Antwerpen koopt oorlogswapens aan zonder machtiging van de minister

De Antwerpse gemeenteraad stemde maandag voor de aankoop van oorlogswapens en oorlogsmunitie voor de lokale politie die respectievelijk 80.000 en 85.000 euro kosten. “Illegaal”, zo zegt Peter Mertens. “Er is geen machtiging van de minister en er zijn geen bepalingen rond geldigheidsduur en draagwijdte.” Het kwam tot een hard debat tussen Mertens en burgemeester Bart De Wever.

Op Twitter schreef editorialist Yves Desmet: “Samengevat: Irak is een veilig land, maar in Antwerpen zijn oorlogswapens en para's nodig tegen de alom aanwezige terroristen.” Inderdaad. N-VA-voorzitter Bart De Wever vertelde onlangs: "het grootste deel van de vluchtelingen komt uit Bagdad, niet uit oorlogsgebied." Het zou dus veilig zijn om vluchtelingen terug naar Irak te sturen. Die veiligheid is complete onzin. Irak blijft het meest gevaarlijke land ter wereld, volgens recente gegevens van de Britse organisatie Action on Armed Violence (AOAV). Syrië, Gaza, Nigeria en Pakistan vervolledigen de top vijf. Bovendien is de Iraakse hoofdstad Bagdad de meest gevaarlijke stad ter wereld, aldus het Verisk Maplecroft’s New Global Alerts Dashboard (GAD), een online portaalsite die wereldwijd alle gerapporteerde terroristische incidenten analyseert.

De tweet van Desmet is uiteraard een boutade. Want terwijl De Wever vanop het schoon verdiep Bagdad als een veilige stad declareert, roept hij zijn eigen koekenstad steeds meer uit tot onveilige zone. De aanwezigheid van militairen op de Antwerpse straten, die nog steeds onverdroten verder gaat, volstaat niet meer volgens de burgemeester. Het is ook dringend nodig om de Antwerpse politie verder te militariseren, zo vindt hij. Samen met de Antwerpse korpschef Serge Muyters liet hij een bestek opmaken voor de aankoop van 27 oorlogswapens, die de zogenaamde Whisper. 300-oorlogsmunitie kunnen afvuren. Er werd 80.000 euro voorzien voor de wapens en nog eens 85.000 euro voor de munitie. Bedoeling is dat de mensen van de Snelle Respons Teams (SRT) en van het Bijzonder Bijstandteam (BBT) de oorlogswapens kunnen gebruiken. Serge Muyters is zelf altijd een fervent voorstander geweest van gemilitariseerde Crime Fighting zoals in de VS. Muyters ging er zelfs op een soort van stage tijdens de Olympische Spelen van Atlanta. Toen was Luc Lamine nog hoofdcommissaris. Die moest niets weten van Rambopolitie, maar stond voor een Community Policing. Met de val van Lamine lag de weg open voor Muyters. Maandagavond lag de aankoop voor op de Antwerpse gemeenteraad.

Waar is de machtiging van de minister van de Binnenlandse Zaken?

Raadslid Peter Mertens bijt de spits af in het debat: “Ik heb twee vragen over de aankoop van de oorlogswapens voor de Antwerpse politie. Er is een probleem met de juridische motivatie. Er wordt naar allerlei wetteksten verwezen, maar niet naar de meest cruciale wettekst: het KB van 3 juni 2007 betreffende de bewapening van de geïntegreerde politie. Dat is raar, want precies in dat KB wordt in artikel 1 het onderscheid gemaakt tussen de drie categorieën van bewapening van de geïntegreerde politie. Er is de individuele bewapening, die nominatief aan een personeelslid wordt toegekend. Er is de collectieve bewapening, die niet nominatief wordt toegekend en tijdelijk wordt ter beschikking gesteld. En er is de bijzondere bewapening. Dat is – zoals het woord zegt – bijzondere bewapening die noch individueel noch collectief genoemd wordt, maar die noodzakelijk is voor de uitoefening van bijzondere opdrachten. We hebben het hier dus over de bijzondere bewapening.”

Het is ondertussen muisstil in de gemeenteraad, behalve op de banken van het schepencollege waar de burgemeester zich keert naar politiekorpschef Serge Muyters om hem te vragen hoe dat nu zit met dat KB rond de bijzondere bewapening. Mertens gaat ongestoord verder: “In artikel 10 van dat KB staat dat de aankoop maar kan gebeuren ‘mits een door de minister verleende machtiging’. Welnu, er ligt hier nergens een machtiging van de minister voor. Is die machtiging er? Zo ja, kunnen we die inzien? Zo neen, dan moeten we dit agendapunt verdagen naar de volgende gemeenteraad, want het KB is duidelijk. In de omzendbrief (GPI 62) van voormalig minister van Binnenlandse Zaken Dewael staat het nog duidelijker: ‘de bijzondere bewapening kan worden aangekocht mits een bijzondere voorafgaande machtiging die door de minister van binnenlandse zaken wordt verleend op basis van een behoorlijk gemotiveerde aanvraag’. Er is niets van dit alles aanwezig.” Tijdens de interpellatie van Mertens blijven burgemeester De Wever en korpschef Muyters in allerijl overleggen over het KB.

