(Foto Solidair, Salim Hellalet)

Bye bye Turteltaks, een overzicht van anderhalf jaar strijd

“We rusten niet tot deze onrechtvaardige maatregel is ingetrokken”, sprak PVDA-voorzitter Peter Mertens begin vorig jaar. Hij mag (even) rusten. De PVDA voerde anderhalf jaar campagne tegen de Turteltaks en kreeg nu gelijk van het Grondwettelijk Hof.

Vrijdag 16 oktober 2015. De Vlaamse regering zit rond de tafel en bespreekt een voorstel van energieminister Annemie Turtelboom. Zij wil een nieuwe belasting toevoegen aan de elektriciteitsfactuur. De Vlaamse bewindsploeg is namelijk iets te kwistig geweest met subsidies voor grote zonnepanelenparken – onder meer miljardair Fernand Huts strijkt miljoenen op – en dat systeem wordt onbetaalbaar. Laat elk gezin in Vlaanderen vanaf 1 maart 2016 100 euro per jaar betalen, is de ingeving van Turtelboom. De hele Vlaamse regering van Open Vld, CD&V én N-VA vindt dat een goed idee en stemt in met het voorstel.

“Waarom moeten wij die factuur ophoesten?”

Als PVDA-energiespecialist Tom De Meester het nieuws verneemt, is hij woest. Hij kruipt onmiddellijk in de pen. “De nieuwe taks van de Vlaamse belastingregering moet dienen om een schuldenberg van 2 miljard euro weg te werken bij de distributienetbeheerders Eandis en Infrax. Die schuldenberg is veroorzaakt door de jarenlange oversubsidiëring van grootschalige zonnepanelenparken door de Vlaamse regering. Waarom moeten wij die factuur ophoesten?”, vraagt hij zich boos af.

De Turteltaks

Hij neemt meteen het woord “Turteltaks” in de mond. De belasting heet officieel “energieheffing voor de financiering van energiegerelateerde kosten van de Vlaamse overheid”, maar geen kat die dat nog over de lippen krijgt. Vanaf dat moment is het Turteltaks, met dank aan Tom De Meester. Minister Turtelboom probeert er eerst de lol van in te zien dat zo’n onrechtvaardige taks haar naam draagt, maar dat wordt snel een groen lachje, en even later zou het lachen haar zelfs helemaal vergaan.

De PVDA zou de PVDA niet zijn mocht ze het hierbij laten. De linkse partij had op dat moment al een stevige reputatie verworven als gangmaker voor de verlaging van de btw op elektriciteit van 21 naar 6% (225.000 mensen tekenden de petitie!), en eind 2015 lanceerde de PVDA de strijd tegen de Turteltaks. “We rusten niet tot deze onrechtvaardige maatregel is ingetrokken”, sprak partijvoorzitter Peter Mertens.

Het begon met een petitie. In het hele land gingen leden, sympathisanten en vrienden van de PVDA handtekeningen ophalen tegen de Turteltaks. Uiteindelijk zouden 40.000 mensen de petitie tekenen.

Maar al snel was er ook de optie om de zaak juridisch uit te spitten.

De Turteltaks was in december 2015 door de Vlaamse regering snel snel door het parlement gejaagd, waarbij minister Turtelboom een negatief advies van de Raad van State naast zich neerlegde. De Raad van State stelde uitdrukkelijk dat de Turteltaks ongrondwettelijk is. De PVDA broedde op een plan om naar het Grondwettelijk Hof te trekken. Alle burgers konden helemaal gratis symbolisch meedoen aan het Turteltaksproces. 20.000 mensen deden dat ook.

Om de zaak al meteen kracht bij te zetten organiseerde de PVDA in Brussel op 28 februari 2016 een flinke protesthappening: “PayBackDay”. Op het Brusselse Muntplein lieten meer dan drieduizend mensen van zich horen. Ze brachten mee: spandoeken, slogans en … Turtelpruiken. “Er rest ons geen andere keuze dan verzet tegen deze taksregering die steeds meer gezinnen in armoede duwt”, zo vatte PVDA-voorzitter Peter Mertens PayBackDay samen. “We hebben jaren te veel betaald, we willen ons geld terug.”

www.turteltaks.info, .net, .vlaanderen ...

De strijd die de PVDA voerde, kende veel succes bij de bevolking, en de Vlaamse regering begon zich toch wat zorgen te maken. Wie op internet naar info zocht over de Turteltaks, kwam namelijk bij de PVDA terecht. Dat kan niet zijn, vond de Vlaamse ombudsman, waarop hij de domeinnaam www.turteltaks.be kocht. Wie in Google “Turteltaks” intikte, moest uitkomen op een website van de Vlaamse overheid, niet op die vermaledijde petitie van de PVDA. Dat was buiten Tom De Meester gerekend die prompt de domeinnamen www.turteltaks.vlaanderen, www.turteltaks.info, www.turteltaks.org, www.turteltaks.net … opkocht. Alle wegen leidden opnieuw naar de PVDA.

In een opiniestuk op knack.be voorspelde PVDA-voorzitter Peter Mertens dat de hoge energiefactuur en de Turteltaks wel eens het Waterloo van de Vlaamse regering konden worden. Op 29 april 2016 werd de Turteltaks alvast het Waterloo van minister Turtelboom. Ze bood haar ontslag aan.

