de oorlogspolitiek, de verkiezing van Trump, de vluchtelingenstromen en de opkomst van het racisme hier als instrument om mensen uit elkaar te spelen en te verdelen.

Echt een breuk maken met het huidige beleid

De PVDA wil een breuk met het huidige beleid, en dat is precies de reden waarom zoveel mensen vertrouwen in ons stellen. Net daarom willen we heel klaar zijn: wij kunnen die breuk niet realiseren zonder een actief engagement van tienduizenden mensen. Want de marges om een andere politiek te voeren worden steeds kleiner. Kijk naar wat in Frankrijk gebeurde met Hollande. Dat leert ons ook de pijnlijke ervaring van het Griekse Syriza, dat de arm werd omgewrongen door het Europese establishment en tegelijkertijd de mobilisatie en organisatie van de bevolking links liet liggen, met een kader dat opgeslokt werd door duizend-en-één postjes in het staatsapparaat. Het gevolg is dat Syriza vandaag zelf het vierde memorandum toepast, een besparingsplan van de Trojka dat nog harder is dan de vorige.

Het zou niet slim zijn, ja zelfs kortzichtig, om niet te leren uit de pijnlijke ervaring van Syriza. Binnen het kader van de Europese besparingsdictaten is er vandaag geen alternatieve politiek mogelijk. Deze Unie organiseert een strikt budgettair carcan, organiseert de liberalisering van publieke diensten, organiseert de loonconcurrentie tussen lidstaten en op die manier ook de sociale dumping. Ondertussen laat men miljarden en miljarden euro’s vloeien naar grootbanken en naar de aandeelhouders van het grootbedrijf, als vloeibare zeep voor nieuwe financiële zeepbellen. Dat beschrijf ik in mijn boek “Graailand”. In het zuiden van het land groeit de druk op onze partij om koste wat het kost in een komende regering te stappen. Maar men kan van ons niet verwachten dat wij in een regering stappen om de pensioenleeftijd te verhogen, de werklozen verder op te jagen, of de openbare diensten verder te liberaliseren. Wij willen de Europese verdragen ten gronde veranderen, en dat kan alleen als een regering een botsing wil organiseren met de huidige uitgangspunten van concurrentie en onevenwicht, en als die regering daarvoor ook de actieve steun heeft en vraagt van haar bevolking. Vandaag zijn wij nog (lang) niet in die situatie.

Een alternatief opbouwen op de culturele hegemonie van rechts

Hoe meer de PVDA groeit, hoe harder de aanvallen op onze partij worden. Ook onder de gordel. Dat zagen we al met de jaarovergang toen de deelname van Raoul Hedebouw aan het populaire programma “De Slimste Mens”en het prille succes van het boek Graailand leidden tot een ongeziene moddercampagne tegen de PVDA in het noorden van het land. N-VA-voorzitter De Wever noemde ons toen ongegeneerd “restafval”. Vandaag groeit ook “la peur du rouge”, de schrik voor consequent links, in het zuiden van het land. De fractievoorzitter van de Waalse liberale MR, een partij die zelf geteisterd wordt in het Kazachgate-schandaal, pleitte onlangs voor een “cordon sanitaire”. Dat soort verwijten en politieke scheldpartijen zijn slechts een teken van zwakte, een zwaktebod van partijen die niet meer in staat zijn om fundamentele debatten over maatschappijkeuzes te voeren, en vandaag uitgedaagd worden door het debat van authentiek links.

Verwijten en scheldpartijen zijn een zwaktebod van partijen die niet meer in staat zijn een fundamenteel maatschappelijk debat te voeren

In Europa, en ook in ons land, is de culturele hegemonie nog steeds aan rechts. Dat wil zeggen dat het heersende ideeëngoed het ideeëngoed is van de heersende klasse. Op ons Solidariteitscongres in 2015 bepaalden we onze strategie om een tegenhegemonie op te bouwen van onderuit : “Bouwen aan een nieuwe, emanciperende cultuur en aan een progressief wereldbeeld dat gebaseerd is op solidariteit, is een strijd op zich”.