Waar zijn de voorwaarden rond geldigheidsduur en draagwijdte?

“Het wordt nog erger”, zo gaat Mertens door. “In de omzendbrief van de minister van Binnenlandse Zaken staat ook, en ik citeer: ‘de machtiging tot het bekomen van een bijzondere bewapening wordt slechts afgeleverd onder welbepaalde voorwaarden. Deze voorwaarden hebben met name betrekking op de geldigheidsduur en de draagwijdte van de machtiging. Bijvoorbeeld: beperkt in tijd (1 jaar), beperkt tot bepaalde goed omschreven opdrachten zoals bijvoorbeeld geldtransporten, bescherming van potentieel gevoelige gebouwen, interventies bij hold-ups…’ Er zijn dus voorwaarden aan de machtiging om oorlogswapens aan te kopen. Die voorwaarden geven net het wettelijk kader aan waarbinnen de oorlogswapens kunnen aangekocht worden. Maar die voorwaarden liggen hier helemaal niet voor. Mijn eerste vraag is dus. Is de motivatie er? Is er een bepaling voor de geldigheidsduur? Is er een bepaling voor de draagwijdte? Want als dit alles er niet is, dan moeten wij dit debat staken. Dan mogen wij, zelfs als gemeenteraad, niet overgaan tot de aankoop van die wapens. En dat is maar logisch ook, dat we eerst de motivatie, de geldigheidsduur en de draagwijdte van de aankoop bespreken, in plaats van geblinddoekt in een militarisering te stappen.”

Het is niet omdat je er een eland mee kan doden dat het geschikt is in een stedelijke omgeving

“Ik heb nog een tweede vraag”, zo gaat Mertens verder tot ergernis van burgemeester De Wever. “Kijk, de Whisper .300-oorlogsmunitie is altijd dodelijk. Dat zijn kogels van bijna 7 centimeter lang. In de VS zijn de zware jachtwapens die deze kogels kunnen afvuren zeer populair bij jagers van elanden. Een schot met zo’n jachtwapen kan een mannelijke eland van 475 kilogram doden vanop een afstand van meer dan 900 meter. Maar Antwerpen telt maar twee elanden. Met name in de zoo. Alle gekheid op een stokje: het is helemaal niet zo evident om zo’n oorlogswapens in een stedelijke context te gebruiken”, zo zegt Mertens.

“In de motivatie van de meerderheid staat nu de zin ‘aangezien de huidige bewapening onvoldoende is gebleken in bepaalde situaties’. Het kan zijn dat dit correct is, maar het wordt hier helemaal niet onderbouwd. Dat is toch nodig, alvorens er wordt overgegaan tot een volgende fase in de wapenwedloop. Ik weet ook wel dat de politie in Antwerpen niet met een waterpistooltje moet optreden tegen terroristen, maar de vraag naar de evaluatie van de huidige vuurkracht en de wapenkracht blijft wel helemaal terecht Er bestaat trouwens de infernale wapenspiraal en daar moet men voorzichtig mee omgaan. Dat is net waar wapenexpert Nils Duquet van het Vlaams Vredesinstituut deze week ook voor waarschuwde. De gemilitariseerde politie, zoals die ondertussen bestaat in de Verenigde Staten, heeft al geleid tot vele burgerslachtoffers, maar heeft nog geen terroristische aanslagen weten te voorkomen. Iedereen weet dat er niets gaat boven discreet en preventief onderzoek. Zowel in ons land, als in het buitenland is het dat soort onderzoek dat de meeste terroristische aanslagen verijdelt. Zwaardere wapens zijn geen vervanging van dat onderzoekswerk. Mijn tweede vraag is dus even helder als mijn eerste vraag: bestaat er een evaluatie van de huidige vuurkracht en wapenkracht van de politie Antwerpen?”

De meerderheid krijgt de enthousiaste steun van Filip De Winter

Na de tussenkomst van Mertens komt ook raadslid Robert Voorhamme (sp.a) uitvoerig tussen: “Het gaat hier om aanvalswapens, niet om verdedigingswapens. Zij dienen in de eerste plaats om tegenstrevers uit te schakelen. Ik kan begrijpen dat er omstandigheden kunnen zijn, maar dat is voor het federale politiekorps dat daarvoor speciaal getraind wordt. Nu krijg je een verschuiving van de accenten. Terrorisme komt niet voor op een dagdagelijkse manier. Ik stel dat ook in schril contrast met de besparingen op de politieaanwezigheid op het terrein, zoals het sluiten van het kantoor in de Handelsstraat.” Vervolgens is het Filip De Winter die – hoe kan het ook anders – enthousiast de aankoop van dit militair materieel aanmoedigt. “Wie vrede wil, moet oorlog voorbereiden”, aldus De Winter. “De keuze voor de Whisper .300 is een logisch gevolg van de aanslagen in Europa en in ons land.” De Winter speelt op dit soort zaken steeds vaker de mol van de meerderheid in de oppositie. Hij zweept de meerderheid op en steunt meer dan enthousiast alle maatregelen die de repressie in Antwerpen versterken.