Uit de lucht gevallen kwam dat ontslag zeker niet. Het protest tegen de gehate taks deinde uit in de hele samenleving, en in peilingen bereikte de populariteit van Turtelboom een duizelingwekkende diepte. De hele regering deelde in de klappen. “Het vertrouwen in Bourgeois en zijn regering staat historisch laag”, analyseerde De Standaard. Annemie Turtelboom werd geofferd om het tij te keren. Bart Tommelein werd uit de coulissen opgeduikeld om haar op te volgen als Vlaams minister van Energie.

“Dat het hoofd van Turtelboom op het kapblok belandde, moet vooral gezien worden als een amechtige poging van de regering-Bourgeois om olie op de golven van het Turteltaksprotest te gieten”, schreef Tom De Meester. “Of de Vlaamse regering met dat ultieme zoenoffer het eigen hachje nog kan redden, is zeer de vraag. Alle gespin in de coulissen van de macht ten spijt, het ontslag van een minister verandert geen eurocent aan onze energiefactuur.

“De Turteltaks blijft” (Vlaams minister-president Geert Bourgeois, N-VA)

En het ontslag veranderde ook niks aan de strijd van de PVDA om de taks weg te krijgen. Of het nu een Turteltaks was of een Tommeltaks werd, het bleef een onrechtvaardige en onwettelijke belasting.

Actie loont al

Dat had Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) zo niet begrepen. “De Turteltaks blijft”, zei hij in het Vlaams Parlement. “De minister-president vergist zich”, antwoordde Peter Mertens. “De Turteltaks verdwijnt. Als de Vlaamse regering de Turteltaks zelf niet afvoert, dan zal het Grondwettelijk Hof dat doen.” Dat was op 4 mei 2016

Wat de Vlaamse regering wel deed: wat morrelen aan de taks. Zo werd de Turteltaks verlaagd voor gezinnen die elektrisch verwarmen en in sommige gevallen zelfs 770 euro per jaar betaalden omdat ze meer verbruikten. Een bewijs dat actie begon te lonen, en een barst in het pantser van de Vlaamse regering. Maar uiteraard nog lang niet voldoende.

Op 11 mei 2016 klopte de PVDA effectief op de deur van het Grondwettelijk Hof. De partij leidde de procedure in, met onder de arm niet alleen de steun van een kleine 20.000 mensen, maar ook klinkende juridische argumenten om die Turteltaks te begraven. Met de Turteltaks voerde de Vlaamse regering namelijk een taks in op het energieverbruik, terwijl de federale regering dat eerder ook al deed. Twee keer belasting heffen op hetzelfde is volgens de Grondwet verboden. Bovendien schond de Turteltaks ook het gelijkheids- en evenredigheidsbeginsel. Alleenstaanden en gezinnen betaalden in verhouding veel meer Turteltaks dan grote bedrijven. De 30 grootste stroomslurpers – grote multinationals – betaalden zelfs helemaal géén Turteltaks. Ook dat bleef onrechtvaardig.

Daarna duurde het wel bijna een jaar eer het proces effectief van start ging. Op 8 maart 2017 pleitten Peter Mertens, Tom De Meester en hun advocaten voor het Hof. Ook Test-Aankoop spande een proces aan en was aanwezig. Beide zaken werden door het Grondwettelijk Hof gebundeld. De sympathie bij de bevolking voor het Turteltaksproces was enorm.

Vandaag, 22 juni, maakte het Grondwettelijk Hof zijn arrest bekend. De PVDA kreeg gelijk. De Turteltaks is ongrondwettelijk en moet worden afgeschaft.

Moest die Turteltaks nou echt?
Er was nochtans een alternatief voor de Turteltaks. De PVDA wil dat de nucleaire winsten van Electrabel worden afgeroomd om de investeringen in groene stroom te betalen. Het kan niet dat Electrabel aan de ene kant honderden miljoenen winst maakt in afgeschreven kerncentrales, terwijl de gezinnen, zelfstandigen en kleine ondernemingen moeten opdraaien voor de investeringen in groene stroom. De lusten voor de aandeelhouders van Electrabel/Engie en de lasten voor de samenleving, dat is geen rechtvaardig energiebeleid. De PVDA wil verder dat de woekerrendementen van grootschalige zonnepanelenparken worden ingeperkt, en eist dat de btw op gas en elektriciteit opnieuw verlaagd wordt van 21 procent naar 6 procent. Verwarming en verlichting zijn basisbehoeften, geen luxeproducten.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Ik ben in 2014 overgeschakeld op elektrische verwarming, de BTW werd verlaagd op 1/4/14 naar 6% en de prijs van de mazout stond zéér hoog. Ik wou een nieuwe mazoutketel plaatsen, maar ik kwam niet in aanmerking voor de subsidie vermits dit geen belastingkrediet geeft en ik met 46 dienstjaren het minimumpensioen krijg. En een jaar later op 1/9/15 wordt de BTW terug 21 % en nadien ook de turteltaks van €13O ,00. Zo zie je maar Ook voor dakisolatie, ramen e.d. val ik uit de boot. (aub geen naam vermelden)