Vandaar dat wij een appel lanceren aan al onze kiezers, aan al onze potentiële kiezers, en aan al onze sympathisanten. Besteed uw talenten niet uit, maar gebruik ze zelf, actief, om samen een nieuwe cultuur op te bouwen. Organiseer u, in vakbonden, in jongeren-, vrouwen-, milieu-, antiracisme-, studenten-, en vredesbewegingen, in wijkcomités, in theatergezelschappen, muziekensembles en sportverenigingen. Het gaat om meer dan een stem geven. Het gaat om die stem om te zetten in een collectieve kracht, organisatorisch en cultureel. Wij zijn ongeduldig, omdat het onrecht hard aankomt bij al wie het moeilijk heeft en verandering dringend nodig is, en wij zijn tegelijkertijd geduldig, omdat we die verandering ook echt willen realiseren dus steen voor steen moeten opbouwen.

Twee democratieën ? Ja, die van de haves en die van de have-nots

De uitslag van de peiling zal door de separatistische krachten in ons land gebruikt worden om het land nog verder uit elkaar te trekken. Maar een verdeeld land zorgt onvermijdelijk ook voor een verzwakte arbeidersbeweging, een verzwakte progressieve beweging, en een verzwakte sociale zekerheid. Zoals we op ons Solidariteitscongres hebben gesteld : “Ja, we leven in een land met twee democratieën. En dat zijn niet de democratie van het noorden en van het zuiden van het land. Maar wel de democratie voor wie veel geld heeft, en nog meer steun krijgt, zonder voorwaarden en zonder sancties. En de democratie voor wie weinig geld heeft, weinig steun krijgt, maar wel veel voorwaarden en harde sancties.”

Het is een illusie te denken dat een zogenaamd “links Wallonië”, nog kleiner dan het kleine België, zich apart uit deze situatie zou kunnen redden. Als we de huidige politiek van de hele Unie in vraag willen stellen, dan moeten we op zijn minst al in ons land samen dat gevecht aangaan, en ons niet laten verdelen.

In Vlaanderen ging de teloorgang van de sociaaldemocratie naar extreemrechts

In een context die politiek veel moeilijker is groeit de PVDA ook in het noorden van het land gestaag. Het politieke landschap in het noorden is veel meer versnipperd dan in Wallonië, waar de 4 grote partijen (PS, MR, CDH en Ecolo) al jaren de plak zwaaien. In Vlaanderen is de teloorgang van de sociaaldemocratie in de jaren ’80 en vooral ‘90 ten goede gekomen aan rechts en extreemrechts. Dat heeft toen de toon gezet. Nog steeds profileren uiterst rechtse partijen als Vlaams Belang en N-VA zich (deels) als anti-establishmentspartijen, terwijl die flank in het zuiden van het land helemaal open ligt.  Wij hebben toen onze les getrokken, we hebben de PVDA vernieuwd, en zijn vandaag in staat om de neergang van de PS op te vangen in het consequent linkse kamp.

Wij willen met de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 voor het eerst doorbreken in de centrumsteden

Na een kwarteeuw hard neoliberalisme met vooral een uiterstrechtse oppositie is de situatie in het noorden van het land uiteraard moeilijker. De N-VA heeft haar eigen graaiaffaires (denk maar aan Siegfried Bracke en Koen Kennis) voorlopig in de kiem kunnen smoren, en probeert nu vooral te scoren door harde taal tegen vluchtelingen en door deels het Vlaams Belang-programma achterna te lopen. Het zou erg onverstandig zijn om de N-VA niet op haar eigen terrein, in Vlaanderen, te verslaan. En ja, heropbouwen kost altijd meer tijd. Maar er is geen andere weg. Uit de laatste peiling van VTM en Het Laatste Nieuws blijkt dat we in Antwerpen 8,3% van de stemmen zouden halen, en in Gent voor het eerst 5,8%. Wij willen met de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 voor het eerst doorbreken in de centrumsteden van het land. We kunnen die stap niet overslaan, om stap voor stap opnieuw te winnen van rechts. Precies daarom ook dat onze nationale woordvoerder, Raoul Hedebouw, ook meer in het noorden van het land aanwezig zal zijn om ons daarbij te helpen. 