Nadien blijft het stil en dat is opmerkelijk. Voor heel kleine dossiers vraagt vaak de helft van de gemeenteraad het woord, maar voor de aankoop van oorlogswapens in de stad Antwerpen zijn er slechts 3 van de 55 gemeenteraadsleden die tussenkomen. Er is geen geluid te horen bij Open VLD, bij CD&V of bij Groen.

Er is geen machtiging en geen bepaling rond geldigheidsduur en draagwijdte, moet korpschef Muyters toegeven

Op de vraag van Mertens moet korpschef Serge Muyters toegeven dat er geen machtiging is van de minister. “Het is de wapencommissie die aan het Antwerpse korps heeft gevraagd om de aanschaf van deze wapens te testen”, zegt Muyters. “Het advies is er dus nog niet, maar zal er zeker zijn voor de daadwerkelijke beslissing van de aankoop van de wapens.”

De kritiek op de aankoop van de wapens werkte zichtbaar op de zenuwen van de burgemeester. Hij haalt zwaar uit naar Peter Mertens en Robert Voorhamme: “Als ik jullie tussenkomsten hoor, dan vraag ik me af: in welke wereld leven jullie. Volgen jullie het nieuws wel? Er is een nieuw soort terrorisme, er zijn hier al aanslagen gebeurd. En in Brussel ook. Het is onwaarschijnlijk dat deze kelk aan ons zou voorbijgaan. Dan kan u zeggen dat federaal het zal oplossen, maar die doen het niet.” Uit de raadszaal kinkt gelach en er is iemand die roept “Jan Jambon is toch de bevoegde minister”. Maar De Wever gaat stoïcijns verder: “Ik ben nu verantwoordelijk, en ik pak dat nu aan. Daarom is ook het snelle responsteam nodig.”

“Burgemeester, in welke wereld leeft U eigenlijk?”

“We volgen het nieuws op de voet, mijnheer de burgemeester. Maar dan wel al het nieuws. Ook het nieuws dat de helft van de wapens in het Midden-Oosten afkomstig is uit België. Ook het nieuws dat uw regering de grootste extremisten van de regio blijft bewapenen. Ik heb het over Saoedi-Arabië. U hebt een dubbele moraal. Met de ene hand bewapent u de meest extremistische krachten in de regio, en met de andere hand zit u te zwaaien met peptalk tegen terroristen. In welke wereld leeft U eigenlijk?” zo antwoordt Mertens ad rem.

“We beslissen vanavond over de aankoop van oorlogswapens voor de politie. En we hebben geen machtiging van de minister, we hebben geen bepalingen rond geldigheidsduur en draagwijdte, zoals die wettelijk verplicht zijn. Kortom, we hebben geen wettelijk kader om hierover te beslissen en U vraagt aan de gemeenteraad om met de blinddoek te stemmen. ‘De machtiging en de bepalingen die komen wel, geen probleem’, zegt de korpschef. Dat is wel een probleem. De raad moet die documenten kunnen inkijken alvorens te beslissen. Ik stel voor dat deze beslissing wordt uitgesteld tot een volgende gemeenteraad en dat we pas beslissen wanneer het wettelijke kader ook duidelijk is.”

Ondanks de afwezigheid van de machtiging en de wettelijke bepalingen keurt de Antwerpse gemeenteraad de aankoop van oorlogswapens toch goed. Enkel PVDA, sp.a en Groen stemmen tegen.

Dit artikel komt uit het maandblad Solidair van oktober 2015. Abonnement.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Dit is toch compleet van de pot gerukt! Gaan die nu echt den Amerikaanse toer op?
En dit terwijl president Obama meent de amerikaanse politie meer en meer hun oorlogswapens te ontzeggen!
Ok, vrij eenvoudig. Nu kan dat juridisch van tafel worden geveegd. Raad van State of zoiets?
Als men met kalasniskof beschoten wordt dan staat men machteloos met nn 9mm proppenschieter!!De ordediensten moeten beter bewapend worden dan de misdadigers !!(mits een goede opleiding )
Heel even sprakeloos, dit is onze democratie onwaardig dan met kippenvel en huivering over met welk een arrogantie en amateurisme men beslist over oorlogswapens . En hoe men omspringt met de centen van de gewone mensen waarvan het grootste deel tegen wapens en geweld is . Hoe beschermt men een bevolking tegen deze incompetente beslissingen.
er moeten toch juridische middelen zijn om die aankoop tegen te houden
Dit doet mij huiveren ! Een burgemeester zoals BDW met een schietgrage Muyters vormen een regelrecht gevaar voor de inwoners van Antwerpen ( mijn geliefde thuisstad ) en de gehele maatschappij ! Wie gaat deze gevaarlijke mensen stoppen ???