Geen oppervlakkige succesjes, maar diepgaande verandering

Op ons Solidariteitscongres besloten de afgevaardigden om te werken aan een strategie van verandering. Onze partij groeit snel, maar dat betekent niet dat we gelijk wat willen doen om oppervlakkige succesjes binnen te halen. Wij willen dat al onze leden een bewuste actor van verandering zijn, en geen passieve consument van de politiek. Wij hebben geen nood aan arrivisten of aan opportunisten, wij willen geëngageerde mensen.

De pioniers van de arbeidersbeweging hebben in de 19de en de 20ste eeuw tegen de stroom in een brede politieke beweging van onderuit kunnen opbouwen. Daaraan willen wij vandaag opnieuw bouwen, in de context van de 21ste eeuw met haar grote sociale en ecologische uitdagingen. Wij werken aan een paradigmawissel, dat wil zeggen : “een heel andere manier om naar de wereld, de mens en de natuur te kijken, om de horizon open te trekken”. Zo schreven we op ons Solidariteitscongres in 2015. Help ons mee om een solidaire samenleving op te bouwen, samen met de vele bewegingen die actief zijn op het terrein. Wil je graag een handje helpen? Geef ons gerust een seintje. Jouw steun maakt een groot verschil.

Wil je lid worden van de PVDA, klik dan hier.

Bestel hier het boek van ons Solidariteitscongres.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Zeer constructieve tekst !! Steen voor steen , samenhang en geen verdeeldheid , stap voor stap opnieuw opbouwen en een andere manier om naar wereld , mens en natuur te kijken is de juiste weg om een POSITIEVE TOEKOMST te bewerkstelligen. Dat heeft niets met populisme te maken zoals vele willen beweren maar vergt wilskracht en moed. Tegen de stroom in neemt veel tijd in beslag en is werk van lange adem , maar laten we geduldig zijn en met de beide voeten op de grond blijven , want zoals jullie schrijven is er van Europa uit ook een ander beleid nodig , dat de mensen niet tegen elkaar uitspeelt en vooral in de arbeidersklasse. We zouden samen zo sterk kunnen staan maar de mensen moeten het willen begrijpen. Laten we daar op inzetten zodat ook wij kunnen mee genieten van de welvaart en vooral van het welzijn​. Het kan toch niet zijn zoals het huidige nationale , Europese en internationale beleid de rijkdom op hopen zit en enkel weggelegd is voor de grote der aarde zoals multi-nationals die dat meestal dan nog bereikt hebben door uitbuiting van anderen.
PVDA zou best bereid zijn om in een centrumlinkse regering te treden en mede daardoor het beleid te voeren op alle vlakken (federaal, ...). Een coalitie van CD&V, CDH, sp.a, PS, Groen, Ecolo, PVDA en PTB is een goed idee.
Vooral de overgang van de sociaaldemocratie naar extreemrechts baart me zorgen. Ook partijen zoals NVA en VLD moeten als al te rechts beschouwd worden. Het enige wat voor hen telt is het economische geldbelang en niet de belangen van het werkvolk. Moest men de enorme fiscale fraude in ons land serieus aanpakken dan zouden de mensen niet langer moeten werken en zou de jongerenwerkloosheid veel lager zijn (cfr. Frankrijk)! Liesbeth Homans zegt dat we niet jaloers mogen zijn op het succes van bedrijven maar dat mag wel als dit succes gestoeld is op fiscale fraude, zwartgeld, zwartwerk, fiscale paradijzen, ... Een ambtenaar kan voor geen eurocent in het zwart werken maar wordt wel gestraft met een al te hoge pensioenleeftijd! Een schande! Daarom is het motto juist: eerst de mens, dan het bedrijf of de winst!